Orzeczenie · 2008-06-25

III CSK 327/07

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2008-06-25
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
zasiedzenienieruchomośćgminaskarbu państwauchybienia procesoweprawo własnościpostępowanie dowodoweskarga kasacyjnasąd najwyższysąd okręgowy

Sąd Najwyższy w niniejszej sprawie uchylił postanowienie Sądu Okręgowego w N., przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Dotyczyła ona zasiedzenia nieruchomości przez Gminę J., która od 1974 r. posiadała działkę na podstawie nieformalnej umowy darowizny. Sąd Rejonowy w N. stwierdził nabycie własności przez zasiedzenie z dniem 1 stycznia 2005 r., a Sąd Okręgowy w N. oddalił apelację uczestniczki I. F. Skarga kasacyjna I. F. podniosła zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Rejonowy dopuścił się istotnych uchybień procesowych, w szczególności poprzez zastąpienie przesłuchania uczestniczki jej pełnomocnikiem oraz przeprowadzenie postępowania pod jej usprawiedliwioną nieobecność, co mogło wpłynąć na wynik sprawy. Ponadto, Sąd Okręgowy nie rozważył wpływu postępowania o uwłaszczenie z 1987 r. na bieg terminu zasiedzenia. Z tych względów Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Wskazanie na istotne uchybienia procesowe w postępowaniu dowodowym, zwłaszcza w kontekście przesłuchania stron i usprawiedliwionej nieobecności, oraz konieczność rozważenia wpływu postępowań uwłaszczeniowych na bieg zasiedzenia.

Ograniczenia stosowania

Rozstrzygnięcie dotyczy konkretnych okoliczności faktycznych i procesowych danej sprawy. Nie stanowi ono przełomowej wykładni prawa materialnego, lecz podkreśla znaczenie prawidłowego przebiegu postępowania dowodowego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, w szczególności przesłuchanie stron, gdy uczestniczka była usprawiedliwiona nieobecna?

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji dopuścił się istotnych uchybień procesowych, zastępując przesłuchanie uczestniczki jej pełnomocnikiem i nie odraczając rozprawy mimo usprawiedliwionej nieobecności uczestniczki z powodu choroby.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że pełnomocnik nie jest stroną postępowania i nie może zastąpić zeznań strony. Pominięcie przesłuchania uczestniczki nastąpiło z pogwałceniem przepisów, a jej nieobecność była usprawiedliwiona. Obowiązkiem sądu było odroczenie rozprawy.

Czy postępowanie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości na podstawie ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, wszczęte przez uczestniczkę w 1987 r., przerwało bieg terminu zasiedzenia?

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd okręgowy nie rozważył tej kwestii, a jej rozstrzygnięcie wymaga uzupełnienia postępowania dowodowego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zajęcie stanowiska w tej sprawie wymaga dokonania stosownych ustaleń, które nie zostały dotychczas poczynione, a argumentacja uczestniczki budzi wątpliwości co do możliwości przerwania biegu zasiedzenia.

Czy gmina mogła zasiedzieć nieruchomość przed uzyskaniem podmiotowości prawnej w 1990 r., doliczając okres posiadania Skarbu Państwa?

Odpowiedź sądu

Tak, gmina mogła doliczyć okres posiadania Skarbu Państwa od 1974 r. do swojego okresu posiadania po 1990 r., co doprowadziło do nabycia nieruchomości przez zasiedzenie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przeniesienie posiadania nie wymagało formy aktu administracyjnego, a jedynie wydania gruntu. Deklaratywna decyzja wojewody nie była wymagana do potwierdzenia przeniesienia posiadania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
I. F. (uczestniczka)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wskazanie na istotne uchybienia procesowe w postępowaniu dowodowym, zwłaszcza w kontekście przesłuchania stron i usprawiedliwionej nieobecności, oraz konieczność rozważenia wpływu postępowań uwłaszczeniowych na bieg zasiedzenia."

Ograniczenia: Rozstrzygnięcie dotyczy konkretnych okoliczności faktycznych i procesowych danej sprawy. Nie stanowi ono przełomowej wykładni prawa materialnego, lecz podkreśla znaczenie prawidłowego przebiegu postępowania dowodowego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst