III CSK 27/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając brak podstaw do jej uwzględnienia.
Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną pozwanego Skarbu Państwa - Lasów Państwowych Nadleśnictwo L. od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o ustalenie prawa własności. Skarżący powołał dwie przyczyny uzasadniające przyjęcie skargi: potrzebę wyjaśnienia zależności między art. 189 k.p.c. a art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz zakwestionowanie stanowiska Sądu Najwyższego dotyczącego pojęcia lasów podzielonych faktycznie. Sąd Najwyższy uznał, że obie przyczyny nie spełniają wymogów przyjęcia skargi do rozpoznania.
Sąd Najwyższy w składzie sędziego Antoniego Górskiego rozpoznał skargę kasacyjną pozwanego Skarbu Państwa - Lasów Państwowych Nadleśnictwo L. w sprawie z powództwa Ewy K. o ustalenie. Skarżący domagał się przyjęcia skargi do rozpoznania z dwóch powodów. Pierwszy dotyczył potrzeby wyjaśnienia wzajemnych zależności między art. 189 k.p.c. (powództwo o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa) a art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Sąd Najwyższy, odwołując się do własnego orzecznictwa, podkreślił, że problem ten powinien być rozstrzygany w okolicznościach konkretnej sprawy, a powództwo z art. 189 k.p.c. nie przysługuje, jeśli zainteresowany może w inny sposób osiągnąć ochronę swoich praw. Sąd Apelacyjny trafnie przyjął, że skoro powódka dochodziła prawa własności tylko do części nieruchomości, nie mogłaby realizować tego roszczenia na podstawie art. 10 u.k.w.h., co wykluczałoby pozew z art. 189 k.p.c. gdyby pretensje dotyczyły całości nieruchomości. W tej sytuacji wątpliwości skarżącego nie spełniały warunku przyjęcia skargi do rozpoznania. Drugą przyczyną było zakwestionowanie stanowiska Sądu Najwyższego z wyroku I CKN 664/97 dotyczącego pojęcia lasów i gruntów leśnych „podzielonych faktycznie” przed 1 września 1939 r. Sąd Najwyższy rozpoznający niniejszą sprawę podzielił pogląd wyrażony w przywołanym wyroku, co również wykluczało przyjęcie skargi. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz powódki koszty zastępstwa prawnego w postępowaniu kasacyjnym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli pretensje powódki dotyczą tylko części nieruchomości, a nie całości.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy potwierdził, że powództwo z art. 189 k.p.c. nie przysługuje, jeśli zainteresowany może w innej drodze osiągnąć pełną ochronę swoich praw. W analizowanej sprawie, powódka dochodziła prawa własności tylko do części nieruchomości, co uzasadniało skorzystanie z art. 189 k.p.c., ponieważ nie mogłaby realizować tego roszczenia na podstawie art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, gdyby dotyczyło ono całej nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi do rozpoznania
Strona wygrywająca
Ewa K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ewa K. | osoba_fizyczna | powódka |
| Skarb Państwa - Lasy Państwowe Nadleśnictwo L. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa nie przysługuje, jeżeli zainteresowany może w innej drodze osiągnąć w pełni ochronę swoich praw.
k.p.c. art. 3989 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Warunki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p.c. art. 3989 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Odmowa przyjęcia skargi do rozpoznania.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasądzenie kosztów postępowania.
Pomocnicze
u.k.w.h. art. 10
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Dekret o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa art. 1 ust. 3 lit. B
Definicja lasów i gruntów leśnych „podzielonych faktycznie” przed 1 września 1939 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak spełnienia przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na brak potrzeby wykładni przepisów w konkretnej sprawie. Podzielenie poglądu Sądu Najwyższego z wyroku I CKN 664/97 w kwestii interpretacji pojęcia lasów podzielonych faktycznie.
Godne uwagi sformułowania
nie powinno się go rozstrzygać w sposób abstrakcyjny, lecz w okolicznościach konkretnej sprawy powództwo z art. 189 k.p.c. nie przysługuje, jeżeli zainteresowany może w innej drodze osiągnąć w pełni ochronę swoich praw pojęcie lasów i gruntów leśnych „podzielonych faktycznie” przed dniem 1 września 1939 r. na parcele nie większe niż 25 ha oznacza – w rozumieniu art. 1 ust. 3 lit. B dekretu z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa – to samo, co stwierdzenie faktu ich podziału na takie areały.
Skład orzekający
Antoni Górski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności w kontekście powództwa o ustalenie i przepisów dotyczących nieruchomości leśnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powództwem o ustalenie własności części nieruchomości oraz interpretacją przepisów dekretu o przejęciu lasów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych ze skargą kasacyjną i interpretacją przepisów dotyczących nieruchomości, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.
“Kiedy skarga kasacyjna ma szansę na rozpoznanie? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe przesłanki.”
Dane finansowe
koszty zastępstwa prawnego: 3600 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III CSK 27/11 POSTANOWIENIE Dnia 11 kwietnia 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Antoni Górski w sprawie z powództwa Ewy K. przeciwko Skarbowi Państwa - Lasom Państwowym Nadleśnictwo L. o ustalenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 kwietnia 2011 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 10 września 2010 r., odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania; zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki 3.600 (trzy tysiące sześćset) zł kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu kasacyjnym. 2 Uzasadnienie Skarżący uzasadniał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej dwiema przyczynami. Pierwsza sprowadza się do potrzeby wyjaśnienia wzajemnych zależności pomiędzy art. 189 k.p.c., a art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r., nr 124, poz. 1361, ze zm.), dalej: u.k.w.h". Podejmując ten problem należy przede wszystkim podkreślić, że nie powinno się go rozstrzygać w sposób abstrakcyjny, lecz w okolicznościach konkretnej sprawy (tak słusznie Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 września 2004 r., II CK 497/03, niepubl.). Drugim założeniem ogólnym jest to, że powództwo z art. 189 k.p.c. nie przysługuje, jeżeli zainteresowany może w innej drodze osiągnąć w pełni ochronę swoich praw (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2004 r., II CK 497/03, niepubl.). Kierując się tymi założeniami Sąd Apelacyjny trafnie przyjął, że ponieważ powódka dochodzi prawa własności tylko do części nieruchomości wpisanej do księgi wieczystej, nie mogłaby realizować tego roszczenia w drodze powództwa z art. 10 u.k.w.h. Powództwo na tej podstawie wykluczałoby pozew z art. 189 k.p.c., gdyby pretensje powódki dotyczyły całego przedmiotu własności nieruchomości wpisanej w księdze wieczystej. Taka zaś sytuacja w sprawie nie zachodzi, a zatem podnoszone przez skarżącego wątpliwości co do możliwości występowania przez powódkę z roszczeniem z art. 189 k.p.c. nie spełniają in concreto warunku z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. przyjęcia skargi do rozpoznania w postaci potrzeby wykładni obu powołanych przepisów. Jeśli chodzi o drugą z powołanych przyczyn przyjęcia skargi, to praktycznie sprowadza się ona do zakwestionowania stanowiska prawnego zajętego przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 maja 1998 r., I CKN 664/97, (OSNC 1999 r., nr 1, poz. 7), zgodnie z którym pojęcie lasów i gruntów leśnych „podzielonych faktycznie" przed dniem 1 września 1939 r. na parcele nie większe niż 25 ha oznacza – w rozumieniu art. 1 ust. 3 lit. B dekretu z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 15, poz. 82, ze zm.) – to samo, co stwierdzenie faktu ich podziału na takie areały. Sąd Najwyższy 3 w składzie rozpoznającym kwestię przyjęcia skargi w niniejszej sprawie do rozpoznania podziela jednak pogląd wyrażony w przywołanym wyroku, co sprawia, że i ta przyczyna przyjęcia skargi nie zachodzi. W tym stanie rzeczy należało odmówić przyjęcia skargi do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.) z zasądzeniem od pozwanego na rzecz powódki zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu kasacyjnym (art. 98 § 1 k.p.c.). jz
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI