III CSK 3/18

Sąd Najwyższy2018-05-22
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
zasiedzenienieruchomościpostępowanie nieprocesowestatus procesowynastępstwo prawneSąd Najwyższyskarga kasacyjna

Sąd Najwyższy zwrócił akta sprawy Sądowi Okręgowemu w celu wyjaśnienia statusu procesowego zmarłego uczestnika postępowania oraz ustalenia rzeczywistej roli procesowej innej uczestniczki.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargi kasacyjne wnioskodawczyń w sprawie o zasiedzenie. Zauważono, że status procesowy jednego z uczestników, M.M., nie został wyjaśniony, w szczególności czy zmarł i kto jest jego następcą prawnym. Ponadto, niejasna była rola procesowa A.M., która raz określana była jako wnioskodawczyni, a raz jako uczestniczka. Z tych powodów Sąd Najwyższy zwrócił sprawę do Sądu Okręgowego w celu uzupełnienia postępowania.

Sąd Najwyższy, rozpoznając skargi kasacyjne wnioskodawczyń A.M. i B.M. od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 13 grudnia 2016 r. w sprawie o zasiedzenie, postanowił zwrócić akta sprawy Sądowi Okręgowemu w celu wyjaśnienia istotnych kwestii proceduralnych. Stwierdzono, że mimo podjętych czynności, nie został wyjaśniony status procesowy uczestnika M.M., w tym jego ewentualna śmierć w trakcie postępowania, ustalenie następcy prawnego oraz jego interesu prawnego w dalszym udziale w sprawie. Sąd Okręgowy wezwał pełnomocnika M.M. do udzielenia informacji, jednak wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Sąd Najwyższy wskazał na konieczność podjęcia dalszych działań z urzędu lub wezwania wnioskodawczyń. Dodatkowo, niejasny był procesowy status A.M., która w zaskarżonym postanowieniu figurowała jako wnioskodawczyni, podczas gdy sama określała się jako uczestniczka. Niejasność ta ma znaczenie dla prawidłowości komparycji orzeczenia oraz możliwości obciążenia strony wnioskodawcy szczególnymi obowiązkami procesowymi. Z tych względów, na podstawie art. 398^6 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy zwrócił sprawę do Sądu Okręgowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, status procesowy uczestnika M.M. nie został wyjaśniony, co wpływa na ocenę prawidłowości postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że nie wyjaśniono, czy uczestnik M.M. zmarł, kiedy i kto jest jego następcą prawnym, co jest kluczowe dla ważności postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zwrot akt sprawy

Strony

NazwaTypRola
B.M.osoba_fizycznawnioskodawczyni
A.M.osoba_fizycznawnioskodawczyni/uczestniczka
M.M.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (1)

Główne

k.p.c. art. 398^6 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten stanowi podstawę do zwrotu akt sprawy w celu uzupełnienia postępowania, gdy zachodzi potrzeba wyjaśnienia istotnych kwestii proceduralnych.

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

wyjaśnienie tej kwestii jest oczywiście bardzo istotne, wpływa bowiem na ocenę prawidłowości postępowania i jego ważności komparycja zaskarżonego orzeczenia powinna odzwierciedlać rzeczywiste role procesowe stron (uczestników)

Skład orzekający

Jacek Gudowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Kwestie proceduralne w postępowaniu nieprocesowym, w szczególności dotyczące ustalania statusu procesowego uczestników, następstwa prawnego oraz prawidłowości komparycji orzeczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych problemów proceduralnych w konkretnej sprawie, ale stanowi przypomnienie o fundamentalnych zasadach postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe, choć kluczowe dla prawidłowości postępowania, problemy proceduralne, które mogą pojawić się w sprawach o zasiedzenie, zwłaszcza gdy pojawiają się kwestie śmierci uczestnika lub niejasności co do jego roli procesowej.

Kluczowe błędy proceduralne w sprawie o zasiedzenie. Sąd Najwyższy zwraca akta.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CSK 3/18
POSTANOWIENIE
Dnia 22 maja 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Gudowski
w sprawie z wniosku B.M. i A.M.
‎
przy uczestnictwie M.M., i innych  o zasiedzenie,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 22 maja 2018 r.,
‎
na skutek skarg kasacyjnych wnioskodawczyń A.M. i B.M.
od postanowienia Sądu Okręgowego w K.
‎
z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt II Ca […]/16,
zwraca akta sprawy Sądowi Okręgowemu w K. w celu wyjaśnienia statusu procesowego uczestnika M.M. oraz A.M.
UZASADNIENIE
Na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 maja 2018 r. poświęconym rozpoznaniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania stwierdzono, że – mimo podjęcia stosownych czynności przez Sąd Okręgowy (wezwanie z dnia 22  marca 2017 r. – k. 1395) – nie został wyjaśniony status uczestnika M.M., a w szczególności czy zmarł w czasie postępowania rozpoznawczego, a jeżeli tak, to kiedy i kto jest jego następcą prawnym i czy następca ma interes prawny uzasadniający występowanie w sprawie. Wyjaśnienie tej kwestii jest oczywiście bardzo istotne, wpływa bowiem na ocenę prawidłowości postępowania i jego ważności.
Sąd Okręgowy wezwał o udzielenie stosownych informacji pełnomocnika M.M. – uczestnika A.M. – jednak, jak wynika  z  akt,  wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. W tej sytuacji należało  podjąć  dalsze  działania, tj. albo wezwać o informację wnioskodawczynie (wnioskodawczynię), wyznaczając im (jej) stosowny termin pod rygorem zawieszenia postępowania, albo, zważywszy na publicznoprawne powinności organu orzekającego obciążającego go w postępowaniu nieprocesowym, podjąć niezbędne działania z urzędu, np.  w  drodze wywiadu w urzędzie stanu cywilnego.
Nie jest także jasny procesowy status A.M., której w  zaskarżonym postanowieniu przypisano funkcję wnioskodawczyni, czego jednak akta sprawy nie potwierdzą, a sama A.M. określa siebie jako uczestniczkę. Kwestia ta  ma istotne znaczenie nie tylko z tego względu, że komparycja zaskarżonego orzeczenia powinna odzwierciedlać rzeczywiste role procesowe stron (uczestników), ale także dlatego, że wnioskodawcę można obciążyć szczególnymi obowiązkami i  rygorami procesowymi, w tym wypadku powinnością wyjaśnienia, czy uczestnik A.M. zmarł.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 398
6
§ 3
in fine
k.p.c.).
aj
ał

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI