III CSK 2/19

Sąd Najwyższy2019-06-25
SNCywilneprawo procesowe cywilneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyprzyjęcie skargizagadnienie prawnekoszty postępowaniapomoc prawna z urzęduskarga pauliańska

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając ją za nieuzasadnioną i odstępując od obciążenia pozwanej kosztami postępowania ze względu na jej sytuację życiową i materialną.

Pozwana wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, zarzucając rażąco wadliwą ocenę dowodów i niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego. Sąd Najwyższy, analizując wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, stwierdził, że nie wykazano istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości. W konsekwencji, odmówiono przyjęcia skargi do rozpoznania, przyznano koszty pomocy prawnej z urzędu i odstąpiono od obciążania pozwanej kosztami postępowania na rzecz powoda.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną pozwanej A. P. od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…). Pozwana wniosła o przyjęcie skargi do rozpoznania, argumentując, że jest ona oczywiście uzasadniona z powodu rażąco wadliwej oceny dowodów przez Sąd Apelacyjny oraz niewłaściwego zastosowania art. 828 k.c. dotyczącego regresu ubezpieczeniowego, który miał być nieadekwatny do roszczenia ze skargi pauliańskiej. Sąd Najwyższy przypomniał, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia służącym ochronie interesu publicznego i zapewnieniu jednolitości wykładni prawa. Przyjęcie skargi do rozpoznania wymaga wykazania istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania lub oczywistej zasadności skargi. Sąd uznał, że pozwana nie wykazała, aby skarga była oczywiście uzasadniona w rozumieniu przepisów k.p.c. Wskazano na oczywistą omyłkę Sądu Apelacyjnego w oznaczeniu przepisu (art. 828 k.p.c. zamiast art. 528 k.c.), która nie miała wpływu na wynik sprawy. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Przyznano również koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanej z urzędu i odstąpiono od obciążania pozwanej kosztami postępowania kasacyjnego na rzecz powoda, biorąc pod uwagę jej sytuację życiową i materialną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie spełnia kryteriów przyjęcia jej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Pozwana nie wykazała, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu przepisów k.p.c. Zarzuty dotyczące wadliwej oceny dowodów i niewłaściwego zastosowania przepisów nie doprowadziły do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia, a wskazana przez sąd omyłka w oznaczeniu przepisu nie miała wpływu na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
Bank (…) S.A. w W.spółkapowód
A. P.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.

k.c. art. 527

Kodeks cywilny

Podstawa prawna skargi pauliańskiej.

k.c. art. 528

Kodeks cywilny

Dotyczy skutków prawnych czynności prawnej uznanej za bezskuteczną.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oceny dowodów przez sąd.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy uzasadnienia wyroku.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu apelacyjnym.

k.c. art. 828

Kodeks cywilny

Dotyczy regresu ubezpieczeniowego (mylnie wskazany przez sąd niższej instancji).

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasad słuszności w zakresie kosztów postępowania.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez stronę skarżącą istnienia istotnego zagadnienia prawnego. Brak wykazania potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. Brak wykazania nieważności postępowania. Brak wykazania, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Omyłka Sądu Apelacyjnego w oznaczeniu przepisu nie miała wpływu na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Sąd Apelacyjny dokonał rażąco wadliwej oceny przeprowadzonych w sprawie dowodów z punktu widzenia kryteriów zawartych w art. 233 § 1 k.p.c. Sąd Apelacyjny wbrew art. 328 § 2 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. nie wyjaśnił podstawy prawnej wyroku. Sąd Apelacyjny niewłaściwie zastosował art. 828 k.c. dotyczący regresu ubezpieczeniowego, który jest nieadekwatny do stanu faktycznego sprawy i dochodzonego przez powoda roszczenia ze skargi pauliańskiej.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, służącym ochronie interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa, wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji oraz eliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu nieważnym lub orzeczeń oczywiście niezgodnych z prawem. Rolą „przedsądu” jest wstępna selekcja skarg pod kątem spełniania wymienionych wyżej kryteriów (przyczyn kasacyjnych) kwalifikujących skargę do jej przedstawienia Sądowi Najwyższemu w celu merytorycznego rozpoznania. Oczywistość tego naruszenia polega na tym, że jest ono widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby zagłębiania się w szczegóły sprawy lub dokonywania poszerzonej analizy istotnych dla wyniku sprawy przepisów. Odstąpiono od obciążenia pozwanej kosztami postepowania kasacyjnego na rzecz powoda ze względu na jej sytuację życiową i materialną.

Skład orzekający

Agnieszka Piotrowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty rozpoznawania skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy, w tym kryteria jej przyjęcia do rozpoznania oraz możliwość zastosowania zasady słuszności przy orzekaniu o kosztach postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego etapu postępowania (przyjęcie skargi do rozpoznania), a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie ma charakter proceduralny i dotyczy odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, co czyni je mniej interesującym dla szerokiego grona odbiorców, ale może być przydatne dla prawników specjalizujących się w postępowaniu cywilnym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CSK 2/19
POSTANOWIENIE
Dnia 25 czerwca 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Agnieszka Piotrowska
w sprawie z powództwa Banku (…) S.A. w W.
‎
przeciwko A. P.
‎
o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 25 czerwca 2019 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej pozwanej
od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 8 lutego 2018 r., sygn. akt I ACa (…),
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2) przyznaje ze środków Skarbu Państwa (Sądu Apelacyjnego w […]) na rzecz adwokata B. C. kwotę 1800 (jeden tysiąc osiemset) zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym,
3) odstępuje od obciążenia pozwanej kosztami postępowania kasacyjnego na rzecz powoda.
UZASADNIENIE
W związku ze skargą kasacyjną pozwanej A.P. (P.) od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 8 lutego 2018 r., należy podnieść, co następuje:
Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, służącym ochronie interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa, wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji oraz eliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu nieważnym lub orzeczeń oczywiście niezgodnych z prawem. Stosownie do 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Z punktu widzenia funkcji oraz  założeń skargi kasacyjnej jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia, rolą  „przedsądu” jest wstępna selekcja skarg pod kątem spełniania wymienionych wyżej kryteriów (przyczyn kasacyjnych) kwalifikujących skargę do jej przedstawienia Sądowi Najwyższemu w celu merytorycznego rozpoznania.
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej pozwana wskazała, że jest ona oczywiście uzasadniona, albowiem Sąd Apelacyjny dokonał rażąco wadliwej oceny przeprowadzonych w sprawie dowodów z punktu widzenia kryteriów zawartych w art. 233 § 1 k.p.c., wbrew art. 328 § 2 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. nie wyjaśnił podstawy prawnej wyroku oraz niewłaściwie zastosował art.828 k.c. dotyczący regresu ubezpieczeniowego, który jest nieadekwatny do stanu faktycznego sprawy i dochodzonego przez powoda  roszczenia ze skargi pauliańskiej.
Oparcie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania na przytoczonej przyczynie kasacyjnej nakładało na skarżącą powinność wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia wskazanych przez niego przepisów prawa materialnego lub procesowego. Oczywistość tego naruszenia polega na tym, że jest ono widoczne
prima facie
, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby zagłębiania się w szczegóły sprawy lub dokonywania poszerzonej analizy istotnych dla wyniku sprawy przepisów. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje przy tym samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz  sytuacja, w której naruszenie to doprowadziło do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi bowiem wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004 r., Nr 13, poz. 230). Skonfrontowanie uzasadnienia wniosku pozwanej o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z motywami zaskarżonego wyroku nie pozwala stwierdzić, że skarga jest oczywiście uzasadniona w powyższym rozumieniu. Podzielając ustalenia faktyczne i oceny prawne Sądu Okręgowego, Sąd Apelacyjny, oddalając apelację pozwanej, wskazał podstawę prawną własnego orzeczenia - art. 527 i 528 k.c., przytaczając treść tego ostatniego przepisu i mylnie oznaczając go jako art. 828 k.p.c. zamiast prawidłowego art. 528 k.c., co stanowi oczywistą omyłkę Sądu bez wpływu na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy orzeczono, jak w sentencji. Sąd Najwyższy odstąpił od obciążania pozwanej kosztami postepowania kasacyjnego na rzecz powoda ze względu na jej sytuację życiową i materialną (art. 102 w zw. z art. 398
21
k.p.c.).
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI