Orzeczenie · 2017-04-27

III CSK 353/16

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2017-04-27
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
sąd najwyższyskarga kasacyjnawyrok arbitrażowyporządek publicznyprzedawnienieklauzula porządku publicznegoprawo międzynarodowe prywatnepostępowanie niejawne

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną uczestnika postępowania A. B. od postanowienia Sądu Apelacyjnego w przedmiocie stwierdzenia wykonalności zagranicznego wyroku sądu polubownego. Uczestnik zarzucił naruszenie przepisów k.p.c. i argumentował, że przedawnienie roszczeń stanowi istotne zagadnienie prawne oraz podstawową zasadę porządku publicznego, co powinno skutkować merytoryczną kontrolą zagranicznego wyroku arbitrażowego. Sąd Najwyższy, odmawiając przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, wyjaśnił, że istotne zagadnienie prawne musi być doniosłe dla rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie. Stwierdził, że przedawnienie roszczeń, w rozumieniu przepisów prawa polskiego, nie jest podstawową zasadą porządku publicznego, a jego zaliczenie do tej kategorii byłoby sprzeczne z dominującą wykładnią klauzuli porządku publicznego we współczesnych systemach prawnych. Sąd podkreślił, że sama odmienność prawa obcego nie wystarcza do odmowy uznania skuteczności lub wykonalności orzeczenia, konieczna jest oczywista i rażąca niezgodność z podstawowymi zasadami porządku prawnego państwa uznania. Sąd Najwyższy nie stwierdził również rozbieżności w orzecznictwie, która uzasadniałaby przyjęcie skargi kasacyjnej. W konsekwencji, skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania, a uczestnik postępowania został obciążony kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja klauzuli porządku publicznego w kontekście stwierdzania wykonalności zagranicznych orzeczeń arbitrażowych, zwłaszcza w odniesieniu do instytucji przedawnienia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia o wykonalności. Kontekst międzynarodowy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy instytucja dawności w postaci przedawnienia stanowi podstawową zasadę porządku publicznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przedawnienie roszczeń nie stanowi podstawowej zasady porządku publicznego w rozumieniu klauzuli porządku publicznego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że klauzula porządku publicznego dotyczy sytuacji, gdy zastosowanie obcego prawa lub uznanie obcego orzeczenia jest sprzeczne z podstawowymi zasadami porządku prawnego państwa sądu. Sama odmienność prawa lub skutki jego zastosowania nie wystarczą, jeśli nie ma oczywistej i rażącej niezgodności. Przedawnienie, jako instytucja prawa cywilnego, nie jest zaliczane do podstawowych zasad porządku publicznego.

Czy sąd powszechny ma kompetencję do merytorycznej kontroli zagranicznego wyroku arbitrażowego zasądzającego przedawnioną wierzytelność przy rozpoznawaniu wniosku o stwierdzenie jego wykonalności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie ma kompetencji do merytorycznej kontroli zagranicznego wyroku arbitrażowego w zakresie przedawnienia, jeśli przedawnienie nie jest traktowane jako podstawa porządku publicznego.

Uzasadnienie

Skoro przedawnienie nie jest podstawową zasadą porządku publicznego, sąd nie ma podstaw do merytorycznej kontroli zagranicznego wyroku arbitrażowego w tym zakresie przy wniosku o stwierdzenie jego wykonalności.

Czy istnieje rozbieżność w orzecznictwie sądów co do przynależności instytucji dawności do zakresu podstawowych zasad porządku prawnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie ma rozbieżności w orzecznictwie spełniającej wymagania art. 398^9 § 1 pkt 2 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że dominująca linia orzecznicza i piśmiennictwo charakteryzują klauzulę porządku publicznego w sposób wykluczający zaliczenie do niej instytucji przedawnienia. Incydentalnie wypowiedziany odmienny pogląd nie stanowi rozbieżności w orzecznictwie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
wnioskodawca

Strony

NazwaTypRola
R. w F. (Dania)innewnioskodawca
A. S.A. w K. w upadłości likwidacyjnejspółkauczestnik postępowania
A. B.inneuczestnik postępowania

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Pomocnicze

k.p.c. art. 1214 § § 3 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten dotyczy przesłanek odmowy uznania lub stwierdzenia wykonalności zagranicznego orzeczenia arbitrażowego, w tym sprzeczności z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący zasad zasądzania kosztów postępowania.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący zasad zasądzania kosztów postępowania.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący kosztów postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedawnienie roszczeń nie jest podstawową zasadą porządku publicznego. • Nie ma rozbieżności w orzecznictwie co do charakteru prawnego przedawnienia w kontekście klauzuli porządku publicznego. • Sama odmienność prawa obcego lub skutki jego zastosowania nie uzasadniają odmowy uznania wykonalności orzeczenia z powołaniem się na klauzulę porządku publicznego.

Odrzucone argumenty

Przedawnienie roszczeń stanowi istotne zagadnienie prawne. • Przedawnienie roszczeń stanowi podstawową zasadę porządku publicznego. • Istnieje potrzeba usunięcia rozbieżności w orzecznictwie co do przynależności instytucji dawności do zakresu podstawowych zasad porządku prawnego.

Godne uwagi sformułowania

Sens klauzuli porządku publicznego wyraża się w tym, że obce prawo, choć właściwe w sprawie, nie może być ze względu na różnice zachodzące między nim a prawem obowiązującym w państwie siedziby sądu zastosowane, gdy skutki jego zastosowania są sprzeczne z podstawowymi zasadami porządku prawnego (porządku publicznego) tego państwa. • Sama zatem tylko odmienność obcego prawa, nawet bardzo daleko idąca, czy wręcz rażąca nie wystarczy do odmowy jego zastosowania lub do odmowy uznania skuteczności bądź stwierdzenia wykonalności opartego na nim orzeczenia z powołaniem się na klauzulę porządku publicznego. • Konieczna do tego jest sprzeczność, tj. oczywista, rażąca niezgodność, skutków zastosowania tego prawa lub uznania skuteczności bądź stwierdzenia wykonalności obcego orzeczenia z podstawowymi zasadami porządku prawnego państwa stosującego prawo lub państwa uznania bądź wykonania.

Skład orzekający

Kazimierz Zawada

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja klauzuli porządku publicznego w kontekście stwierdzania wykonalności zagranicznych orzeczeń arbitrażowych, zwłaszcza w odniesieniu do instytucji przedawnienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia o wykonalności. Kontekst międzynarodowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z wykonalnością zagranicznych orzeczeń i interpretacją klauzuli porządku publicznego, co jest istotne dla praktyków prawa międzynarodowego prywatnego.

Czy przedawnione roszczenie może być podstawą do odmowy wykonania zagranicznego wyroku? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice porządku publicznego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst