III CSK 227/14

Sąd Najwyższy2014-09-23
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
skarga pauliańskabezskuteczność czynności prawnejochrona wierzycielaroszczenia alimentacyjneskarga kasacyjnaSąd Najwyższydarowizna

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu braku przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c.

Pozwana złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego, który uznał za bezskuteczną umowę darowizny prawa do lokalu w celu ochrony roszczeń alimentacyjnych powoda. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, uznając, że skarżąca nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani oczywistej zasadności skargi, a także nie zaszła nieważność postępowania.

Sąd Najwyższy w składzie orzekającym z sędzią Barbarą Myszką jako przewodniczącą, rozpatrywał skargę kasacyjną pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […], który oddalił jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego w K. Sąd Okręgowy wcześniej uznał za bezskuteczną umowę darowizny spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, zawartą przez pozwaną z A. K. w celu ochrony roszczeń alimentacyjnych powoda B. K. Pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku lub jego uchylenie, powołując się na naruszenia prawa i istotne zagadnienie prawne dotyczące obowiązku ustalenia przez sąd wysokości wierzytelności chronionej skargą pauliańską. Sąd Najwyższy, analizując przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398^9 § 1 k.p.c.), stwierdził, że skarżąca nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego, ponieważ nie sformułowała go precyzyjnie, nie wskazała na poważne wątpliwości interpretacyjne ani nie przytoczyła argumentów prowadzących do rozbieżnych ocen. Ponadto, zagadnienie to było już przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego w licznych wcześniejszych orzeczeniach. Sąd Najwyższy uznał również, że nie została wykazana oczywista zasadność skargi kasacyjnej, która wymagałaby jednoznacznego wynika naruszenia prawa z samej treści skargi. W związku z brakiem spełnienia przesłanek, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżąca nie wykazała, aby w tej kwestii istniało istotne zagadnienie prawne wymagające wykładni lub budzące poważne wątpliwości, które nie byłyby już rozstrzygnięte w orzecznictwie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżąca nie sprostała wymogom sformułowania istotnego zagadnienia prawnego, ograniczając się do jego zasygnalizowania bez wskazania na poważne wątpliwości interpretacyjne czy argumenty prowadzące do rozbieżnych ocen. Ponadto, zagadnienie to było już przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Powód B. K.

Strony

NazwaTypRola
B. K.osoba_fizycznapowód
E. K.osoba_fizycznapozwana
A. K.osoba_fizycznastrona umowy darowizny

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten pozwala na wstępną, merytoryczną ocenę skargi i zbadanie, czy za jej rozpoznaniem przemawia interes społeczny.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Na podstawie tego przepisu Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^3 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu § § 7 pkt 6 i § 12 ust. 4 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu § § 17

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu § § 19 w związku z § 2 ust. 3, § 6 pkt 6 i § 13 ust. 4 pkt 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez skarżącą istnienia istotnego zagadnienia prawnego. Brak wykazania przez skarżącą oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Istnienie wcześniejszych orzeczeń Sądu Najwyższego rozstrzygających podobne zagadnienia.

Odrzucone argumenty

Twierdzenie o istnieniu istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego obowiązku ustalenia przez sąd konkretnej wysokości wierzytelności w sprawie o skargę pauliańską. Twierdzenie o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna jest środkiem prawnym funkcjonującym przede wszystkim w interesie publicznym skarga kasacyjna bowiem jest środkiem prawnym funkcjonującym przede wszystkim w interesie publicznym, który z kolei przemawia za skoncentrowaniem się Sądu Najwyższego na sprawach najpoważniejszych i precedensowych Oczywista zasadność skargi kasacyjnej, o której mowa w art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c., zachodzi tylko wtedy, gdy dla przeciętnego prawnika z samej treści skargi - bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań - w sposób jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na uwzględnienie.

Skład orzekający

Barbara Myszka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty przyjmowania skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy, w szczególności wymogi dotyczące istnienia istotnego zagadnienia prawnego i oczywistej zasadności skargi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych wymogów formalnych i merytorycznych skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z przyjmowaniem skargi kasacyjnej, co jest istotne dla prawników procesowych, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć merytorycznych.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe przesłanki z art. 398^9 k.p.c.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CSK 227/14
POSTANOWIENIE
Dnia 23 września 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Barbara Myszka
w sprawie z powództwa B. K.
‎
przeciwko E. K.
‎
o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 23 września 2014 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej pozwanej
od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 5 lutego 2014 r., sygn. akt I ACa […],
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 1800 zł (tysiąc osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego,
3. przyznaje adw. M. P. od Skarbu Państwa (Sąd Apelacyjny w […]) kwotę 1800 zł (tysiąc osiemset złotych), zwiększoną o należny podatek od towarów i   usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanej w postępowaniu kasacyjnym,
4. oddala wniosek radcy prawnego J. S. o przyznanie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli:
1.
w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne,
2.
istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub "wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów,
3.
zachodzi nieważność postępowania lub
4.
skarga kasacyjni jest oczywiście uzasadniona.
Przytoczony przepis pozwala Sądowi Najwyższemu na wstępną, merytoryczną ocenę wniesionej skargi kasacyjnej i zbadanie, czy za jej rozpoznaniem przemawia interes społeczny, skarga kasacyjna bowiem jest środkiem prawnym funkcjonującym przede wszystkim w interesie publicznym, który z kolei przemawia za skoncentrowaniem się Sądu Najwyższego na sprawach najpoważniejszych i precedensowych.
Pozwana złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w
[…]
z dnia 5 lutego 2014 r., oddalającego jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 17 maja 2013 r., którym Sąd Okręgowy uznał za bezskuteczną w stosunku do powoda umowę darowizny spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu bliżej oznaczonego w sentencji, zawartą w dniu 5 listopada 2007 r. między pozwaną i A. K., w celu ochrony roszczeń alimentacyjnych powoda B. K., zasądzonych wyrokiem Sądu Rejonowego w R. z dnia 28 maja 2009 r., sygn. akt IV RC
[…]
. Powołując się na podstawę kasacyjną określoną w art. 398
3
§ 1 pkt 1 k.p.c., wniosła o „...zmianę zaskarżonego wyroku przez oddalenie powództwa..." ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca powołała się na przesłanki wskazane w art. 398
9
§ 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Twierdziła, że „...skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, poprzez wskazanie konkretnych naruszeń prawa dokonanych przez Sąd...". Poza tym w  sprawie występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące obowiązku ustalenia przez sąd w toku postępowania konkretnej wysokości wierzytelności, która ma być przedmiotem ochrony skargi pauliańskiej.
Analiza wywodów zawartych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że skarżąca nie przytoczyła argumentów, świadczących o występowaniu w niniejszej sprawie przesłanki opisanej w art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c. W przepisie tym chodzi o zagadnienie prawne obejmujące poważną wątpliwość prawną, nierozwiązane dotąd w orzecznictwie sądowym, którego wyjaśnienie jest potrzebne do rozstrzygnięcia sprawy. Skarżący wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne powinien sformułować to zagadnienie, wskazać na wyłaniające się poważne wątpliwości interpretacyjne, przytoczyć argumenty prowadzące do rozbieżnych ocen i wykazać, że wyjaśnienie przedstawionego zagadnienia będzie miało znaczenie zarówno dla praktyki sądowej, jak i dla rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej. Chodzi przy tym wyłącznie o poważne wątpliwości, wykraczające poza poziom zwykłych wątpliwości prawnych, które powstają niemal w każdym procesie decyzyjnym.
Skarżąca nie sprostała; tym wymaganiom, ograniczyła się bowiem do samego tylko zasygnalizowania zagadnienia, nie wskazała na wyłaniające się poważne wątpliwości interpretacyjne ani nie przytoczyła argumentów prowadzących do rozbieżnych ocen. Nie uwzględniła też, że zasygnalizowane przez nią zagadnienie było przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego m.in. w uchwale z dnia 11 października 1995 r., III CZP 139/95 (OSNC 1996, nr 1, poz. 17) oraz w wyrokach z dnia 13 lutego 1970 r., III CRN 546/69 (OSNCP 1970, nr 10, poz. 192), z dnia 28 grudnia 1976 r., III CRN 302/76 (OSNCP 1977, nr 7, poz. 121), z dnia 15 lutego 2007 r., II CSK 452/06 (OSNC-ZD 2008, nr 1, poz. 20), z dnia 9 kwietnia 2010 r., III CSK 273/09 (nie publ.), z dnia 13 kwietnia 2011 r., V CSK 313/10 (nie publ.), z dnia 13 października 2010 r., I CSK 594/09 (nie publ.) i z dnia 15 lutego 2013 r., I CSK 323/12 (nie publ.).
Oczywista zasadność skargi kasacyjnej, o której mowa w art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c., zachodzi tylko wtedy, gdy dla przeciętnego prawnika z samej treści skargi - bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań - w sposób jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na uwzględnienie. Skarżący, powołując się na przesłankę przewidzianą w art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c. powinien wykazać oczywistą zasadność skargi kasacyjnej przejawiającą się kwalifikowanym charakterem naruszenia przepisów prawa (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Tak rozumianej oczywistości skarżąca nie wykazała, gdyż samo odwołanie się do przytoczonych podstaw kasacyjnych nie jest wystarczające.
Konkludując trzeba stwierdzić, że w sprawie nie zachodzą wskazane przez skarżącą przesłanki z art. 398
9
§ 1 pkt 1 i 4 k.p.c. ani brana pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania.
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego zgodnie z art. 98 § 1 i 3 w związku z art. 391 § 1 i art. 398
21
k.p.c. oraz w związku z § 7 pkt 6 i § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (jedn. tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 490). W związku z zasądzeniem kosztów na rzecz powoda, oddaleniu podlegał wniosek radcy prawnego J. S. o przyznanie mu od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, zgodnie bowiem z § 17 powołanego rozporządzenia, w sprawie cywilnej, w której kosztami procesu został obciążony przeciwnik strony korzystającej z pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, koszty o których mowa w § 15, sąd przyznaje po wykazaniu bezskuteczności egzekucji. Na podstawie § 19 w związku z § 2 ust. 3, § 6 pkt 6 i § 13 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawię opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (jedn. tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 461) zostały przyznane adw. M. P. od Skarbu Państwa koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanej w postępowaniu kasacyjnym.
aw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI