III CSK 340/13

Sąd Najwyższy2014-01-22
SAOSCywilnezobowiązaniaŚrednianajwyższy
skarga pauliańskaart. 527 k.c.art. 5 k.c.obowiązek alimentacyjnydarowiznamałoletnikoszty postępowaniaSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie dotyczącej uznania umowy darowizny za bezskuteczną, uznając, że nie zachodzi istotne zagadnienie prawne.

Kurator małoletniego pozwanego wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, podnosząc zagadnienie prawne dotyczące zastosowania art. 527 k.c. w kontekście umowy darowizny realizującej obowiązek alimentacyjny. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, stwierdzając brak istotnego zagadnienia prawnego.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną wniesioną przez kuratora małoletniego pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego. Głównym zarzutem podniesionym w skardze było istnienie istotnego zagadnienia prawnego, które sprowadzało się do pytania, czy społeczno-gospodarczy cel umowy darowizny, będącej realizacją obowiązku alimentacyjnego wobec małoletniego (art. 133 k.r.o.), może prowadzić do wniosku, że zastosowanie art. 527 k.c. (skarga pauliańska) w stosunku do takiej umowy stanowi nadużycie prawa (art. 5 k.c.). Sąd Najwyższy, zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c., badał, czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi. Sąd podkreślił, że skarżący musi sformułować zagadnienie, przytoczyć argumenty i uzasadnić jego istotny charakter, wykraczający poza potrzeby jednostkowej sprawy. W ocenie Sądu Najwyższego, artykuł 5 k.c. może być stosowany wyjątkowo, a jego ocena należy do sądów niższych instancji, chyba że zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, który w niniejszej sprawie nie wystąpił. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, w niniejszej sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zagadnienie prawne jest istotne, gdy ma znaczenie dla rozwoju prawa lub charakter precedensowy, wykraczający poza potrzeby jednostkowej sprawy. Ocena zastosowania art. 5 k.c. należy zasadniczo do sądów meriti i może być weryfikowana w postępowaniu kasacyjnym tylko w szczególnie uzasadnionym przypadku, który nie wystąpił.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
Skarb Państwa - Naczelnik Urzędu Skarbowego w O.organ_państwowypowód
małoletni B. W.osoba_fizycznapozwany
D. Ż.osoba_fizycznakurator
Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Skarbu Państwaorgan_państwowyinna

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 527

Kodeks cywilny

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Może mieć zastosowanie jedynie wyjątkowo, gdy korzystanie z prawa podmiotowego pozostaje w sprzeczności z zasadami.

k.p.c. art. 398^9 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

k.r.o. art. 133

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

k.p.c. art. 398^9 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak istotnego zagadnienia prawnego uzasadniającego przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Ocena zastosowania art. 5 k.c. należy do sądów niższych instancji.

Odrzucone argumenty

Istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego zastosowania art. 5 k.c. do umowy darowizny realizującej obowiązek alimentacyjny.

Godne uwagi sformułowania

zagadnienie prawne jest istotne, gdy ma znaczenie dla rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia podobnych spraw Pojęcie istotności oznacza jego doniosłość, która wyraża się rangą zawierającego się w nim problemu prawnego oraz jego znaczeniem wykraczającym poza potrzeby rozstrzygnięcia jednostkowej sprawy Artykuł 5 k.c. może mieć zastosowanie jedynie wyjątkowo

Skład orzekający

Jacek Gudowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego, a także interpretacja przesłanek stosowania art. 5 k.c."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku istotnego zagadnienia prawnego w kontekście skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje procedurę kasacyjną i kryteria przyjmowania spraw przez Sąd Najwyższy, co jest istotne dla praktyków prawa, choć sam stan faktyczny nie jest wyjątkowo ciekawy.

Kiedy Sąd Najwyższy odmawia rozpoznania skargi kasacyjnej? Kluczowe kryteria i zagadnienie nadużycia prawa.

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 1800 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CSK 340/13 POSTANOWIENIE Dnia 22 stycznia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jacek Gudowski w sprawie z powództwa Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. przeciwko małoletniemu B. W. reprezentowanemu przez kuratora D. Ż. o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 stycznia 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 28 czerwca 2013 r., odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 1800 zł (tysiąc osiemset zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie 2 Kurator małoletniego pozwanego wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 28 czerwca 2013 r. Wskazał na istniejące w sprawie zagadnienie prawne, sprowadzające się do pytania, czy społeczno-gospodarczy cel umowy darowizny, która czyni zadość obowiązkowi wynikającemu z zasad współżycia społecznego, w szczególności będąc realizacją obowiązku alimentacyjnego wobec małoletniego zgodnie z art. 133 k.r.o., prowadzi do wniosku, że zastosowanie art. 527 k.c. w stosunku do takiej umowy darowizny powinno być uznane za nadużycie prawa (art. 5 k.c.). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Jeżeli skarżący wskazuje jako okoliczność uzasadniającą przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, to powinien sformułować to zagadnienie, przytoczyć argumenty prowadzące do niejednolitych wniosków oraz uzasadnić jego istotny charakter. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zagadnienie prawne jest istotne, gdy ma znaczenie dla rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia podobnych spraw. Pojęcie istotności oznacza jego doniosłość, która wyraża się rangą zawierającego się w nim problemu prawnego oraz jego znaczeniem wykraczającym poza potrzeby rozstrzygnięcia jednostkowej sprawy (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 października 2002 r., II CK 12/02, niepubl., z dnia 10 grudnia 2003 r., V CZ 123/03, niepubl., z dnia 7 stycznia 2005 r., I CZ 183/04, niepubl., z dnia 13 stycznia 2007 r., III CSK 180/07, niepubl., z dnia 23 marca 2012 r., I CSK 496/11, niepubl., z dnia 31 stycznia 2013 r., II CSK 479/12, niepubl.). Artykuł 5 k.c. może mieć zastosowanie jedynie wyjątkowo, gdy w okolicznościach konkretnego stanu faktycznego, przy uwzględnieniu treści 3 konkretnej normy prawnej, można mówić, że korzystanie przez osobę zainteresowaną z przysługującego jej prawa podmiotowego pozostaje w sprzeczności z określonymi w nim zasadami. Ocena w tym zakresie należy zasadniczo do sądów meriti i Sąd Najwyższy mógłby ją weryfikować w postępowaniu kasacyjnym tylko w szczególnie uzasadnionym przypadku, który w niniejszej sprawie nie występuje. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.), rozstrzygając o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie art. 98 § 1 w związku z art. 39821 i 391 § 1 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI