III CSK 38/15

Sąd Najwyższy2015-05-22
SNCywilnezobowiązaniaŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższybłądwykładnia prawaterminart. 88 k.c.dzieło sztukiopinia specjalisty

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 398^9 § 1 k.p.c., w szczególności brak istotnego zagadnienia prawnego czy potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie w sprawie o zapłatę. Skarżąca powołała się na istotne zagadnienie prawne dotyczące wykładni art. 88 § 2 k.c. w kontekście pojęcia 'wykrycia błędu'. Sąd Najwyższy uznał jednak, że przedstawione zagadnienie nie spełnia kryteriów przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując, że początek biegu terminu z art. 88 § 2 k.c. liczy się od dnia definitywnego dowiedzenia się o błędzie, a nie od uzyskania wstępnej informacji.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 22 maja 2015 r. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie z powództwa B. S. przeciwko B. Z. o zapłatę. Skarga kasacyjna została wniesiona od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 22 lipca 2014 r. Sąd Najwyższy przypomniał przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, określone w art. 398^9 § 1 k.p.c., wskazując na potrzebę występowania istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania lub oczywistej zasadności skargi. W niniejszej sprawie skarżąca wskazała na zagadnienie prawne dotyczące właściwego rozumienia pojęcia 'wykrycia błędu' na gruncie art. 88 § 2 k.c. Sąd Najwyższy uznał, że skarżąca nie wykazała istnienia przesłanek do przyjęcia skargi do rozpoznania. Wyjaśniono, że początek biegu terminu z art. 88 § 2 k.c. liczy się od dnia, w którym strona definitywnie dowiedziała się o błędzie, a samo uzyskanie wstępnej informacji, np. ze strony internetowej muzeum o podobieństwie obrazu, nie jest wystarczające do rozpoczęcia biegu terminu. Stan pewności, właściwy dla racjonalnie działającej osoby, w przypadku dzieła sztuki, ziścił się z chwilą uzyskania opinii specjalisty. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanej na rzecz powoda koszty postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Skarga kasacyjna jest przyjmowana do rozpoznania, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że samo powołanie się na istnienie istotnego zagadnienia prawnego lub potrzebę wykładni przepisów nie jest wystarczające. Wymaga to przedstawienia argumentacji jurydycznej uzasadniającej tezę o możliwości rozbieżnych ocen prawnych, wskazania na wątpliwości o poważnym charakterze oraz wykazania, że zagadnienie ma znaczenie dla rozwoju prawa lub stanowi precedens.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
B. S.osoba_fizycznapowód
B. Z.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.c. art. 88 § 2

Kodeks cywilny

Dotyczy terminu do uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^9 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez skarżącą przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego wykładni art. 88 § 2 k.c. w zakresie pojęcia 'wykrycia błędu'.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja przedsądu [...] jest zgodna z normami konstytucyjnymi, a także z zaleceniami Rady Europy zezwalającymi na wprowadzenie środków eliminujących dostęp do sądu najwyższego szczebla. Skarga kasacyjna służy od prawomocnego orzeczenia, ma ograniczony zasięg, a jej podstawowym celem jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i twórczy wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa. Początek biegu terminu z art. 88 § 2 k.c. liczy się od dnia wykrycia błędu przez błądzącego lub powzięcia wiadomości o takim błędzie. Stan pewności właściwy dla racjonalnie działającej osoby ziścił się z chwilą uzyskania opinii specjalisty, wydanej w wyniku przeprowadzenia specjalistycznego badania obrazu w kierunku stwierdzenia jego autentyczności.

Skład orzekający

Antoni Górski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu niespełnienia przesłanek formalnych, w szczególności dotyczących istnienia istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów. Interpretacja pojęcia 'wykrycia błędu' na gruncie art. 88 § 2 k.c."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej i interpretacji konkretnego przepisu w kontekście dzieła sztuki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kryteria przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Dodatkowo, interpretacja pojęcia 'wykrycia błędu' w kontekście zakupu dzieła sztuki jest interesująca.

Kiedy Sąd Najwyższy przyjmie Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe przesłanki i pułapki.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CSK 38/15
POSTANOWIENIE
Dnia 22 maja 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Antoni Górski
w sprawie z powództwa B. S.
‎
przeciwko B. Z.
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 22 maja 2015 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej pozwanej
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie
‎
z dnia 22 lipca 2014 r., sygn. akt I ACa 638/14,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; zasądza od pozwanej na rzecz powoda 1.800 (jeden tysiąc osiemset) zł kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania jeżeli: w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398
9
§ 1 k.p.c.).
Instytucja przedsądu, jak wynika  z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, jest zgodna z normami konstytucyjnymi, a także z zaleceniami Rady Europy zezwalającymi na wprowadzenie środków eliminujących dostęp do sądu najwyższego szczebla. Skarga kasacyjna służy od prawomocnego orzeczenia, ma ograniczony zasięg, a jej podstawowym celem jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i twórczy wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa.
Choć skarżąca odwołała się do występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego oraz wskazała na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, to nie występują te przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c.).
Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na  przesłankę z art. 398
9
§ 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wykazania, że chodzi o wykładnię przepisów prawa, których treść i znaczenie nie zostały dostatecznie wyjaśnione w dotychczasowym orzecznictwie lub, że istnieje potrzeba zmiany ich dotychczasowej wykładni, podania na czym polegają wątpliwości związane z jego rozumieniem oraz przedstawienia argumentacji świadczącej, że wątpliwości te mają rzeczywisty i poważny charakter, nie należą do zwykłych wątpliwości, które wiążą się z procesem stosowania prawa. W przypadku, gdy w ramach stosowania tych przepisów powstały już w orzecznictwie sądów określone rozbieżności, skarżący powinien je przedstawić, jak też uzasadnić, że dokonanie wykładni jest niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 28 marca 2007 r., II CSK 84/07; z dnia 11 stycznia 2008 r.,  I UK 283/07;  z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08; z dnia 12 grudnia 2008 r., II PK 220/08, niepubl.; z dnia 8 lipca 2009 r., I CSK 11/09, niepubl.).
Stosownie do ugruntowanego stanowiska Sądu Najwyższego, istotnym zagadnieniem prawnym jest taki problem jurydyczny, który ma znaczenie dla rozwoju prawa lub stanowi precedens dla rozstrzygnięcia podobnych spraw (por. postanowienie SN z dnia 7 stycznia 2005 r., I CZ 183/04 niepublikowane.). Powołanie się przez skarżącego na istnienie takiego zagadnienia wymaga jego sformułowania oraz przedstawienia argumentacji jurydycznej uzasadniającej tezę o możliwości rozbieżnych ocen prawnych
z przytoczeniem przepisów prawa, na tle których ono powstało. Skarżący powinien też wykazać, że ma ono ważne znaczenie dla rozpoznania lub rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2003 r., II CK 324/03, z dnia 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, niepublikowane oraz  z dnia 26 września 2005 r., II PK 98/05, OCNP 2006, nr 15 - 16, poz. 243). Ponadto prawidłowo wyartykułowane zagadnienie musi być sformułowane ogólnie w  tym sensie, że nie może chodzić w nim o sposób rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2004 r., II CZ 94/04, niepublikowane).
Skarżąca wskazała, że w sprawie rozstrzygnięcia wymaga zagadnienie prawne dotyczące właściwego rozumienia na gruncie art. 88 § 2 k.c. pojęcia wykrycia błędu.
Początek biegu terminu z art. 88 § 2 k.c. liczy się od dnia wykrycia błędu przez błądzącego lub powzięcia wiadomości o takim błędzie. Początek tego terminu należy zatem liczyć od dnia, kiedy strona definitywnie, po sprawdzeniu wstępnej  informacji, dowiedziała się, że informacja ta odpowiada prawdzie. Samo  bowiem uzyskanie wstępnej informacji nie może być utożsamiane z uzyskaniem uzasadnionego podejrzenia.
Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że niewystarczające było dla rozpoczęcia biegu wskazanego terminu w przedmiotowej sprawie samo powzięcie przez powoda informacji ze strony internetowej nowojorskiego muzeum o tym, że obraz który znajduje się w jego zbiorach przypomina ten, który zakupił u powódki.
Ta informacja bowiem sama przez się, nie mogła spowodować u powoda przekonania o tym, że jego oświadczenie woli zostało złożone pod wpływem błędu. Na gruncie niniejszej sprawy, w przypadku tak osobliwego przedmiotu jak dzieło sztuki, stan pewności właściwy dla racjonalnie działającej osoby ziścił się z chwilą uzyskania opinii specjalisty, wydanej w wyniku przeprowadzenia specjalistycznego badania obrazu w kierunku stwierdzenia jego autentyczności.
Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398
9
§ 2 k.p.c.).
O kosztach postępowania kasacyjnego na rzecz powoda, który wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną, orzeczono na podstawie art. 98 i art. 99 w zw. z art. 108 i art. 398
21
k.p.c.
l.n

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI