Orzeczenie · 2020-10-02

III CSK 22/18

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2020-10-02
SNCywilneprawo spółdzielczeWysokanajwyższy
spółdzielnia mieszkaniowauchwałarada nadzorczaprezes zarząduodwołanieinteres prawnystatutprawo spółdzielczeskarga kasacyjna

Sprawa dotyczyła powództwa K. S. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej P. w K. o ustalenie nieistnienia lub nieważności uchwały Rady Nadzorczej z dnia 28 kwietnia 2015 r., którą powód został odwołany z funkcji Prezesa Zarządu i rozwiązano z nim umowę o pracę. Sąd Okręgowy w K. ustalił nieistnienie uchwały, a Sąd Apelacyjny w (...) utrzymał to orzeczenie w mocy, oddalając apelację pozwanej. Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia faktyczne dotyczące zatrudnienia powoda oraz okoliczności poprzedzających podjęcie spornej uchwały, w tym konflikty między Radą Nadzorczą a powodem oraz kwestie związane ze zmianami w statucie spółdzielni. Kluczowym argumentem sądów niższych instancji było wadliwe ukonstytuowanie Rady Nadzorczej, która podjęła uchwałę o odwołaniu powoda, co miało wynikać z nieprawidłowości przy wyborach członków Rady. Sąd Apelacyjny uznał, że uchwała była dotknięta tak drastycznymi uchybieniami, że można mówić o jej nieistnieniu, a także zwrócił uwagę na nieprawidłowości w wprowadzeniu sprawy odwołania do porządku obrad. Pozwana Spółdzielnia wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 189 K.p.c. w zw. z art. 6 K.c. oraz przepisów Prawa spółdzielczego i statutu dotyczących wyboru Rady Nadzorczej. Sąd Najwyższy uznał skargę za zasadną. Wskazał, że Sąd Apelacyjny nie zbadał wystarczająco kwestii interesu prawnego powoda w wytoczeniu powództwa o ustalenie, poprzestając na stwierdzeniu, że pozwana go nie kwestionowała. Ponadto, Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny dokonał niewystarczającej wykładni przepisów statutu spółdzielni w kontekście zasad wyboru Rady Nadzorczej, ograniczając się do analizy tylko niektórych paragrafów i nie uwzględniając całości uregulowań dotyczących Walnego Zgromadzenia. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wykładnia przepisów Prawa spółdzielczego i statutów spółdzielni dotyczących wyboru organów, a także kwestia interesu prawnego w powództwie o ustalenie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki spółdzielni mieszkaniowych i ich statutów.

Zagadnienia prawne (2)

Czy powód ma interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie nieistnienia lub nieważności uchwały Rady Nadzorczej, gdy sądy niższych instancji nie zbadały tej kwestii w sposób wystarczający?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy uznał, że sądy niższych instancji nie zbadały wystarczająco kwestii interesu prawnego powoda, co stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że badanie interesu prawnego jest materialnoprawną przesłanką powództwa o ustalenie i powinno być zawsze analizowane przez sąd, nawet jeśli strona przeciwna go nie kwestionuje. Zaniechanie tej analizy przez Sąd Apelacyjny było błędem.

Jak należy interpretować przepisy statutu spółdzielni mieszkaniowej dotyczące wyboru członków Rady Nadzorczej, w szczególności w kontekście liczby głosów wymaganych do wyboru?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny dokonał niewystarczającej wykładni przepisów statutu w tym zakresie, ograniczając się do analizy tylko niektórych paragrafów i nie uwzględniając całości uregulowań dotyczących Walnego Zgromadzenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał na potrzebę kompleksowej wykładni statutu, uwzględniającej wszystkie postanowienia dotyczące Walnego Zgromadzenia, w tym zasady zgłaszania projektów uchwał, głosowania oraz trybu dokonywania wyborów, stosując obiektywną metodę wykładni zgodną z art. 65 K.c.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
K. S.osoba_fizycznapowód
Spółdzielnia Mieszkaniowa P. w K.spółkapozwana

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Interes prawny stanowi pierwszą z przesłanek żądania ustalenia.

Pr.spół. art. 45 § § 1

Prawo spółdzielcze

Rada nadzorcza składa się z co najmniej 3 członków wybranych stosownie do postanowień statutu przez walne zgromadzenie.

Pomocnicze

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z danego faktu wywodzi skutki prawne.

k.c. art. 65

Kodeks cywilny

Oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają, z uwzględnieniem, przy wykładni oświadczenia woli, okoliczności złożenia oświadczenia woli, zasad współżycia społecznego oraz celu oświadczenia woli.

Pr.spół. art. 41 § § 2

Prawo spółdzielcze

Walne zgromadzenie jest ważne, jeżeli statut nie stanowi inaczej, gdy obecna jest co najmniej połowa ogólnej liczby członków.

u.s.m. art. 8 § ust. 9

Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych

Do ważności głosowania niezbędne jest, by w głosowaniu za uchwałą opowiedziała się co najmniej połowa ogólnej liczby uprawnionych do głosowania członków.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Apelacyjny nie zbadał interesu prawnego powoda. • Sąd Apelacyjny dokonał niewystarczającej wykładni przepisów statutu dotyczących wyboru Rady Nadzorczej.

Godne uwagi sformułowania

uchwały nieistniejące, czyli dotknięte tak drastycznymi uchybieniami przy ich podejmowaniu, że w ogóle trudno mówić o tym, że doszło do wyrażenia woli przez organ spółdzielni • zadaniem sądu odwoławczego jest ponowne rozpoznanie sprawy w granicach zaskarżenia • statut spółdzielni ma charakter umowy, a zatem do wykładni jego postanowień mają zastosowanie zasady przewidziane w art. 65 K.c., z tym zastrzeżeniem, że statuty osób prawnych podlegają tzw. obiektywnej metodzie wykładni

Skład orzekający

Tomasz Szanciło

przewodniczący

Jacek Grela

członek

Joanna Misztal-Konecka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów Prawa spółdzielczego i statutów spółdzielni dotyczących wyboru organów, a także kwestia interesu prawnego w powództwie o ustalenie."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki spółdzielni mieszkaniowych i ich statutów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy konfliktu w spółdzielni mieszkaniowej i wadliwości uchwały o odwołaniu prezesa, co jest tematem interesującym dla prawników specjalizujących się w prawie spółdzielczym i cywilnym, a także dla członków spółdzielni.

Wybory do Rady Nadzorczej spółdzielni wadliwe? Sąd Najwyższy uchyla wyrok i wskazuje na błędy w wykładni prawa.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst