III CSK 209/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu braku istotnych zagadnień prawnych, podkreślając standardowe zasady prawa rzeczowego dotyczące ciężaru dowodu własności i skutków umowy przelewu.
Powód wniósł skargę kasacyjną, podnosząc dwa istotne zagadnienia prawne: rozkład ciężaru dowodu w postępowaniu windykacyjnym dotyczącym ruchomości oraz skutek umowy przelewu wierzytelności w zakresie prawa własności ruchomości przewłaszczonych na zabezpieczenie. Sąd Najwyższy uznał, że oba zagadnienia nie budzą wątpliwości i należą do kanonów prawa rzeczowego, odmawiając tym samym przyjęcia skargi do rozpoznania.
Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną powoda w sprawie o wydanie ruchomości. Powód domagał się przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując na dwa istotne zagadnienia prawne. Pierwsze dotyczyło rozkładu ciężaru dowodu w postępowaniu windykacyjnym – czy właściciel dochodzący wydania rzeczy musi udowodnić nabycie prawa od pierwotnego nabywcy, czy też pozwany kwestionujący własność powinien wykazywać, że zbywca nie był uprawniony do zbycia. Sąd Najwyższy stwierdził, że zgodnie z art. 6 k.c., właściciel musi udowodnić swoje prawo własności, co obejmuje wykazanie skutecznego nabycia i, na zarzut pozwanego, że zbywca był uprawniony do zbycia. Dowód negatywny co do zasady jest wyłączony. Drugie zagadnienie dotyczyło skutku umowy przelewu wierzytelności w zakresie prawa własności ruchomości przewłaszczonych na zabezpieczenie. Sąd uznał, że umowa przelewu sama w sobie nie przenosi prawa własności ruchomości, gdyż nie ma ono charakteru akcesoryjnego, a do przeniesienia własności niezbędna jest odrębna czynność prawna. Ponieważ żadna z przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c. nie została wykazana, Sąd Najwyższy odmówił jej przyjęcia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Właściciel dochodzący wydania rzeczy musi udowodnić, że jest jej właścicielem, co może uczynić dowodząc skutecznego nabycia prawa własności. Na zarzut pozwanego, właściciel musi wykazać, że zbywca względem niego był uprawniony do zbycia lub wystąpił jeden z wyjątków od zasady nemo plus iuris. Pozwany nie jest obciążony dowodem negatywnym, że zbywca nie był właścicielem.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na art. 6 k.c. i zasady prawa rzeczowego, wyjaśnił, że ciężar dowodu własności spoczywa na powodzie. Pozwany nie musi udowadniać negatywnych faktów, takich jak brak prawa własności u zbywcy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
E. [...] sp. z o.o. w K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. D. | osoba_fizyczna | powód |
| E. [...] sp. z o.o. w K. | spółka | pozwana |
Przepisy (2)
Główne
k.p.c. art. 398² § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z faktów wywodzi skutki prawne. W postępowaniu windykacyjnym właściciel musi udowodnić swoje prawo własności.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Istnienie istotnych zagadnień prawnych dotyczących rozkładu ciężaru dowodu w postępowaniu windykacyjnym. Istnienie istotnych zagadnień prawnych dotyczących skutków umowy przelewu wierzytelności w zakresie prawa własności ruchomości przewłaszczonych na zabezpieczenie.
Godne uwagi sformułowania
należąc do kanonów prawa rzeczowego dowód negatywny co do zasady jest wyłączony nie można wymagać, jakby chciał skarżący, aby to pozwany dowodził, że zbywca nie był właścicielem umowa przelewu skutku takiego nie wywiera, de iure bowiem nabywca ruchomości przewłaszczonych dysponuje do nich prawem własności, które nie ma akcesoryjnego charakteru
Skład orzekający
Krzysztof Pietrzykowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie standardowych zasad prawa rzeczowego dotyczących ciężaru dowodu własności i skutków umowy przelewu wierzytelności w kontekście zabezpieczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku odrębnej regulacji prawnej dla akcesoryjności prawa własności w przypadku przewłaszczenia na zabezpieczenie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie potwierdza ugruntowane zasady prawa rzeczowego, co jest istotne dla praktyków, ale nie zawiera przełomowych interpretacji.
“Ciężar dowodu własności ruchomości i skutki przelewu wierzytelności – Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III CSK 209/15 POSTANOWIENIE Dnia 21 stycznia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa K. D. przeciwko E. […] sp. z o.o. w K. o wydanie ruchomości, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 stycznia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 19 grudnia 2014 r., sygn. akt I ACa […] 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 398 9 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W skardze kasacyjnej powoda jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania podniesiono występowanie na jej tle dwóch istotnych zagadnień prawnych. Pierwsze dotyczy rozkładu ciężaru dowodu w postępowaniu windykacyjnym dotyczącym ruchomości. Skarżący wskazuje, że potrzeba, aby Sąd Najwyższy wyjaśnił, czy właściciel dochodzący wydania rzeczy ruchomych od nie-właściciela musiał dowodzić nabycia prawa aż od nabycia pierwotnego, czy też to pozwany, jeśli kwestionuje prawo własności właściciela, a właściciel legitymuje się podstawą nabycia, powinien wykazywać, że zbywca nie był uprawniony do zbycia. Kwestia ta tylko pozornie jest trudna, ponieważ w doktrynie i orzecznictwie wątpliwości nie budzi, należąc do kanonów prawa rzeczowego. Jest jasne, że w postępowaniu windykacyjnym, zgodnie z art. 6 k.c., dochodzący wydania rzeczy właściciel musi udowodnić, że jest właścicielem. Może to uczynić, dowodząc skutecznego nabycia prawa własności. Elementem tego dowodu jest wykazanie, na zarzut pozwanego, że zbywca względem niego był uprawniony do zbycia albo że wystąpił jeden z wyjątków od zasady nemo plus iuris . Nie można wymagać, jakby chciał skarżący, aby to pozwany dowodził, że zbywca nie był właścicielem – dowód negatywny co do zasady jest wyłączony, a ciężar dowodu spoczywa na tym, „kto twierdzi, a nie kto zaprzecza”. Drugie zagadnienie prawne wskazane w skardze kasacyjnej jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania dotyczy tego, czy umowa przelewu wierzytelności powoduje skutek przejścia prawa własności ruchomości przewłaszczonych na zabezpieczenie tej wierzytelności. Wobec braku szczególnej regulacji przewłaszczenia na zabezpieczenie w prawie polskim, która to regulacja mogłaby taką zasadę akcesoryjności w tym przypadku wprowadzić, jest jasne, że umowa przelewu skutku takiego nie wywiera, de iure bowiem nabywca ruchomości przewłaszczonych dysponuje do nich prawem własności, które nie ma akcesoryjnego charakteru. Sam przelew wierzytelności tego prawa nie przenosi – niezbędne jest dokonanie czynności prawnej przenoszącej prawo własności, a kwestia ta wątpliwości nie budzi. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 398 9 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. l.n
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI