III CSK 354/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną Parafii Rzymskokatolickiej w W. od postanowienia Sądu Okręgowego w K., które oddaliło apelację parafii od postanowienia Sądu Rejonowego w J. Sąd Rejonowy stwierdził nabycie przez zasiedzenie własności działki nr 312 przez małżonków S. i A. D. w złej wierze od 8 września 2009 r. Działka ta stanowiła drogę do cmentarza, była wpisana w ewidencji jako własność Skarbu Państwa, a jako użytkownik widniała Gmina. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia, że małżonkowie D. władali działką właścicielsko, płacili od niej podatek i uważali się za jej właścicieli, mimo że korzystała z niej również parafia. Sąd Najwyższy, analizując skargę kasacyjną opartą na naruszeniu przepisów o zasiedzeniu i wadliwym ustaleniu stanu faktycznego, uznał, że sama działka drogowa nie jest wyłączona spod obrotu cywilnego. Jednakże zakwestionował ocenę sądów niższych instancji co do właścicielskiego charakteru posiadania przez małżonków D. przed grudniem 2012 r. Podkreślono, że samo korzystanie z działki, jej usytuowanie czy płacenie podatku nie przesądza o właścicielskim władztwie, zwłaszcza gdy z działki korzystała również parafia. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej zasiedzenia działki nr 312 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę dokładniejszego zbadania, czy posiadanie małżonków D. miało charakter jawny i właścicielski wobec Skarbu Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: Wysokainterpretacja pojęcia samoistnego posiadania dla celów zasiedzenia, zwłaszcza w kontekście nieruchomości drogowych i współposiadania przez inne podmioty.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i wymaga uwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy przy ocenie charakteru posiadania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy posiadanie nieruchomości drogowej, która stanowiła drogę dojazdową do cmentarza i była w części użytkowana przez Parafię, może prowadzić do zasiedzenia przez osoby fizyczne, które uważały się za właścicieli i płaciły podatek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy uznał, że sama droga nie jest wyłączona spod obrotu cywilnego i może być przedmiotem zasiedzenia, jednakże zakwestionował ustalenia sądów niższych instancji co do właścicielskiego charakteru posiadania przez małżonków D. przed grudniem 2012 r., wskazując na potrzebę ponownego rozpoznania sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że dla zasiedzenia kluczowe jest władanie nieruchomością jak właściciel, co musi być jawne i niezależne od woli innych osób. Samo korzystanie z działki, jej usytuowanie czy płacenie podatku nie jest wystarczające, zwłaszcza gdy z nieruchomości korzystały inne podmioty (Parafia). Konieczne jest ujawnienie władztwa wobec właściwych organów.
Czy czynności faktyczne podejmowane przez posiadacza przed datą zamknięcia bramy i przeorania działki (grudzień 2012 r.) były wystarczające do uznania ich za wyraz władztwa właścicielskiego w kontekście zasiedzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd uznał, że czynności te (korzystanie z działki, jej usytuowanie między działkami małżonków D.) nie dały dostatecznej podstawy do oceny, że wykonywali oni władztwo właścicielskie, a korzystanie przez Parafię przemawiało przeciwko takiemu charakterowi posiadania.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że samo korzystanie z działki, nawet jeśli była ona usytuowana między innymi działkami posiadaczy, nie wystarcza do uznania władztwa właścicielskiego. Istotne jest, czy posiadanie było jawne i niezależne, a korzystanie przez inne podmioty (Parafię) mogło podważać taki charakter władztwa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. D. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| A. D. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Parafia Rzymskokatolicka w W. | instytucja | wnioskodawca |
| Gmina W. | instytucja | uczestnik |
| Powiat J. | instytucja | uczestnik |
| W. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| T. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| W. J. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| I. L. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| K. M. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| W. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| B. J. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| K. J.-P. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. J. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (4)
Główne
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Definicja samoistnego posiadacza jako osoby, która faktycznie włada rzeczą jak właściciel.
k.c. art. 172
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący zasiedzenia nieruchomości przez samoistnego posiadacza.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia zasad oceny dowodów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 172 i 336 k.c. poprzez błędne przyjęcie, że małżonkowie D. byli samoistnymi posiadaczami działki nr 312 w sposób właścicielski przed grudniem 2012 r. • Naruszenie art. 233 k.p.c. w zakresie oceny dowodów i ustaleń faktycznych.
Godne uwagi sformułowania
Dla istoty posiadania jako przesłanki zasiedzenia jest niezbędne, by wykonywane władztwo odpowiadało treści prawa, które posiadacz nabędzie przez zasiedzenie. • Konieczne jest przeto wykonywanie takich czynności faktycznych, które wskazują na samodzielny niezależny od woli innej osoby stan władztwa. • Kodeks cywilny używa zwrotu „kto nią faktycznie włada jak właściciel (art. 336 in principio k.c.). • Konieczne natomiast jest, by posiadanie, które ma doprowadzić do zasiedzenia, było jawne. • Władać bowiem jak właściciel można jedynie przez podejmowanie czynności widocznych dla otoczenia. • nie zachowywali się jak właściciele.
Skład orzekający
Barbara Myszka
przewodniczący
Marian Kocon
sprawozdawca
Marta Romańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "interpretacja pojęcia samoistnego posiadania dla celów zasiedzenia, zwłaszcza w kontekście nieruchomości drogowych i współposiadania przez inne podmioty."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i wymaga uwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy przy ocenie charakteru posiadania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy zasiedzenia drogi dojazdowej do cmentarza, co jest sytuacją budzącą zainteresowanie ze względu na jej praktyczne i społeczne implikacje. Interpretacja pojęcia 'władania jak właściciel' jest kluczowa dla wielu spraw o zasiedzenie.
“Czy droga do cmentarza może zostać zasiedziana? Sąd Najwyższy analizuje granice posiadania właścicielskiego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.