III CSK 359/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka T. M. wniosła o rozwiązanie umowy dożywocia zawartej z pozwanymi G. i A. N., zarzucając im rażące niewywiązywanie się z obowiązków. Twierdziła, że pozwani nie przyjęli jej jako domownika, nie opiekują się nią, a ona sama prowadzi gospodarstwo i ponosi koszty utrzymania. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, wskazując, że powódka odmówiła zamieszkania z nimi i przyjęcia pomocy, a problemy zaczęły się po jej zaprzestaniu leczenia psychiatrycznego. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, ustalił, że pozwani byli gotowi wywiązać się z umowy, dostarczali powódce opał, woziili do lekarza i przygotowywali posiłki. Jednak powódka od 2011 roku izolowała się, odmawiała pomocy, zamykała się w domu i nie wpuszczała pozwanych. Sąd uznał, że ustalony stan faktyczny nie wskazuje na istnienie przesłanek do rozwiązania umowy dożywocia zgodnie z art. 913 § 2 k.c., ponieważ nie zaszły wyjątkowe okoliczności, a powódka sama utrudniała realizację świadczeń przez pozwanych. Sąd podkreślił, że powódka działa na własną szkodę, nie podejmuje leczenia i odmawia pomocy, podczas gdy pozwani są gotowi ją zapewnić. W związku z tym powództwo zostało oddalone. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 kpc, odstępując od obciążania powódki kosztami zastępstwa procesowego pozwanych ze względu na jej trudną sytuację.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek rozwiązania umowy dożywocia, zwłaszcza w kontekście zachowania dożywotnika utrudniającego realizację świadczeń.
Konkretny stan faktyczny sprawy, który może nie mieć bezpośredniego przełożenia na inne przypadki.
Zagadnienia prawne (2)
Czy istnieją podstawy do rozwiązania umowy dożywocia na podstawie art. 913 § 2 k.c. w sytuacji, gdy powódka twierdzi, że pozwani rażąco nie wywiązują się z obowiązków, a pozwani wskazują na trudności wynikające z zachowania powódki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie istnieją podstawy do rozwiązania umowy dożywocia.
Uzasadnienie
Sąd ustalił, że pozwani byli gotowi wywiązać się z umowy, a powódka sama utrudniała im świadczenie pomocy i opieki, odmawiając kontaktu i leczenia. Nie zaszły wyjątkowe okoliczności uzasadniające rozwiązanie umowy.
Czy pogorszenie stosunków między stronami umowy dożywocia, spowodowane w dużej mierze postawą dożywotnika, może stanowić podstawę do rozwiązania umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli pogorszenie jest prowokowane przez dożywotnika i nie ma dowodów na rażące niewywiązywanie się z obowiązków przez zobowiązanego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo wskazujące, że nieporozumienia prowokowane przez dożywotnika nie stanowią wystarczającej podstawy do uwzględnienia powództwa o rozwiązanie umowy dożywocia. Podkreślono, że rozwiązanie umowy ma charakter wyjątkowy i nie może nastąpić bez winy zobowiązanego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. M. | osoba_fizyczna | powódka |
| G. N. | osoba_fizyczna | pozwany |
| A. N. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (3)
Główne
k.c. art. 908 § 1
Kodeks cywilny
Definicja umowy dożywocia i obowiązków nabywcy.
k.c. art. 913 § 1
Kodeks cywilny
Możliwość zamiany uprawnień objętych dożywociem na rentę.
k.c. art. 913 § 2
Kodeks cywilny
Podstawa do rozwiązania umowy dożywocia w wyjątkowych wypadkach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powódka sama utrudniała realizację świadczeń przez pozwanych. • Powódka zaprzestała leczenia, co wpływa na jej postrzeganie rzeczywistości. • Pozwani byli gotowi wywiązać się z umowy i zapewnić opiekę. • Nie zaszły wyjątkowe okoliczności uzasadniające rozwiązanie umowy dożywocia.
Odrzucone argumenty
Pozwani rażąco nie wywiązują się z obowiązków wynikających z umowy dożywocia. • Pozwani nie zapewniają powódce opieki i utrzymania.
Godne uwagi sformułowania
nie można wymagać od stron, żeby pozostawały nadal w bezpośredniej ze sobą styczności • nieporozumienia prowokowane przez dożywotnika nie stanowią wystarczającej podstawy do uwzględnienia powództwa o rozwiązanie umowy dożywocia • rozwiązanie umowy dożywocia ma charakter wyjątkowy, kwalifikowany
Skład orzekający
Maria Tokarz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek rozwiązania umowy dożywocia, zwłaszcza w kontekście zachowania dożywotnika utrudniającego realizację świadczeń."
Ograniczenia: Konkretny stan faktyczny sprawy, który może nie mieć bezpośredniego przełożenia na inne przypadki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność relacji rodzinnych i trudności w egzekwowaniu świadczeń z umowy dożywocia, gdy jedna ze stron utrudnia ich realizację. Pokazuje również, jak stan psychiczny może wpływać na postrzeganie sytuacji prawnej.
“Czy można rozwiązać umowę dożywocia, gdy to Ty sam utrudniasz pomoc?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.