III CSK 342/18

Sąd Najwyższy2019-05-29
SNnieruchomościksięgi wieczysteNiskanajwyższy
księgi wieczystenieruchomościsłużebność gruntowaprawo własnościskarga kasacyjnaSąd Najwyższypostępowanie wieczystoksięgowe

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodzą przesłanki wskazane w art. 398^9 § 1 k.p.c.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w T. dotyczącego wpisu służebności gruntowych i prawa własności do księgi wieczystej. Skarżący wnioskodawca argumentował, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne i potrzeba wykładni przepisów. Sąd Najwyższy nie podzielił tych argumentów, stwierdzając, że przedstawione zagadnienie jest hipotetyczne, a przepisy nie wymagają wykładni w kontekście ustaleń faktycznych sądu niższej instancji.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej, rozpoznając skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w T., odmówił jej przyjęcia do rozpoznania. Podstawą odmowy było stwierdzenie, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 398^9 § 1 k.p.c., które uzasadniają przyjęcie skargi do rozpoznania, takie jak istnienie istotnego zagadnienia prawnego, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi. Sąd Najwyższy uznał, że zagadnienie prawne podniesione przez skarżącego, dotyczące możliwości oparcia się przez sąd wieczystoksięgowy na dokumentach wcześniej dołączonych do księgi, jest czysto hipotetyczne, ponieważ sądy niższych instancji uznały, że przedstawione dokumenty nie były wystarczające do dokonania wpisu. Ponadto, Sąd Najwyższy stwierdził brak potrzeby wykładni przepisów dotyczących usuwania niezgodności treści księgi wieczystej, wskazując, że sądy meriti doszły do wniosku o braku stosownego dokumentu. W ocenie Sądu Najwyższego, pozostałe wątpliwości skarżącego były przedstawione kazuistycznie i nie uwzględniały ustaleń faktycznych wiążących Sąd Najwyższy, a potrzeba wykładni art. 34 u.k.w.h. w kontekście wpisu nabywcy na podstawie dokumentu dotyczącego innych osób niż ujawnieni właściciele nie powstała.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, w okolicznościach sprawy sądy uznały, że przedstawione dokumenty nie były wystarczające do dokonania wpisu, a zagadnienie to jest czysto hipotetyczne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zagadnienie prawne podniesione przez skarżącego jest hipotetyczne, ponieważ sądy niższych instancji stwierdziły brak wystarczających dokumentów do dokonania wpisu, niezależnie od tego, czy sąd wieczystoksięgowy może opierać się na dokumentach niepowołanych wprost przez wnioskodawcę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
M. [...] sp. z o.o. w W.spółkawnioskodawca
L. K.osoba_fizycznauczestnik
J. K.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Odmowa przyjęcia skargi następuje a contrario.

Pomocnicze

u.k.w.h. art. 31 § ust. 2

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Dopuszcza usunięcie niezgodności treści księgi wieczystej za pomocą przedstawienia odpowiedniego dokumentu, bez potrzeby wytaczania powództwa z art. 10 u.k.w.h.

u.k.w.h. art. 10

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

u.k.w.h. art. 34

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Argumenty

Odrzucone argumenty

W sprawie występuje istotne zagadnienie prawne. Zachodzi potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek uzasadniających przyjęcie wniesionej skargi kasacyjnej do rozpoznania. Przedstawione zagadnienie prawne sprowadza się do potrzeby ustalenia, czy sąd wieczystoksięgowy w sprawie o wpis może oprzeć się na dokumentach wcześniej dołączonych już do księgi wieczystej, mimo że wnioskodawca wyraźnie nie powołał się na nie we wniosku. Zagadnienie to nie pozostaje jednak w związku z okolicznościami sprawy. Treść art. 31 ust. 2 u.k.w.h. wyraźnie dopuszcza usunięcie niezgodności treści księgi wieczystej za pomocą przedstawienia odpowiedniego dokumentu, bez potrzeby wytaczania powództwa z art. 10 u.k.w.h. i nie ma tu mowy o jakiejkolwiek rozbieżności orzecznictwa lub pojawianiu się wątpliwości. Rzecz jednak w tym, że sądy meriti w sprawie doszły do wniosku, że stosowny dokument nie został przedstawiony. Pozostałe przepisy i powstające w ocenie skarżącej na ich tle wątpliwości zostały przedstawione kazuistycznie i nie uwzględniają poczynionych ustaleń, które wiążą Sąd Najwyższy przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej. Wskazywanie na potrzebę wzięcia pod uwagę domniemań faktycznych z urzędu przez sąd wieczystoksięgowy jest całkiem bezzasadne skoro wnioskodawcy na takie domniemania się we wniosku nie powołali. Potrzeba wykładni art. 34 u.k.w.h. ma polegać zaś na ustaleniu, czy wydane w sprawie rozstrzygnięcie jest prawidłowe. Skarżący dąży bowiem do wykazania, że na podstawie art. 34 u.k.w.h. można wpisać nabywcę nieruchomości na podstawie dokumentu obejmującego czynność sprzedaży dokonanej między innymi jednak osobami niż wskazane w treści księgo wieczystej jako właściciel. Skarżącemu uchodzi zatem z pola widzenia, że w sprawie, w której wniesiono skargę nie chodziło o sprostowanie treści księgi wieczystej a wpisanie nabywcy nieruchomości. Potrzeba wykładni art. 34 u.k.w.h. w ogóle zatem nie powstała.

Skład orzekający

Krzysztof Strzelczyk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu braku przesłanek formalnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy i procedury Sądu Najwyższego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa dotyczy rutynowej odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy z powodu braku przesłanek formalnych, co czyni ją mało interesującą dla szerszego grona odbiorców.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CSK 342/18
POSTANOWIENIE
Dnia 29 maja 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Strzelczyk
w sprawie z wniosku M. […] sp. z o.o. w W.
‎
przy uczestnictwie L. K. i J. K.
‎
o założenie księgi wieczystej dla działek nr […]/5 i […]/6, wpis służebności gruntowych, wykreślenie roszczeń o wpis prawa własności oraz o ustanowienie służebności gruntowych i wykreślenie hipoteki,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 29 maja 2019 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy
od postanowienia Sądu Okręgowego w T.
‎
z dnia 2 sierpnia 2018 r., sygn. akt I Ca […],
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
W sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek uzasadniających przyjęcie wniesionej skargi kasacyjnej do rozpoznania. Strona skarżąca opiera wniosek o przyjęcie skargi na tym, że występuje w sprawie istotne zagadnienie prawne oraz  że zachodzi potrzeba wykładni przepisów wywołujących wątpliwości w  orzecznictwie.
Stanowiska tego nie sposób jednak podzielić. Przedstawione zagadnienie prawne sprowadza się do potrzeby ustalenia, czy sąd wieczystoksięgowy w sprawie o wpis może oprzeć się na dokumentach wcześniej dołączonych już do księgi wieczystej, mimo że wnioskodawca wyraźnie nie powołał się na nie we wniosku. Zagadnienie to nie pozostaje jednak w związku z okolicznościami sprawy. Sądy orzekające w sprawie uznały bowiem, że oświadczenie małżonków J. i L. K. o tym, że przysługuje im prawo własności nieruchomości nie jest wystarczające do dokonania wpisu własności nieruchomości na rzecz wnioskodawcy skoro w dziale II księgi ujawniony jest sam J. K. jako  wyłączny właściciel. Jak widać zatem Sądy przyjęły, że ani dokumenty załączone do wniosku ani inne dokumenty zalegające w dokumentach księgi wieczystej nie wystarczą w okolicznościach sprawy do dokonania wpisu zgodnie z żądaniem. Stąd ustalenie, czy sąd wieczystoksięgowy może oprzeć się na innych dokumentach niż tylko wyraźnie powołane przez wnioskodawcę jest zagadnieniem czysto hipotetycznym.
Nie można również zgodzić się ze skarżącą, że w sprawie zachodzi potrzeba wykładni wskazanych w skardze przepisów. Po pierwsze treść art. 31 ust. 2 u.k.w.h. wyraźnie dopuszcza usunięcie niezgodności treści księgi wieczystej za pomocą przedstawienia odpowiedniego dokumentu, bez potrzeby wytaczania powództwa z art. 10 u.k.w.h. i nie ma tu mowy o jakiejkolwiek rozbieżności orzecznictwa lub pojawianiu się wątpliwości. Rzecz jednak w tym, że sądy
meriti
w sprawie doszły do wniosku, że stosowny dokument nie został przedstawiony. Brak zatem potrzeby wykładni art. 34 ust. 2 u.k.w.h. we wskazanym kierunku.
Pozostałe przepisy i powstające w ocenie skarżącej na ich tle wątpliwości zostały przedstawione kazuistycznie i nie uwzględniają  poczynionych ustaleń, które wiążą Sąd Najwyższy przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej.  Wskazywanie na potrzebę wzięcia pod uwagę domniemań faktycznych z urzędu przez sąd wieczystoksięgowy jest całkiem bezzasadne skoro wnioskodawcy na takie domniemania się we wniosku nie powołali.
Potrzeba wykładni art. 34 u.k.w.h. ma polegać zaś na ustaleniu, czy wydane w sprawie rozstrzygnięcie jest prawidłowe. Skarżący dąży bowiem do wykazania, że na podstawie art. 34 u.k.w.h. można wpisać nabywcę nieruchomości na  podstawie dokumentu obejmującego czynność sprzedaży dokonanej między innymi jednak osobami niż wskazane w treści księgo wieczystej jako właściciel. Skarżącemu uchodzi zatem z pola widzenia, że w sprawie, w której wniesiono skargę nie chodziło o sprostowanie treści księgi wieczystej a wpisanie nabywcy nieruchomości. Potrzeba wykładni art. 34 u.k.w.h. w ogóle zatem nie powstała.
Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398
9
§ 1 k.p.c.
a contrario
).
jw
[aw]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI