III CSK 298/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej Stowarzyszenia "Z." w K. do rozpoznania, uznając brak istotnego zagadnienia prawnego w sprawie dotyczącej zdolności sądowej stowarzyszeń zwykłych.
Stowarzyszenie "Z." w K. wniosło skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Krakowie, kwestionując możliwość występowania stowarzyszeń zwykłych w charakterze strony w sprawach cywilnych po uchyleniu art. 64 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, stwierdzając brak istotnego zagadnienia prawnego i wskazując na brak osobowości prawnej oraz zdolności sądowej stowarzyszeń zwykłych.
Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną Stowarzyszenia "Z." w K. od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Krakowie, które oddaliło zażalenie powodów na odrzucenie pozwu wobec Stowarzyszenia. Głównym zagadnieniem podniesionym przez skarżącego było to, czy stowarzyszenia zwykłe, których celem statutowym jest ochrona praw obywatelskich, utraciły możliwość występowania w sprawach cywilnych jako strona po uchyleniu art. 64 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy uznał, że w sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne. Podkreślono, że stowarzyszenia zwykłe nie posiadają osobowości prawnej, a w dacie wniesienia pozwu nie miały również zdolności sądowej, gdyż przepis dający taką możliwość (art. 64 § 2 k.p.c.) już nie obowiązywał. Brak zdolności sądowej jest podstawą do odrzucenia pozwu. Sąd Najwyższy zwrócił również uwagę na nieprecyzyjne określenie przez skarżącego przedziału czasowego, w którym powstała potrzeba wyjaśnienia zagadnienia prawnego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził koszty postępowania od Stowarzyszenia na rzecz Prokuratorii Generalnej RP.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, w sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne, ponieważ stowarzyszenia zwykłe nie posiadają osobowości prawnej, a w dacie wniesienia pozwu nie miały również zdolności sądowej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że stowarzyszenia zwykłe nie mają osobowości prawnej, a po uchyleniu art. 64 § 2 k.p.c. nie posiadają również zdolności sądowej, co jest przesłanką do odrzucenia pozwu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
Skarb Państwa - Prokuratura Rejonowa Kraków - Nowa Huta
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. S. | osoba_fizyczna | powód |
| Stowarzyszenie "Z." w K. | instytucja | powód |
| Skarb Państwa - Prokuratura Rejonowa Kraków - Nowa Huta | organ_państwowy | pozwany |
| T. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Brak zdolności sądowej powoduje odrzucenie pozwu.
Pr.o st. art. 40 § ust. 1
Ustawa - Prawo o stowarzyszeniach
Stowarzyszenia zwykłe nie mają osobowości prawnej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 64 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten, dający zdolność sądową organizacjom społecznym (pozarządowym) nieposiadającym osobowości prawnej, już nie obowiązywał w dacie wniesienia pozwu.
k.p.c. art. 398 § 9 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak istotnego zagadnienia prawnego. Stowarzyszenia zwykłe nie posiadają osobowości prawnej. W dacie wniesienia pozwu stowarzyszenia zwykłe nie miały zdolności sądowej z uwagi na uchylenie art. 64 § 2 k.p.c. Brak zdolności sądowej jest podstawą do odrzucenia pozwu. Niewystarczające określenie przez skarżącego przedziału czasowego powstania potrzeby wyjaśnienia zagadnienia prawnego.
Odrzucone argumenty
Istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego zdolności sądowej stowarzyszeń zwykłych po uchyleniu art. 64 § 2 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
wbrew stanowisku skarżącego, w niniejszej sprawie istotne zagadnienie prawne nie występuje Zgodnie z art. 40 ust. 1 Prawa o stowarzyszeniach, stowarzyszenia zwykłe nie mają osobowości prawnej. W dniu wniesienia pozwu nie miały także zdolności sądowej, ponieważ nie wynikała ona z żadnego przepisu Zdolność sądowa jest jedną z pozytywnych przesłanek procesowych – jej brak powoduje odrzucenie pozwu
Skład orzekający
Jacek Gudowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zdolności sądowej stowarzyszeń zwykłych w kontekście zmian przepisów k.p.c. i Prawa o stowarzyszeniach."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego po uchyleniu art. 64 § 2 k.p.c. i przed wejściem w życie zmian wprowadzonych ustawą z dnia 25 września 2015 r. (które weszły w życie 20 maja 2016 r.).
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego związanego z możliwością działania organizacji społecznych w sądzie, co jest istotne dla wielu stowarzyszeń i fundacji.
“Czy Twoje stowarzyszenie może bronić praw obywateli w sądzie? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową kwestię zdolności sądowej.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III CSK 298/16 POSTANOWIENIE Dnia 17 stycznia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Gudowski w sprawie z powództwa D. S. i Stowarzyszenia "Z." w K. przeciwko Skarbowi Państwa - Prokuraturze Rejonowej Kraków - Nowa Huta i T. S. o zapłatę i o nakazanie złożenia oświadczenia, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 stycznia 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej Stowarzyszenia "Z." w K. od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 20 października 2015 r., sygn. akt I ACz 1771/15, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od Stowarzyszenia "Z." w K. na rzecz Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 1000 zł (jeden tysiąc zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, odstępując od obciążenia powodowego Stowarzyszenia kosztami postępowania kasacyjnego w pozostałym zakresie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 20 października 2015 r. – w sprawie o zapłatę – Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił zażalenie powodów na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 9 lipca 2015 r., odrzucające pozew w stosunku do strony powodowej Stowarzyszenia „Z.” w K.. Stowarzyszenie to wniosło skargę kasacyjną, wskazując na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne, sprowadzające się do pytania, czy stowarzyszenie zwykłe, do którego stosuje się przepisy art. 40 i nast. ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (jedn. tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.), których celem statutowym jest ochrona praw obywatelskich, realizowana dotychczas przez występowanie w charakterze strony utraciły z dniem uchylenia art. 64 § 2 k.p.c. możliwość występowania w sprawach cywilnych w charakterze strony. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wbrew stanowisku skarżącego, w niniejszej sprawie istotne zagadnienie prawne nie występuje. Zgodnie z art. 40 ust. 1 Prawa o stowarzyszeniach, stowarzyszenia zwykłe nie mają osobowości prawnej. W dniu wniesienia pozwu nie miały także zdolności sądowej, gdyż nie wynikała ona z żadnego przepisu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2012 r., I CSK 234/12, „Izba Cywilna” 2014, nr 4, s. 47), ponieważ art. 64 § 2 k.p.c., dający zdolność sądową organizacjom społecznym (pozarządowym), nieposiadającym osobowości prawnej, już nie obowiązywał. Zdolność sądowa jest jedną z pozytywnych przesłanek procesowych – jej brak powoduje odrzucenie pozwu (art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c.). Rację ma pozwany, podnosząc w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że skarżący nie wskazał na przedział czasowy, w ramach którego powstała potrzeba wyjaśnienia przedstawionego „istotnego zagadnienia prawnego”. Niewystarczające jest określenie „po dacie uchylenia art. 64 § 2 k.p.c.”, gdyż nie wiadomo, czy chodzi o okres sprzed uchwalenia ustawy z dnia 25 września 2015 r. zmieniającej ustawę – Prawo o stowarzyszeniach z dniem 20 maja 2016 r. (Dz.U. z 2015 r., poz. 1923), czy też po wskazanej dacie. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 398 9 § 2 k.p.c.), o kosztach postępowania orzekając na podstawie art. 98 § 1 i art. 102 w związku z art. 398 21 i art. 391 § 1 k.p.c. aj
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI