III CSK 326/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną uczestniczki M. L. z powodu braku wniosku o doręczenie uzasadnienia i odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej A. B., uznając prawidłowość doręczeń pism do akt sprawy.
Wnioskodawca A. B. wniósł o wznowienie postępowania spadkowego. Uczestniczka M. L., mieszkająca w USA, nie ustanowiła pełnomocnika do doręczeń, w związku z czym pisma procesowe były dołączane do akt ze skutkiem doręczenia. Sąd Okręgowy oddalił wniosek o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Zarówno A. B., jak i M. L. wnieśli skargę kasacyjną, podnosząc zarzuty nieważności postępowania i wadliwości doręczeń. Sąd Najwyższy odrzucił skargę M. L. z powodu braku wniosku o doręczenie uzasadnienia, a skargę A. B. uznał za bezzasadną, potwierdzając prawidłowość doręczeń.
Sprawa dotyczyła wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem Sądu Rejonowego w Z. z dnia 14 czerwca 2007 r. w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po J. B. Wnioskodawca A. B. domagał się zmiany tego orzeczenia. Uczestniczka M. L., zamieszkująca w Stanach Zjednoczonych, nie ustanowiła pełnomocnika do doręczeń w Polsce. Pomimo tego, pisma procesowe kierowane do niej były dołączane do akt sprawy ze skutkiem doręczenia, w tym wezwanie do odpowiedzi na wniosek oraz zawiadomienie o rozprawie apelacyjnej. Sąd Rejonowy w Z. postanowieniem z dnia 30 września 2015 r. zmienił postanowienie z 2007 r., stwierdzając nabycie spadku na podstawie testamentu przez dzieci zmarłego. Sąd Okręgowy w N. postanowieniem z dnia 1 marca 2018 r. oddalił wniosek. Od postanowienia Sądu Okręgowego wniesiono skargę kasacyjną. Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną uczestniczki M. L., wskazując na brak wymaganego przez prawo wniosku o doręczenie uzasadnienia orzeczenia. Skarga kasacyjna A. B. została odrzucona z powodu braku podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania, gdyż doręczenia pism do akt były prawidłowe zgodnie z art. 1135[5] § 1 k.p.c. w sytuacji braku ustanowienia pełnomocnika do doręczeń przez stronę zamieszkałą za granicą.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, pisma procesowe mogą być doręczane przez dołączenie do akt sprawy, jeśli strona nie ustanowiła pełnomocnika do doręczeń w Polsce.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 1135[5] § 1 k.p.c., zgodnie z którym strona niemająca miejsca zamieszkania w Polsce lub innym państwie UE, która nie ustanowiła pełnomocnika do prowadzenia sprawy, jest obowiązana wskazać pełnomocnika do doręczeń. Brak takiego pełnomocnika uzasadnia doręczanie pism przez dołączenie do akt.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucenie skargi kasacyjnej i odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w sensie utrzymania w mocy orzeczenia sądu niższej instancji)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| M. B. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. L. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Z. Z. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. D. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| X. Y. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| W. L. B. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 1135⁵ § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona niemająca miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu albo siedziby w Rzeczypospolitej Polskiej lub w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, jeżeli nie ustanowiła pełnomocnika do prowadzenia sprawy zamieszkałego w Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązana wskazać pełnomocnika do doręczeń w Rzeczypospolitej Polskiej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398⁶ § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398⁹ § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 214 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 224 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wniosku o doręczenie uzasadnienia przez uczestniczkę M. L. skutkował niedopuszczalnością jej skargi kasacyjnej. Doręczenia pism do akt sprawy były prawidłowe w stosunku do uczestniczki M. L. z uwagi na brak ustanowienia pełnomocnika do doręczeń w Polsce.
Odrzucone argumenty
Zarzuty nieważności postępowania i wadliwości doręczeń podniesione w skardze kasacyjnej A. B.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna przysługuje stronie tylko wtedy, gdy przed upływem tygodnia od ogłoszenia sentencji zażądała ona doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem. Strona, która nie ma miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu albo siedziby w Rzeczypospolitej Polskiej lub w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, jeżeli nie ustanowiła pełnomocnika do prowadzenia sprawy zamieszkałego w Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązana wskazać pełnomocnika do doręczeń w Rzeczypospolitej Polskiej.
Skład orzekający
Jacek Gudowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wnoszenia skargi kasacyjnej przez strony zamieszkałe za granicą oraz wymogi dotyczące doręczeń w postępowaniu cywilnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku ustanowienia pełnomocnika do doręczeń przez stronę zagraniczną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z doręczeniami w sprawach międzynarodowych, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.
“Jak skutecznie doręczać pisma stronom mieszkającym za granicą? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III CSK 326/18 POSTANOWIENIE Dnia 22 maja 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Gudowski w sprawie z wniosku A. B. przy uczestnictwie M. B., M. L., Z. Z., M. D., X. Y. i W. L. B. o zmianę stwierdzenia nabycia spadku, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 maja 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy A. B. i uczestniczki M. L. od postanowienia Sądu Okręgowego w N. z dnia 1 marca 2018 r., sygn. akt III Ca […], odrzuca skargę kasacyjną uczestniczki M. L. i odmawia przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej A. B. UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 5 listopada 2013 r. uczestnik A. B. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem Sądu Rejonowego w Z. z dnia 14 czerwca 2007 r. Uczestnik podał adres do doręczeń uczestniczki M. L., zamieszkującej w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej, pod który zostało wysłane wezwanie do złożenia w ciągu 30 dni odpowiedzi na wniosek i zgłoszenia wszelkich ewentualnych wniosków dowodowych wraz z pouczeniem o treści art. 1135 5 k.p.c. Zawiadomienie to zostało doręczone uczestniczce (k. 41), a w związku z bezskutecznym upływem wskazanego terminu, pisma przeznaczone dla uczestniczki były dołączane do akt sprawy ze skutkiem doręczenia, w tym również zawiadomienie o rozprawie apelacyjnej (k. 433). Z korespondencji elektronicznej wynika, że uczestniczka stawiła się na przesłuchanie w dnia 22 maja 2015 r. w Konsulacie Generalnym Rzeczypospolitej Polskiej w C., jednak ze względu na to, że nie okazała dokumentu tożsamości, przesłuchanie nie mogło się odbyć. Postanowieniem z dnia 30 września 2015 r. Sąd Rejonowy w Z. zmienił zaskarżone postanowienie Sądu Rejonowego w Z. z dnia 14 czerwca 2007 r., stwierdzając, że spadek po J. B. nabyły na podstawie testamentu dzieci zmarłego A. J. B., Z. B. Z. i M. M. L. po 1/3 części. Postanowieniem z dnia 1 marca 2018 r. Sąd Okręgowy N. zmienił to postanowienie w ten sposób, że wniosek oddalił. Reprezentujący uczestnika A. B. pełnomocnik M. K. wniósł w jego imieniu wniosek o sporządzenie uzasadnienia Sądu drugiej instancji w dniu 6 marca 2018 r., a uczestniczka udzieliła pełnomocnictwa temu adwokatowi w dniu 14 czerwca 2018 r. Od postanowienia Sądu drugiej instancji uczestnik A. B. i uczestniczka M. L. wnieśli skargę kasacyjną, wskazując na występującą w sprawie nieważność postępowania, gdyż uczestniczka nie była skutecznie informowana o postępowaniu i nie mogła skutecznie bronić swoich praw. Ponadto zarzucili naruszenie art. 214 § 1 i 224 § 1 w związku z art. 233 k.p.c. przez niezbadanie, by M. L. była od początku postępowania skutecznie o nim informowana. Ponadto wskazali na istnienie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego doręczeń. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna przysługuje stronie tylko wtedy, gdy przed upływem tygodnia od ogłoszenia sentencji zażądała ona doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem. Strona, która zaniechała wystąpienia z takim żądaniem, nie jest uprawniona do wniesienia skargi kasacyjnej (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 1996 r., I PKN 45/96, OSNAPiUS 1997, nr 14, poz. 254). Pełnomocnik uczestniczki wniósł o doręczenie uzasadnienia tylko w imieniu uczestnika A. B., w tej sytuacji zatem skarga kasacyjna uczestniczki M. L. – niepoprzedzona takim wnioskiem – była niedopuszczalna i należało ją odrzucić. Odnosząc się do skargi kasacyjnej uczestnika A. B. należy stwierdzić, że zgodnie z art. 1135 5 § 1 k.p.c. strona, która nie ma miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu albo siedziby w Rzeczypospolitej Polskiej lub w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, jeżeli nie ustanowiła pełnomocnika do prowadzenia sprawy zamieszkałego w Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązana wskazać pełnomocnika do doręczeń w Rzeczypospolitej Polskiej. Uczestniczka tego nie zrobiła, dlatego Sądy prawidłowo dołączały pisma przeznaczone dla niej do akt sprawy ze skutkiem doręczenia, w tym również zawiadomienie o rozprawie apelacyjnej. Z tych względów o nieważności postępowania nie może być mowy, a w związku z tym nie występuje również przedstawione zagadnienie prawne. Sąd Najwyższy orzekł zatem, jak w sentencji (art. 398 6 § 3 i art. 398 9 § 2 k.p.c.). aj
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI