III CSK 307/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej dotyczącej zasiedzenia nieruchomości przez przedsiębiorstwo państwowe, uznając zagadnienie prawne za wielokrotnie rozstrzygane.
Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną w sprawie o zasiedzenie nieruchomości, podnosząc istotne zagadnienia prawne dotyczące zdolności przedsiębiorstwa państwowego do samoistnego posiadania przed 1989 r. oraz przejścia posiadania. Sąd Najwyższy, analizując przedstawione kwestie, stwierdził, że zagadnienie zdolności do zasiedzenia przez przedsiębiorstwo państwowe było już wielokrotnie rozstrzygane, a kwestia przejścia posiadania została uregulowana uchwałą składu siedmiu sędziów. W związku z brakiem podstaw kasacyjnych, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez wnioskodawcę w postępowaniu o zasiedzenie nieruchomości. Wnioskodawca kwestionował postanowienie Sądu Okręgowego w Nowym Sączu, które oddaliło jego apelację od postanowienia Sądu Rejonowego oddalającego wniosek o zasiedzenie. Kluczowe dla skargi kasacyjnej były zagadnienia prawne dotyczące zdolności przedsiębiorstwa państwowego do samoistnego posiadania nieruchomości przed nowelizacją art. 128 k.c. (przed 1 lutego 1989 r.) oraz kwestia przejścia posiadania ze Skarbu Państwa na przedsiębiorstwo państwowe. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę, odwołał się do utrwalonego orzecznictwa, zgodnie z którym posiadanie przez przedsiębiorstwo państwowe przed 1989 r. nie miało charakteru samoistnego lub prowadziło do zasiedzenia przez Skarb Państwa. Ponadto, Sąd Najwyższy przywołał uchwałę składu siedmiu sędziów z 1991 r., która rozstrzygnęła problem przejścia posiadania mienia państwowego po zmianach prawnych w 1989 r. i 1990 r. Wobec braku istnienia istotnych zagadnień prawnych lub innych przyczyn kasacyjnych, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i oddalił wnioski o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, posiadanie przez przedsiębiorstwo państwowe przed tą datą nie miało charakteru samoistnego lub prowadziło do zasiedzenia przez Skarb Państwa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na wielokrotnie rozstrzygane zagadnienie, zgodnie z którym posiadanie przez przedsiębiorstwo państwowe przed nowelizacją art. 128 k.c. nie było samoistne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i oddalenie wniosków o zasądzenie kosztów
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w kontekście oddalenia skargi)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| N. S.A. w N. | spółka | wnioskodawca |
| Skarb Państwa - Prezydent Miasta Nowego Sącza | organ_państwowy | uczestnik |
| J. Z. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| A. A. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| W. A. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| T. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| R. J. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| K. A. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| J. A. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| L. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| R. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Miasto Nowego Sącza | instytucja | uczestnik |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
k.c. art. 128
Kodeks cywilny
Przed nowelizacją (1 lutego 1989 r.) przedsiębiorstwo państwowe nie mogło posiadać samoistnie nieruchomości w celu zasiedzenia.
Dz.U. z 1958 r. Nr 17, poz. 7
Ustawa o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw, związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego
Dz.U. Nr 3, poz. 11
Ustawa o zmianie ustawy - kodeks cywilny
Zniosła zasadę, że tylko Skarb Państwa może być właścicielem mienia państwowego, przyznając zdolność prawną państwowym osobom prawnym.
Dz.U. Nr 79, poz. 464
Ustawa o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Uregulowała przekształcenie zarządu gruntami stanowiącymi własność Skarbu Państwa lub gminy w prawo użytkowania wieczystego.
k.p.c. art. 520 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do rozstrzygnięcia o kosztach w sprawach nieprocesowych.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do stosowania przepisów o kosztach w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do stosowania przepisów o kosztach w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do stosowania przepisów o kosztach w sprawach o zasiedzenie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zagadnienie prawne dotyczące zdolności przedsiębiorstwa państwowego do zasiedzenia nieruchomości przed 1989 r. było już wielokrotnie rozstrzygane przez Sąd Najwyższy. Problem przejścia posiadania został rozstrzygnięty uchwałą składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 1991 r., III CZP 38/91.
Godne uwagi sformułowania
Zagadnienie prawne dotyczące zdolności przedsiębiorstwa państwowego do zasiedzenia nieruchomości posiadanej przed dniem 1 lutego 1989 r. było już wielokrotnie rozstrzygane przez Sąd Najwyższy. Przyjmuje się jednolicie, że takie posiadanie nie miało charakteru samoistnego, ewentualnie - przy przyjęciu, że mogło prowadzić do zasiedzenia - że prowadziło do zasiedzenia przez Skarb Państwa. Zmiana art. 128 k.c. dokonana tą ustawą nie spowodowała przekształcenia przysługujących państwowym osobom prawnym - na mocy przepisów kodeksu cywilnego i ustaw szczególnych - uprawnień do części mienia ogólnonarodowego, pozostających w ich zarządzie w dniu wejścia w życie wymienionej ustawy.
Skład orzekający
Jacek Gudowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej zasiedzenia nieruchomości przez przedsiębiorstwa państwowe przed 1989 r. oraz przejścia posiadania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego sprzed 1989 r. i zmian w prawie rzeczowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii prawnych związanych z zasiedzeniem nieruchomości przez podmioty państwowe w okresie transformacji ustrojowej, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie rzeczowym i historii prawa.
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III CSK 307/15 POSTANOWIENIE Dnia 15 grudnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Gudowski w sprawie z wniosku N. S.A. w N. przy uczestnictwie Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta Nowego Sącza, J. Z., A. A., W. A., T. S., R. J., K. A., J. A., L. K., R. S. i Miasta Nowego Sącza o zasiedzenie nieruchomości, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 grudnia 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w Nowym Sączu z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt III Ca 41/15, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i oddala wnioski uczestników o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 4 lutego 2015 r. - w sprawie o zasiedzenie nieruchomości - Sąd Okręgowy w Nowym Sączu oddalił apelację wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Nowym Sączu z dnia 7 października 2014 r., oddalającego wniosek. Wnioskodawca wniósł skargę kasacyjną, wskazując na występowanie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego zdolności do posiadania samoistnego rzeczy przez przedsiębiorstwo państwowe przed nowelizacją art. 128 k.c. oraz przejścia posiadania ze Skarbu Państwa na przedsiębiorstwo państwowe w dniu 1 lutego 1989 r., zwracając uwagę także na potrzebę wykładni art. 9 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw, związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz.U. z 1958 r. Nr 17, poz. 7). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zagadnienie prawne dotyczące zdolności przedsiębiorstwa państwowego do zasiedzenia nieruchomości posiadanej przed dniem 1 lutego 1989 r. było już wielokrotnie rozstrzygane przez Sąd Najwyższy. Przyjmuje się jednolicie, że takie posiadanie nie miało charakteru samoistnego, ewentualnie - przy przyjęciu, że mogło prowadzić do zasiedzenia - że prowadziło do zasiedzenia przez Skarb Państwa (np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 września 1993 r., II CRN 76/93, nie publ., postanowienie z dnia 18 lutego 1993 r., I CRN 161/92, nie publ., wyrok z dnia 27 marca 2008 r., III CSK 329/07, nie publ., wyrok z dnia 10 lipca 2008, III CSK 73/08, nie publ., postanowienie z dnia 16 września 2009 r., II CSK 103/09, nie publ., uchwała z dnia 22 października 2009 r., III CZP 70/09, OSNC 2010, nr 5, poz. 64, wyrok z dnia 9 grudnia 2009 r., IV CSK 291/09, nie publ., postanowienie z dnia 11 lutego 2011 r., I CSK 288/10, OSP 2013, nr 4, poz. 46, postanowienie z dnia 29 sierpnia 2013 r., I CSK 716/12, OSNC-ZD 2014, nr 4, poz. 66, postanowienie z dnia 4 lipca 2014 r., II CSK 551/13, OSNC 2015, nr 6, poz. 72 oraz postanowienie z dnia 12 lutego 2015 r., IV CSK 280/14, nie publ.). Z kolei problem przejścia posiadania rozstrzygnięty został uchwałą składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 1991 r., mającej moc zasady prawnej, III CZP 38/91 (OSNCP 1991, nr 10-12, poz. 118), w której stwierdzono, że z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o zmianie ustawy - kodeks cywilny (Dz.U. Nr 3, poz. 11) zniesiona została zasada, że jedynie Skarbowi Państwa może przysługiwać prawo własności mienia państwowego, w wyniku czego państwowe osoby prawne uzyskały zdolność prawną w zakresie nabywania składników majątkowych na własność. Zmiana art. 128 k.c. dokonana tą ustawą nie spowodowała przekształcenia przysługujących państwowym osobom prawnym - na mocy przepisów kodeksu cywilnego i ustaw szczególnych - uprawnień do części mienia ogólnonarodowego, pozostających w ich zarządzie w dniu wejścia w życie wymienionej ustawy. Przekształcenie zarządu, w odniesieniu do gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub gminy - w prawo użytkowania wieczystego, zaś w odniesieniu do budynków, innych urządzeń i lokali znajdujących się na tych gruntach - w prawo własności, nastąpiło na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 79, poz. 464), a w odniesieniu do innych składników majątkowych - w prawo własności nastąpiło na podstawie ustaw określających ustrój majątkowy państwowych osób prawnych. Wobec niestwierdzenia istnienia przyczyn kasacyjnych Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 398 9 § 2 k.p.c.), o kosztach rozstrzygając na podstawie art. 520 § 1 w związku z art. 398 21 , 391 § 1 i art. 13 § 2 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI