III CSK 27/11

Sąd Najwyższy2011-04-11
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnapowództwo o ustalenieksięgi wieczystewłasność nieruchomościkoszty zastępstwa prawnegoSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając brak podstaw do jej uwzględnienia.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną pozwanego Skarbu Państwa - Lasów Państwowych Nadleśnictwo L. od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o ustalenie prawa własności. Skarżący powołał dwie przyczyny uzasadniające przyjęcie skargi: potrzebę wyjaśnienia zależności między art. 189 k.p.c. a art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz zakwestionowanie stanowiska Sądu Najwyższego dotyczącego pojęcia lasów podzielonych faktycznie. Sąd Najwyższy uznał, że obie przyczyny nie spełniają wymogów przyjęcia skargi do rozpoznania.

Sąd Najwyższy w składzie sędziego Antoniego Górskiego rozpoznał skargę kasacyjną pozwanego Skarbu Państwa - Lasów Państwowych Nadleśnictwo L. w sprawie z powództwa Ewy K. o ustalenie. Skarżący domagał się przyjęcia skargi do rozpoznania z dwóch powodów. Pierwszy dotyczył potrzeby wyjaśnienia wzajemnych zależności między art. 189 k.p.c. (powództwo o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa) a art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Sąd Najwyższy, odwołując się do własnego orzecznictwa, podkreślił, że problem ten powinien być rozstrzygany w okolicznościach konkretnej sprawy, a powództwo z art. 189 k.p.c. nie przysługuje, jeśli zainteresowany może w inny sposób osiągnąć ochronę swoich praw. Sąd Apelacyjny trafnie przyjął, że skoro powódka dochodziła prawa własności tylko do części nieruchomości, nie mogłaby realizować tego roszczenia na podstawie art. 10 u.k.w.h., co wykluczałoby pozew z art. 189 k.p.c. gdyby pretensje dotyczyły całości nieruchomości. W tej sytuacji wątpliwości skarżącego nie spełniały warunku przyjęcia skargi do rozpoznania. Drugą przyczyną było zakwestionowanie stanowiska Sądu Najwyższego z wyroku I CKN 664/97 dotyczącego pojęcia lasów i gruntów leśnych „podzielonych faktycznie” przed 1 września 1939 r. Sąd Najwyższy rozpoznający niniejszą sprawę podzielił pogląd wyrażony w przywołanym wyroku, co również wykluczało przyjęcie skargi. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz powódki koszty zastępstwa prawnego w postępowaniu kasacyjnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli pretensje powódki dotyczą tylko części nieruchomości, a nie całości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy potwierdził, że powództwo z art. 189 k.p.c. nie przysługuje, jeśli zainteresowany może w innej drodze osiągnąć pełną ochronę swoich praw. W analizowanej sprawie, powódka dochodziła prawa własności tylko do części nieruchomości, co uzasadniało skorzystanie z art. 189 k.p.c., ponieważ nie mogłaby realizować tego roszczenia na podstawie art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, gdyby dotyczyło ono całej nieruchomości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi do rozpoznania

Strona wygrywająca

Ewa K.

Strony

NazwaTypRola
Ewa K.osoba_fizycznapowódka
Skarb Państwa - Lasy Państwowe Nadleśnictwo L.organ_państwowypozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Powództwo o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa nie przysługuje, jeżeli zainteresowany może w innej drodze osiągnąć w pełni ochronę swoich praw.

k.p.c. art. 3989 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Warunki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.p.c. art. 3989 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Odmowa przyjęcia skargi do rozpoznania.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasądzenie kosztów postępowania.

Pomocnicze

u.k.w.h. art. 10

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Dekret o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa art. 1 ust. 3 lit. B

Definicja lasów i gruntów leśnych „podzielonych faktycznie” przed 1 września 1939 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak spełnienia przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na brak potrzeby wykładni przepisów w konkretnej sprawie. Podzielenie poglądu Sądu Najwyższego z wyroku I CKN 664/97 w kwestii interpretacji pojęcia lasów podzielonych faktycznie.

Godne uwagi sformułowania

nie powinno się go rozstrzygać w sposób abstrakcyjny, lecz w okolicznościach konkretnej sprawy powództwo z art. 189 k.p.c. nie przysługuje, jeżeli zainteresowany może w innej drodze osiągnąć w pełni ochronę swoich praw pojęcie lasów i gruntów leśnych „podzielonych faktycznie” przed dniem 1 września 1939 r. na parcele nie większe niż 25 ha oznacza – w rozumieniu art. 1 ust. 3 lit. B dekretu z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa – to samo, co stwierdzenie faktu ich podziału na takie areały.

Skład orzekający

Antoni Górski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności w kontekście powództwa o ustalenie i przepisów dotyczących nieruchomości leśnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powództwem o ustalenie własności części nieruchomości oraz interpretacją przepisów dekretu o przejęciu lasów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych ze skargą kasacyjną i interpretacją przepisów dotyczących nieruchomości, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Kiedy skarga kasacyjna ma szansę na rozpoznanie? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe przesłanki.

Dane finansowe

koszty zastępstwa prawnego: 3600 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CSK 27/11 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 11 kwietnia 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Antoni Górski 
 
 
 
w sprawie z powództwa Ewy K. 
przeciwko Skarbowi Państwa - Lasom Państwowym Nadleśnictwo L. 
o ustalenie, 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 kwietnia 2011 r., 
na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej  
od wyroku Sądu Apelacyjnego  
z dnia 10 września 2010 r.,  
 
 
odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania; 
zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki 3.600 
(trzy   tysiące sześćset) zł kosztów zastępstwa prawnego                
w postępowaniu kasacyjnym.  
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
Skarżący uzasadniał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej dwiema 
przyczynami. 
Pierwsza sprowadza się do potrzeby wyjaśnienia wzajemnych zależności 
pomiędzy art. 189 k.p.c., a art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach 
wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r., nr 124, poz. 1361, ze zm.), dalej: u.k.w.h". 
Podejmując ten problem należy przede wszystkim podkreślić, że nie powinno się go 
rozstrzygać w sposób abstrakcyjny, lecz w okolicznościach konkretnej sprawy (tak 
słusznie Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 września 2004 r., II CK 497/03, 
niepubl.). Drugim założeniem ogólnym jest to, że powództwo z art. 189 k.p.c. nie 
przysługuje, jeżeli zainteresowany może w innej drodze osiągnąć w pełni ochronę 
swoich praw (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2004 r., II CK 
497/03, niepubl.). Kierując się tymi założeniami Sąd Apelacyjny trafnie przyjął, 
że ponieważ powódka dochodzi prawa własności tylko do części nieruchomości 
wpisanej do księgi wieczystej, nie mogłaby realizować tego roszczenia w drodze 
powództwa z art. 10 u.k.w.h. Powództwo na tej podstawie wykluczałoby pozew 
z art. 189 k.p.c., gdyby pretensje powódki dotyczyły całego przedmiotu własności 
nieruchomości wpisanej w księdze wieczystej. Taka zaś sytuacja w sprawie nie 
zachodzi, a zatem podnoszone przez skarżącego wątpliwości co do możliwości 
występowania przez powódkę z roszczeniem z art. 189 k.p.c. nie spełniają 
in concreto warunku z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. przyjęcia skargi do rozpoznania 
w postaci potrzeby wykładni obu powołanych przepisów. 
Jeśli chodzi o drugą z powołanych przyczyn przyjęcia skargi, to praktycznie 
sprowadza się ona do zakwestionowania stanowiska prawnego zajętego przez Sąd 
Najwyższy w wyroku z dnia 8 maja 1998 r., I CKN 664/97, (OSNC 1999 r., nr 1, 
poz. 7), zgodnie z którym pojęcie lasów i gruntów leśnych „podzielonych faktycznie" 
przed dniem 1 września 1939 r. na parcele nie większe niż 25 ha oznacza – 
w rozumieniu art. 1 ust. 3 lit. B dekretu z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu 
niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 15, poz. 82, ze zm.) – 
to samo, co stwierdzenie faktu ich podziału na takie areały. Sąd Najwyższy 

 
3 
w składzie rozpoznającym kwestię przyjęcia skargi w niniejszej sprawie do 
rozpoznania podziela jednak pogląd wyrażony w przywołanym wyroku, co sprawia, 
że i ta przyczyna przyjęcia skargi nie zachodzi. 
W tym stanie rzeczy należało odmówić przyjęcia skargi do rozpoznania 
(art. 3989 § 2 k.p.c.) z zasądzeniem od pozwanego na rzecz powódki zwrotu 
kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu kasacyjnym (art. 98 § 1 k.p.c.). 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
jz

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI