III CSK 259/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku małoletniego Filipa D.-B. o sprostowanie jego aktu urodzenia w celu zmiany nazwiska z „D.-B.” na „B.”, aby dostosować je do wymagań art. 89 § 1 k.r.o. Akt urodzenia został sporządzony w USA, a następnie transkrybowany do polskich ksiąg stanu cywilnego. Sąd Rejonowy pierwotnie uwzględnił wniosek, jednak po uchyleniu przez Sąd Okręgowy, sprawa wróciła do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy stwierdził, że transkrybowany akt nie podlega zmianom w polskim prawie. W kolejnym etapie Sąd Rejonowy odrzucił wniosek, uznając brak zdolności procesowej wnioskodawcy i konieczność uzyskania zgody sądu opiekuńczego na wystąpienie z wnioskiem przez matkę, z powodu braku porozumienia rodziców w istotnej sprawie dziecka. Sąd Okręgowy utrzymał to postanowienie w mocy. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał ją za uzasadnioną. Podkreślił, że transkrypcja zagranicznego aktu stanu cywilnego polega na opisaniu jego treści bez zmian, a zatem nie ma podstaw do sprostowania takiego aktu w trybie art. 31 p.a.s.c., jeśli jego treść jest zgodna z oryginałem. Co do reprezentacji, Sąd Najwyższy wskazał, że w przypadku braku porozumienia rodziców w istotnych sprawach dziecka, sąd rozpoznający sprawę powinien zwrócić się do sądu opiekuńczego o ustanowienie kuratora dla dziecka, a nie odrzucać wniosek z powodu braku właściwej reprezentacji. Podkreślono, że kwestia uzyskania zgody sądu opiekuńczego na wystąpienie z wnioskiem o zmianę nazwiska jest przesłanką materialnoprawną, której brak skutkuje oddaleniem wniosku, a nie jego odrzuceniem. Dodatkowo, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na zmianę przepisów dotyczącą dopuszczalności dwuczłonowych nazwisk, która mogła wpłynąć na ocenę wniosku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących sprostowania aktów stanu cywilnego transkrybowanych z zagranicy, a także procedury reprezentacji dziecka w sprawach, w których występuje potencjalna sprzeczność interesów między rodzicami a dzieckiem.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji transkrypcji aktu urodzenia z USA i kwestii reprezentacji dziecka w postępowaniu nieprocesowym. Zmiana przepisów dotycząca nazwisk może wpływać na zastosowanie w przyszłości.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wniosek o sprostowanie aktu urodzenia sporządzonego za granicą i transkrybowanego do polskich ksiąg stanu cywilnego podlega sprostowaniu na podstawie art. 31 Prawa o aktach stanu cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli treść aktu jest zgodna z oryginałem zagranicznym i nie zawiera błędów lub nieścisłości w rozumieniu art. 31 Prawa o aktach stanu cywilnego. Transkrypcja polega na opisaniu treści aktu bez zmian.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że transkrypcja zagranicznego aktu stanu cywilnego polega na jego formalnym przeniesieniu na grunt prawa polskiego, bez wprowadzania zmian w treści. W związku z tym, jeśli akt transkrybowany wiernie odzwierciedla zagraniczny oryginał, nie ma podstaw do jego sprostowania w trybie art. 31 Prawa o aktach stanu cywilnego.
Czy w przypadku braku porozumienia rodziców w istotnej sprawie dziecka, sąd powinien odrzucić wniosek złożony w imieniu dziecka z powodu braku właściwej reprezentacji, czy też zwrócić się o ustanowienie kuratora?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd powinien zwrócić się do sądu opiekuńczego o ustanowienie kuratora dla dziecka, a nie odrzucać wniosek z powodu braku właściwej reprezentacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że w sytuacji, gdy rodzice nie mogą reprezentować dziecka z powodu potencjalnej sprzeczności interesów, sąd rozpoznający sprawę ma obowiązek zwrócić się do sądu opiekuńczego o ustanowienie kuratora. Brak zgody sądu opiekuńczego na wystąpienie z wnioskiem o zmianę nazwiska jest przesłanką materialnoprawną skutkującą oddaleniem wniosku, a nie procesowym brakiem reprezentacji prowadzącym do odrzucenia wniosku.
Czy zmiana przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dotycząca dopuszczalności dwuczłonowych nazwisk może wpłynąć na ocenę wniosku o sprostowanie aktu urodzenia w celu zmiany nazwiska?
Odpowiedź sądu
Tak, zmiana przepisów może wpłynąć na ocenę wniosku, ponieważ obecne brzmienie art. 89 § 1 k.r.o. może dopuszczać nazwisko, które wcześniej było uznawane za sprzeczne z prawem.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na wejście w życie ustawy nowelizującej Kodeks rodzinny i opiekuńczy, która zmieniła brzmienie art. 89 § 1 k.r.o. w zakresie dopuszczalności nazwisk dwuczłonowych. Wskazano, że norma międzyczasowa zawarta w ustawie nowelizacyjnej wymaga rozważenia, czy sprzeczność z poprzednim brzmieniem przepisu nadal istnieje.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Filip D.-B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Tomasz B. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
Przepisy (10)
Główne
k.r.o. art. 89 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Dotyczy dopuszczalności nazwiska dziecka. W poprzednim brzmieniu kolidowało z dwuczłonowym nazwiskiem wnioskodawcy, ale po nowelizacji takie nazwisko jest dopuszczalne.
p.a.s.c. art. 31
Ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego
Przepis dotyczący sprostowania aktu stanu cywilnego. Sąd uznał, że nie ma podstaw do sprostowania aktu transkrybowanego, jeśli jego treść jest zgodna z oryginałem.
k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odrzucenia pozwu (wniosku) z powodu braku zdolności procesowej lub niewłaściwej reprezentacji. Sąd uznał, że nie było podstaw do odrzucenia wniosku na tej podstawie.
k.r.o. art. 97 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Dotyczy reprezentacji dziecka przez rodziców w istotnych sprawach. W przypadku braku porozumienia, konieczne jest rozstrzygnięcie sądu opiekuńczego.
Pomocnicze
p.a.s.c. art. 73 § ust. 1
Ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego
Dotyczy wpisania do księgi urodzeń odpisu aktu urodzenia sporządzonego za granicą (transkrypcja).
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów o procesie do postępowań nieprocesowych.
k.p.c. art. 70 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zwrócenia się do sądu opiekuńczego o ustanowienie kuratora.
k.p.c. art. 572
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy ustanowienia kuratora w sprawach cywilnych.
k.r.o. art. 98 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Dotyczy reprezentowania dziecka przez rodziców.
k.r.o. art. 99
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Dotyczy ustanowienia kuratora dla dziecka, gdy żaden z rodziców nie może go reprezentować.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe zastosowanie art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. przez sądy niższych instancji. • Brak podstaw do odrzucenia wniosku z powodu braku zdolności procesowej lub niewłaściwej reprezentacji. • Sąd powinien był zwrócić się o ustanowienie kuratora, a nie odrzucać wniosek. • Akt transkrybowany nie podlega sprostowaniu w trybie art. 31 p.a.s.c., jeśli jest zgodny z oryginałem.
Odrzucone argumenty
Akt urodzenia wnioskodawcy, jako transkrybowany, nie może być prostowany. • Brak zgody rodziców na istotną sprawę dziecka wymagał uzyskania zgody sądu opiekuńczego, a jej brak skutkował brakiem właściwej reprezentacji. • Wniosek o sprostowanie aktu urodzenia powinien zostać odrzucony z powodu braku zdolności procesowej i niewłaściwej reprezentacji.
Godne uwagi sformułowania
akt urodzenia wnioskodawcy został sporządzony za granicą - w USA i doszło do jego transkrypcji na podstawie art. 73 ust. 1 p.a.s.c. na grunt prawa polskiego. • Dokonując transkrypcji kierownik urzędu stanu cywilnego miał zatem obowiązek wpisania jego treści zgodnie z aktem amerykańskim, a więc musiał wpisać oba nazwiska wnioskodawcy figurujące w tym akcie. • Nie zachodziły także podstawy z art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. do odrzucenia wniosku. • sąd rozpoznający daną sprawę nie może odrzucić pozwu (wniosku), lecz ma obowiązek zwrócić się- na podstawie art. 70 § 1 i art. 572 k.p.c. - do sądu opiekuńczego o ustanowienie kuratora dla dziecka. • brak materialnoprawnej przesłanki orzekania o istotnej sprawie dziecka, prowadzący do oddalenia wniosku (powództwa), a nie, jak przyjęły Sądy obu instancji, procesowy brak właściwej reprezentacji dziecka pozbawionego zdolności procesowej, prowadzący do odrzucenia wniosku
Skład orzekający
Irena Gromska-Szuster
przewodniczący, sprawozdawca
Jan Górowski
członek
Krzysztof Pietrzykowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących sprostowania aktów stanu cywilnego transkrybowanych z zagranicy, a także procedury reprezentacji dziecka w sprawach, w których występuje potencjalna sprzeczność interesów między rodzicami a dzieckiem."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji transkrypcji aktu urodzenia z USA i kwestii reprezentacji dziecka w postępowaniu nieprocesowym. Zmiana przepisów dotycząca nazwisk może wpływać na zastosowanie w przyszłości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z reprezentacją dziecka i sprostowaniem aktu urodzenia, co jest istotne dla praktyków prawa rodzinnego. Dodatkowo, uwzględnia zmianę prawa, co czyni ją aktualną.
“Czy błąd w nazwisku dziecka z zagranicznego aktu urodzenia można naprawić w polskim sądzie? Sąd Najwyższy wyjaśnia procedury.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.