III CSK 377/16

Sąd Najwyższy2017-05-11
SNCywilneprawo spółekŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższykodeks spółek handlowychkodeks cywilnynieważność umowykoszty postępowania

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie wykazała ona istnienia przesłanek wymaganych przez prawo, w tym istotnego zagadnienia prawnego czy rozbieżności w orzecznictwie.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpatrywał skargę kasacyjną strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego. Skarga opierała się na zarzutach dotyczących stosowania art. 21 § 4 k.s.h. i art. 58 k.c. Sąd Najwyższy uznał, że zagadnienie prawne podniesione przez stronę skarżącą nie spełnia wymogów formalnych, a kwestia relacji między wskazanymi przepisami została już jednoznacznie rozstrzygnięta w orzecznictwie.

Sąd Najwyższy w składzie sędziego Zbigniewa Kwaśniewskiego rozpoznał skargę kasacyjną strony powodowej K. sp. z o.o. w K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 24 maja 2016 r. (sygn. akt I ACa (...)). Sprawa dotyczyła zobowiązania do złożenia oświadczenia woli. Sąd Najwyższy, działając na posiedzeniu niejawnym, odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując się na art. 398^9 § 2 k.p.c. Uzasadnienie odmowy opierało się na stwierdzeniu, że strona skarżąca nie wykazała istnienia przesłanek wymaganych do przyjęcia skargi, określonych w art. 398^4 § 2 k.p.c. i art. 398^9 § 1 k.p.c. W szczególności, sąd uznał, że podniesione zagadnienie prawne dotyczące relacji między art. 21 § 4 k.s.h. a art. 58 k.c. zostało już jednoznacznie rozstrzygnięte w orzecznictwie, a wskazany przepis k.s.h. stanowi lex specialis jedynie w ograniczonym zakresie. W konsekwencji, skarga nie została uznana za oczywiście uzasadnioną. Sąd zasądził od strony powodowej na rzecz strony pozwanej J. S.A. w Z. kwotę 7200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zagadnienie to zostało już jednoznacznie rozstrzygnięte w orzecznictwie, a wskazany przepis k.s.h. ma ograniczony zakres zastosowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że kwestia stosowania art. 21 § 4 k.s.h. jako lex specialis wobec art. 58 k.c. została już rozstrzygnięta w judykaturze, co wyklucza istnienie istotnego zagadnienia prawnego lub rozbieżności w orzecznictwie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

J. S.A. w Z.

Strony

NazwaTypRola
K. sp. z o.o. w K.spółkapowódka
J. S.A. w Z.spółkapozwana

Przepisy (12)

Główne

k.p.c. art. 398 § 4 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymaga uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej przez wykazanie istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania lub oczywistej zasadności skargi.

k.p.c. art. 398 § 9 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej dotycząca istnienia istotnego zagadnienia prawnego.

k.p.c. art. 398 § 9 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej dotycząca potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie.

k.p.c. art. 398 § 9 § 1 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej dotycząca oczywistej uzasadnioności skargi.

k.p.c. art. 398 § 9 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeżeli nie ma uzasadnionych podstaw do jej przyjęcia.

k.s.h. art. 21 § § 4

Kodeks spółek handlowych

Dotyczy zakazu uznania nieważności umowy spółki po upływie określonego terminu, ale nie wyklucza oceny poszczególnych postanowień umowy na podstawie innych przepisów.

k.c. art. 58

Kodeks cywilny

Dotyczy nieważności czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub mającej na celu obejście ustawy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za koszty procesu.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres kosztów podlegających zwrotowi.

k.s.h. art. 2

Kodeks spółek handlowych

Ogólna zasada stosowania przepisów k.s.h.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości § § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2

Dotyczy stawek minimalnych opłat za czynności radcowskie w postępowaniu kasacyjnym.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości § § 2

Dotyczy stosowania przepisów rozporządzenia o kosztach.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Jednoznaczne rozstrzygnięcie w orzecznictwie relacji między art. 21 § 4 k.s.h. a art. 58 k.c. Ograniczony zakres zastosowania art. 21 § 4 k.s.h.

Odrzucone argumenty

Istnienie istotnego zagadnienia prawnego w zakresie stosowania art. 21 § 4 k.s.h. i art. 58 k.c. Potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie.

Godne uwagi sformułowania

Cel wymagania przewidzianego w art. 398^4 § 2 k.p.c. (...) może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym art. 21 § 4 k.s.h. stanowi lex specialis w stosunku do art. 58 k.c. co do dopuszczalności uznania nieważności umowy spółki (...), ale tylko w takim zakresie, w jakim czynność ta kreuje byt osoby prawnej. skutek prawny w postaci zakazu rozwiązania spółki po upływie okresu wskazanego w art. 21 § 4 k.s.h. nie wyklucza możliwości dokonywania oceny poszczególnych postanowień tej umowy spółki na podstawie art. 58 k.s.h.

Skład orzekający

Zbigniew Kwaśniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku spełnienia wymogów formalnych, w szczególności dotyczących istnienia istotnego zagadnienia prawnego lub rozbieżności w orzecznictwie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej relacji między przepisami k.s.h. i k.c. w kontekście oceny umów spółek.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kryteria przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej, choć samo zagadnienie prawne zostało już rozstrzygnięte.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe kryteria przyjęcia sprawy do rozpoznania.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CSK 377/16
POSTANOWIENIE
Dnia 11 maja 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Kwaśniewski
w sprawie z powództwa K. sp. z o.o. w K.
‎
przeciwko J. S.A. w Z.
‎
o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 11 maja 2017 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej
od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 24 maja 2016 r., sygn. akt I ACa (…),
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od strony powodowej na rzecz strony pozwanej kwotę 7200 zł (siedem tysięcy dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Określone w art. 398
4
§ 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 398
4
§ 2 k.p.c. - zważywszy zwłaszcza, że zaskarżone orzeczenie cechuje się prawomocnością - może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
We wniesionej przez powodową Spółkę skardze kasacyjnej obszernie uzasadniony wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania oparty został na przesłankach wskazanych w art. 398
9
§ 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c.
Sformułowane w ujęciu strony skarżącej zagadnienie nie odpowiada wymaganiu przewidzianemu w art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c. Sprowadza się ono do oceny wzajemnej relacji w odniesieniu do stosowania art. 21 § 4 k.s.h. (dawniej art. 173 § 4 k.h.) i art. 58 k.c. Kwestia ta została już jednoznacznie rozstrzygnięta w judykaturze w ten sposób, że dawny art. 173 § 4 k.h., a obecnie art. 21 § 4 k.s.h., stanowi lex specialis w stosunku do art. 58 k.c. co do dopuszczalności uznania nieważności umowy spółki (czynności prawnej), ale tylko w takim zakresie, w jakim czynność ta kreuje byt osoby prawnej. Dawna (k.h.) i obecna (k.s.h.) regulacje rozstrzygają więc tylko o tym, czy umowa spółki, jako czynność kreująca spółkę kapitałową, może być uznana za nieważną i w konsekwencji prowadzącą do wyeliminowania spółki z obrotu prawnego. Natomiast sanacja w tym zakresie umowy spółki po upływie okresu wskazanego w tych przepisach nie jest tożsama z automatyczną sanacją wszystkich jej postanowień. Innymi słowy, skutek prawny w postaci zakazu rozwiązania spółki po upływie okresu wskazanego w art. 21 § 4 k.s.h. nie wyklucza możliwości dokonywania oceny poszczególnych postanowień tej umowy spółki na podstawie art. 58 k.s.h., stosowanego w zw. z art. 2 k.s.h., ponieważ art. 21 § 4 k.s.h. ma jednoznacznie ograniczony przedmiotowy zakres zastosowania.
Takie stanowisko zostało konsekwentnie wyartykułowane zarówno w postanowieniu SN z dnia 27 listopada 2003 r., III CSK 131/02, niepubl., jak również w wyroku SN z dnia 27 czerwca 2013 r., III CSK 294/12, OSN-ZD 2014/2/31, co przesądza o tym, że strona skarżąca nie wykazała wystąpienia przesłanki wynikającej z art. 398
9
§ 1 pkt 2.
Z powyższych względów skargi kasacyjnej powodowej Spółki nie można również uznać za oczywiście uzasadnioną (art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c.).
W tym stanie rzeczy należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398
9
§ 2 k.p.c.).
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i art. 99 k.p.c. oraz na podstawie § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 (Dz.U. 2015 r., poz. 1804), stosowanego z mocy § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. (Dz.U. 2016 r., poz.1667).
aj

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI