III CSK 216/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia powódki, A. sp. z o.o. sp.k., przeciwko Spółdzielni Mleczarskiej "M." o zapłatę ponad 3,4 mln zł tytułem bezpodstawnie uzyskanych korzyści oraz 50 000 zł odszkodowania. Powódka zarzuciła pozwanej naruszenie jej prawa do słownego znaku towarowego "m." poprzez wprowadzanie do obrotu produktu w opakowaniu opatrzonym znakiem „m. Ł.”. Sąd pierwszej instancji uznał roszczenie o odszkodowanie za uzasadnione, ale oddalił roszczenie o wydanie korzyści, uznając, że pozwana nie uzyskała korzyści w związku z wykorzystaniem znaku, a proponowany przez powódkę model wyliczenia oparty na opłatach licencyjnych był nieadekwatny. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, oddalając apelację powódki. Uznał, że roszczenie o wydanie korzyści zostało oderwane od reżimu bezpodstawnego wzbogacenia i obejmuje jedynie zysk, a nie bezpłatne korzystanie ze znaku. Podkreślił, że kluczowe znaczenie dla sprzedaży miał znak „Ł.”, a nie „m.”. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powódki, uchylił zaskarżony wyrok. Uznał, że Sąd Apelacyjny błędnie zinterpretował art. 296 ust. 1 Prawa własności przemysłowej, odmawiając możliwości wyceny bezpodstawnie uzyskanych korzyści według hipotetycznej opłaty licencyjnej. Sąd Najwyższy podkreślił, że roszczenie to obejmuje także korzyść polegającą na bezpłatnym korzystaniu z cudzego prawa wyłącznego, a metoda hipotetycznej opłaty licencyjnej jest adekwatna do wyceny tych korzyści, nawet jeśli nie prowadziły one do zysku po stronie naruszyciela. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia art. 296 ust. 1 Prawa własności przemysłowej w zakresie roszczenia o wydanie bezpodstawnie uzyskanych korzyści, w tym możliwość wyceny tych korzyści według hipotetycznej opłaty licencyjnej.
Szczegółowe ustalenie wysokości hipotetycznej opłaty licencyjnej wymaga indywidualnej analizy konkretnych okoliczności sprawy, uwzględniając czynniki rynkowe, wartość znaku, potencjał sprzedaży itp.
Zagadnienia prawne (3)
Jak należy rozumieć "bezpodstawnie uzyskane korzyści" w rozumieniu art. 296 ust. 1 Prawa własności przemysłowej, w szczególności, czy obejmują one korzyść polegającą na bezpłatnym korzystaniu z oznaczenia objętego cudzym prawem wyłącznym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie o wydanie bezpodstawnie uzyskanych korzyści obejmuje także korzyść polegającą na bezpłatnym korzystaniu z cudzego prawa wyłącznego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do historycznego rozwoju przepisów oraz orzecznictwa, wskazując, że roszczenie to funkcjonuje od okresu międzywojennego i było postrzegane jako forma bezpodstawnego wzbogacenia. Podkreślono, że ingerencja w monopol prawny stanowi korzyść majątkową dla naruszyciela, niezależnie od tego, czy przyniósł mu zysk, czy jedynie pozwolił na bezpłatne korzystanie z cudzego dobra. Językowa wykładnia przepisu posługuje się ogólnym określeniem "korzyść", a nie "zysk".
Czy metoda wyceny bezpodstawnie uzyskanych korzyści na podstawie hipotetycznej opłaty licencyjnej jest adekwatna w przypadku naruszenia prawa do znaku towarowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, metoda hipotetycznej opłaty licencyjnej jest adekwatna do wyceny korzyści uzyskanych przez naruszyciela.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że metoda hipotetycznej opłaty licencyjnej, stosowana w orzecznictwie i praktyce innych państw, jest właściwa do wyceny korzyści. Podkreślono, że nie jest ona uzależniona od prawdopodobieństwa zawarcia umowy licencyjnej, a jej celem jest rynkowa wycena korzyści uzyskanej przez naruszyciela, a nie ustalenie szkody. Odmowa zawarcia umowy przez naruszyciela nie może uprzywilejowywać podmiotów naruszających prawa.
Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo zinterpretował art. 296 ust. 1 Prawa własności przemysłowej, odmawiając uwzględnienia roszczenia o wydanie korzyści z tytułu bezpłatnego korzystania ze znaku towarowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Apelacyjny dokonał błędnej wykładni art. 296 ust. 1 Prawa własności przemysłowej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że stanowisko Sądu Apelacyjnego, utożsamiające korzyść jedynie z zyskiem i odrzucające możliwość wyceny według hipotetycznej opłaty licencyjnej, było błędne. Uznano, że zarzuty skargi kasacyjnej w tym zakresie okazały się zasadne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. sp. z o.o. sp.k. | spółka | powódka |
| Spółdzielnia Mleczarska "M." | spółka | pozwana |
Przepisy (6)
Główne
p.w.p. art. 296 § 1
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej
Roszczenie o wydanie bezpodstawnie uzyskanych korzyści obejmuje także korzyść polegającą na bezpłatnym korzystaniu z cudzego prawa wyłącznego. Metoda hipotetycznej opłaty licencyjnej jest adekwatna do wyceny tych korzyści.
Pomocnicze
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Przywołany w kontekście lokowania żądania wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści w reżimie prawnym bezpodstawnego wzbogacenia.
u.z.t. art. 20 § 2
Ustawa z dnia 31 stycznia 1985 r. o ochronie znaków towarowych
Historyczny przepis zezwalający na żądanie wydania korzyści majątkowej uzyskanej bez podstawy prawnej w następstwie naruszenia prawa do rejestracji.
Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych art. 79 § 1 pkt 4
Przywołana jako analogiczne unormowanie w zakresie roszczenia o wydanie korzyści w prawie autorskim.
Dyrektywa 2004/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej art. 13 § 2
Przywołana jako podstawa implementacji przez ustawodawcę możliwości domagania się od naruszyciela zwrotu zysków.
k.p.c. art. 398 § 15 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzeczenia Sądu Najwyższego o uchyleniu wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna wykładnia art. 296 ust. 1 Prawa własności przemysłowej przez Sąd Apelacyjny w zakresie rozumienia "bezpodstawnie uzyskanych korzyści". • Niewłaściwe zastosowanie metody wyceny korzyści, polegające na odrzuceniu możliwości stosowania hipotetycznej opłaty licencyjnej. • Roszczenie o wydanie korzyści obejmuje także korzyść z bezpłatnego korzystania z cudzego prawa wyłącznego, a nie tylko zysk. • Metoda hipotetycznej opłaty licencyjnej jest adekwatna do wyceny korzyści, nawet jeśli nie prowadziły one do zysku po stronie naruszyciela.
Odrzucone argumenty
Stanowisko Sądu Apelacyjnego, że roszczenie o wydanie korzyści zostało oderwane od reżimu bezpodstawnego wzbogacenia i obejmuje jedynie zysk. • Argumentacja Sądu Apelacyjnego, że kluczowe znaczenie dla sprzedaży miał inny znak towarowy, a nie znak powódki. • Odrzucenie przez Sąd Apelacyjny możliwości stosowania metody hipotetycznej opłaty licencyjnej jako miernika korzyści.
Godne uwagi sformułowania
"bezpodstawnie uzyskanych korzyści" • "naruszenie przysługującego powódce prawa do słownego znaku towarowego" • "nie można zwłaszcza stosować, jeżeli prawdopodobieństwo zawarcia umowy licencyjnej jest zerowe" • "korzyści zatem nie można utożsamiać z samym faktem korzystania" • "roszczenie o wydanie bezpodstawnie uzyskanych korzyści zostało oderwane od reżimu bezpodstawnego wzbogacenia" • "nieuiszczonych opłat licencyjnych może być natomiast dochodzona jedynie jako sposób naprawienia szkody" • "nie ma przy tym znaczenia, czy z punktu widzenia naruszyciela korzystanie z dobra było konieczne, a także to, czy naruszyciel byłby zainteresowany korzystaniem z chronionego dobra na podstawie umowy." • "nie można akceptować" prowadzenia niedochodowej działalności eliminującej korzyść z korzystania z cudzego dobra. • "nie można też zgodzić się z poglądem Sądu Apelacyjnego, iżby zwrot uzyskanej korzyści szacowanej według hipotetycznej opłaty licencyjnej miał stanowić sankcję za naruszenie praw powódki"
Skład orzekający
Jacek Gudowski
przewodniczący
Paweł Grzegorczyk
sprawozdawca
Marian Kocon
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia art. 296 ust. 1 Prawa własności przemysłowej w zakresie roszczenia o wydanie bezpodstawnie uzyskanych korzyści, w tym możliwość wyceny tych korzyści według hipotetycznej opłaty licencyjnej."
Ograniczenia: Szczegółowe ustalenie wysokości hipotetycznej opłaty licencyjnej wymaga indywidualnej analizy konkretnych okoliczności sprawy, uwzględniając czynniki rynkowe, wartość znaku, potencjał sprzedaży itp.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia z zakresu ochrony własności intelektualnej, a konkretnie naruszenia znaku towarowego i sposobu wyceny korzyści uzyskanych przez naruszyciela. Wykładnia Sądu Najwyższego ma istotne znaczenie praktyczne dla przedsiębiorców.
“Naruszenie znaku towarowego: Jak wycenić korzyści naruszyciela? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 3 297 418,46 PLN
odszkodowanie: 50 000 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.