III CSK 192/08

Sąd Najwyższy2008-10-07
SNCywilneprawo firmyWysokanajwyższy
prawo firmyznak towarowynieuczciwa konkurencjaochrona prawnaspółka zagranicznaSąd Najwyższyochrona inwestycji

Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną szwajcarskiej spółki, potwierdzając naruszenie prawa do firmy przez polską spółkę poprzez używanie zbieżnego oznaczenia.

Powódka, polska spółka "F.(...)", pozwała szwajcarską spółkę "F.(...)" o zaniechanie używania słowa "F.(...)" jako elementu firmy w Polsce. Sądy obu instancji uznały powództwo za zasadne, stwierdzając naruszenie prawa do firmy i przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pozwanej, potwierdzając, że używanie przez nią oznaczenia "F.(...)" dla swojego oddziału w Polsce narusza prawo do firmy powódki i może wprowadzać w błąd klientów, a także stanowi czyn nieuczciwej konkurencji.

Sprawa dotyczyła sporu o prawo do firmy i znak towarowy pomiędzy polską spółką "Fabryki W.(...) i Tworzyw Sztucznych F.(...)" sp. z o.o. a szwajcarską spółką "F.(...)" AG. Powódka domagała się zaniechania przez pozwaną używania słowa "F.(...)" jako elementu firmy lub oznaczenia oddziału na terytorium Polski, a także zakazania używania w obrocie gospodarczym oznaczeń słownych i słowno-graficznych zawierających to słowo. Sądy niższych instancji uwzględniły powództwo, uznając, że pozwana naruszyła prawo do firmy powódki oraz przepisy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, a także że jej wspólnotowe znaki towarowe nie są skuteczne wobec powódki ze względu na brak wpisu do rejestru OHIM. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 października 2008 r. oddalił skargę kasacyjną pozwanej. Sąd uznał, że używanie przez pozwaną oznaczenia "F.(...)" dla swojego oddziału w Polsce jest oczywistym naruszeniem prawa do firmy powódki, nawet jeśli zostało dokonane zgodnie z ustawą o swobodzie działalności gospodarczej, gdyż jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Podkreślono, że prawo do firmy jest chronione konstytucyjnie i może podlegać ograniczeniom w celu ochrony innych przedsiębiorców. Sąd Najwyższy potwierdził również, że działania pozwanej stanowią czyn nieuczciwej konkurencji, ponieważ mogą wprowadzać klientów w błąd co do tożsamości przedsiębiorstwa. Odnosząc się do kwestii znaków towarowych, Sąd Najwyższy stwierdził, że pozwana nie wykazała skuteczności swoich wspólnotowych znaków towarowych wobec powódki, ponieważ nie udowodniła wpisu o ich nabyciu do rejestru OHIM. Sąd uznał, że choć uzasadnienie Sądu Apelacyjnego w tej części nie było w pełni wyczerpujące, rozstrzygnięcie było prawidłowe. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, zasądzając od pozwanej na rzecz powódki zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, używanie przez pozwaną oznaczenia "F.(...)" dla jej oddziału w Polsce stanowi naruszenie prawa do firmy powódki.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że oznaczenie oddziału pozwanej jest zbieżne z firmą powódki, może wprowadzać w błąd co do tożsamości podmiotu, a okoliczności takie jak podobny przedmiot działalności i ta sama siedziba sprzyjają temu błędowi. Nawet jeśli oznaczenie jest zgodne z ustawą o swobodzie działalności gospodarczej, jego bezprawność wynika z naruszenia chronionego prawa do firmy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

powódka

Strony

NazwaTypRola
Fabryki W.(...) i Tworzyw Sztucznych "F.(...)" sp. z o.o.spółkapowódka
"F.(...)" AGspółkapozwana

Przepisy (28)

Główne

k.c. art. 4310

Kodeks cywilny

Naruszenie prawa do firmy przez używanie dla oznaczenia oddziału słowa "F.(...)" jest oczywiste.

u.z.n.k. art. 5

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

Oznaczenie przedsiębiorstwa przez pozwaną może wprowadzać w błąd klientów co do tożsamości przedsiębiorstwa.

u.z.n.k. art. 18 § ust. 1

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

Przyznaje ochronę przedsiębiorcy w razie dokonania czynu nieuczciwej konkurencji, także gdy interes jest jedynie zagrożony.

p.w.p. art. 296 § ust. 1

Prawo własności przemysłowej

Uzasadnia przyznanie ochrony w przypadku naruszenia prawa ochronnego na znak towarowy.

p.w.p. art. 285

Prawo własności przemysłowej

Nakazanie zaprzestania działań grożących naruszeniem prawa ochronnego na znak towarowy.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.c. art. 433 § § 1

Kodeks cywilny

Firma przedsiębiorcy powinna się odróżniać dostatecznie od firm innych przedsiębiorców.

k.c. art. 436

Kodeks cywilny

Firma oddziału osoby prawnej zawiera pełną nazwę tej osoby oraz określenie "oddział" ze wskazaniem miejscowości.

u.s.d.g. art. 90 § pkt 1

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej

Pozwana używała oznaczenia oddziału zgodnie z przepisem, ale nie uchyla to bezprawności działania naruszającego prawo do firmy.

u.z.n.k. art. 3 § ust. 1

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

Czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta.

u.z.n.k. art. 3 § ust. 2

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

Określenie czynu nieuczciwej konkurencji, rozwinięte w art. 5.

p.w.p. art. 296 § ust. 2

Prawo własności przemysłowej

Określa przypadki bezprawnego używania znaku towarowego (pkt 1, 2, 3).

p.w.p. art. 154

Prawo własności przemysłowej

Daje podstawę do przyjęcia, że używaniem znaku towarowego jest także posługiwanie się nim dla oznaczenia przedsiębiorstwa lub jego oddziału.

Rozporządzenie Rady (WE) Nr 40/94 art. 23 § ust. 1

Czynności prawne dotyczące wspólnotowego znaku towarowego wywołują skutki wobec stron trzecich po wpisaniu do rejestru OHIM.

Rozporządzenie Rady (WE) Nr 40/94 art. 106

Rozporządzenie Rady (WE) Nr 40/94 art. 159a § ust. 5

Rozporządzenie Rady (WE) Nr 40/94 art. 17 § ust. 3

Forma wymagana dla ważności przeniesienia wspólnotowego znaku towarowego.

Konstytucja RP art. 22

Konstytucja RP

Ograniczenia swobody działalności gospodarczej.

Konstytucja RP art. 31

Konstytucja RP

Wolność działalności gospodarczej może doznawać ograniczeń.

Umowa między PRL a Konfederacją Szwajcarską o wzajemnym popieraniu i ochronie inwestycji art. 4 § ust. 1

Zasada wzajemności w ochronie inwestycji.

k.p.c. art. 321 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd nie może orzekać co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji orzeka w granicach apelacji.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § § 1 zd. pierwsze

Kodeks postępowania cywilnego

Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 109 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zwrot kosztów postępowania.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu § § 13 ust. 4 pkt 2 i § 6 pkt 7

Podstawa do ustalenia wysokości opłat za czynności adwokackie w postępowaniu kasacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Używanie przez pozwaną oznaczenia "F.(...)" dla swojego oddziału w Polsce narusza prawo do firmy powódki. Działanie pozwanej stanowi czyn nieuczciwej konkurencji, mogący wprowadzać w błąd klientów. Pozwana nie wykazała skuteczności swoich wspólnotowych znaków towarowych wobec powódki z uwagi na brak wpisu do rejestru OHIM. Ochrona prawa do firmy powódki nie narusza umowy o wzajemnym popieraniu i ochronie inwestycji między Polską a Szwajcarią.

Odrzucone argumenty

Oznaczenie oddziału pozwanej jest zgodne z ustawą o swobodzie działalności gospodarczej i nie jest bezprawne. Wynik oceny narusza zasadę swobody działalności gospodarczej. Rozstrzygnięcie narusza zasadę wzajemności określoną w umowie między PRL a Szwajcarią. Naruszenie przepisów postępowania (art. 321 § 1 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., art. 385 w zw. z art. 382 i art. 386 § 1 k.p.c.).

Godne uwagi sformułowania

naruszenie prawa do firmy przez używanie dla oznaczenia oddziału pozwanej w Polsce słowa „F.(...)” jest oczywiste działanie to jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego może na terenie Polski wprowadzać w błąd klientów co do tożsamości przedsiębiorstwa prawo do podjęcia i prowadzenia działalności gospodarczej nie jest prawem bezwzględnym bez znaczenia jest, czy jej oddział w Polsce podjął działalność gospodarczą wystarczającym jest ustalenie, że na terenie Polski podjął czynności prowadzące do prowadzenia takiej działalności, zmierzające do podjęcia działalności gospodarczej niewykazanie istnienia wpisu w tym rejestrze dotyczącego nabycia przez pozwaną wspólnotowych znaków towarowych, jest wystarczające do uznania nieskuteczności wobec powódki powołania się na prawo pozwanej wynikające z rejestracji tych znaków.

Skład orzekający

Marek Sychowicz

przewodniczący-sprawozdawca

Teresa Bielska-Sobkowicz

członek

Elżbieta Skowrońska-Bocian

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ochrona prawa do firmy w przypadku zbieżności oznaczeń z zagranicznymi podmiotami, stosowanie przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w kontekście działalności oddziałów zagranicznych firm, skuteczność wspólnotowych znaków towarowych wobec wcześniejszych krajowych praw."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji zbieżności oznaczeń i nie obejmuje wszystkich aspektów ochrony znaków towarowych czy prawa firmy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy konfliktu między polską a zagraniczną firmą o prawo do nazwy, co jest częstym problemem w obrocie gospodarczym. Pokazuje, jak sądy chronią krajowych przedsiębiorców przed wprowadzającymi w błąd oznaczeniami zagranicznych konkurentów.

Polski Sąd Najwyższy chroni krajową firmę przed szwajcarskim gigantem w walce o nazwę 'F.(...)'

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 5400 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CSK 192/08 
 
WYROK 
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 
 
Dnia 7 października 2008 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Marek Sychowicz (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz 
SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian 
 
w sprawie z powództwa Fabryki W.(...) i Tworzyw Sztucznych "F.(...)" sp. z o.o. w W. 
przeciwko "F.(...)" AG w S. w Szwajcarii 
o ochronę, 
po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 7 października 2008 r., 
skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 12 grudnia 
2006 r., sygn. akt I ACa (…), 
 
oddala skargę kasacyjną; 
zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 5.400 (pięć tysięcy czterysta) 
złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 
 
 
Fabryki W.(...) i Tworzyw Sztucznych F.(...) Spółka z o.o. w W. w pozwie 
skierowanym przeciwko F.(...) AG w S. (Szwajcaria) wniosła – po ostatecznym 
sprecyzowaniu żądania - o „I. nakazanie pozwanemu zaniechania używania słowa 
„F.(...)” jako elementu firmy lub oznaczenia oddziału na terytorium Polski, II. nakazanie 
pozwanemu zaniechania używania słowa „F.(...)” oraz oznaczeń słowno-graficznych 

 
2 
zawierających słowo „F.(...)” do oznaczania jego przedsiębiorstwa na terytorium Polski i 
III. zakazanie pozwanemu używania w obrocie gospodarczym oznaczenia słownego 
„F.(...)” oraz oznaczeń słowno-graficznych zawierających słowo „F.(...)” dla odróżnienia 
towarów i usług oferowanych na terytorium Polski.” 
Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 18 lipca 2006 r. uwzględnił powództwo. 
Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2006 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanej od tego 
wyroku. Rozstrzygnięcie to oparte zostało na następujących ustaleniach. 
Powodowa Spółka powstała w 1993 r. Siedziba jej znajduje się w W. przy ul. M. 
Przedmiotem jej działania jest m. in. produkcja wyrobów gumowych i produktów z 
tworzyw sztucznych. W dniu 1 czerwca 1997 r. pomiędzy powódką a A.(...) GmbH 
została zawarta umowa o współpracy handlowej. A.(...) GmbH została wyłącznym 
przedstawicielem powódki na Europę z wyjątkiem Europy Środkowo-Wschodniej i 
Skandynawii. Później na terenie Europy powstały inne spółki posługujące się firmą 
zawierającą słowo „F.(...)”, m.in. w 2000 r. powstała pozwana. Spółki te oferowały 
produkty wytwarzane przez powódkę. Wobec przekształceń kapitałowych pozwana 
uzyskała wobec A.(...) GmbH i innych spółek działających poza Polską status spółki 
dominującej. W 2004 r. pozwana otworzyła swój oddział w Polsce pod firmą „F.(...) AG 
Spółka Akcyjna Oddział w Polsce”. Przedmiot działalności oddziału obejmuje produkcję i 
handel wyrobami z gumy i kauczuku, jak również handel towarami wszelkiego rodzaju. 
Siedziba jego mieści się pod tym samym adresem co powódki. W okresie od 29 kwietnia 
2004 r. do 31 lipca 2005 r. pozwana nie prowadziła działalności handlowej. 
Przygotowywała współpracę z Fabryką (...) Opon w W. Od dnia 13 czerwca 1994 r. 
powódce przysługuje – do dnia 13 czerwca 2014 r. – prawo ochronne na znak towarowy 
zarejestrowany w Urzędzie Patentowym RP. Znak ten, o kolorach niebieskim białym i 
czerwonym, składa się z oznaczenia graficznego – fantazyjnie zawiniętego na kształt 
pętli węża na kwadratowym tle o zaokrąglonych rogach oraz z zamieszczonego pod nim 
słowem „F.(...)”. W szwajcarskim Rejestrze Tytułów oraz Znaków Podlegających 
Ochronie zastrzeżony został na rzecz pozwanej znak towarowy słowno-graficzny F.(...). 
W Urzędzie ds. Harmonizacji Rynku Wewnętrznego (OHIM) zarejestrowane zostały na 
rzecz U. A. wspólnotowe znaki towarowe: słowny, zawierający słowo „F.(...)” i słowno-
graficzny, przedstawiający na prostokątnym tle węża fantazyjnie zawiniętego na kształt 
pętli, a pod nim słowo „F.(...)”. Te same znaki towarowe zarejestrowane zostały na rzecz 
U. A. w niemieckim Urzędzie Patentowym i Znaków Towarowych. U. A. upoważniła 
pozwaną do używania tych znaków towarowych i pozwana używa ich dla oznaczenia 

 
3 
prowadzonego przez siebie przedsiębiorstwa. W czasie działania oddziału pozwanej w 
Polsce zdarzały się pomyłki co do tożsamości stron wyrażające się w doręczaniu 
korespondencji i faktur oraz przekazywaniu faksów powódce zamiast pozwanej (jej 
oddziałowi). 
W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny w pełni podzielił pogląd prawny wyrażony 
przez Sąd pierwszej instancji, którego wynikiem stało się uwzględnienie powództwa. W 
szczególności uznał, że naruszenie przez pozwaną prawa powódki do firmy przez 
używanie dla oznaczenia oddziału pozwanej w Polsce słowa „F.(...)” jest oczywiste i 
żądanie pozwu objęte pkt I znajduje oparcie w przepisie art. 4310 k.c. Wprawdzie 
pozwana używa oznaczenia swego oddziału w Polsce zgodnie z art. 90 pkt 1 ustawy z 
dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej), ale okoliczność ta nie 
uchyla bezprawności działania pozwanej, która wynika z tego, że działanie jej jest 
sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Bezpodstawny jest też zarzut pozwanej, 
że wynik tej oceny narusza zasadę swobody działalności gospodarczej i godzi w zasadę 
wzajemności określonej w umowie zawartej między Polską Rzecząpospolitą Ludową a 
Konfederacją Szwajcarską o wzajemnym popieraniu i ochronie inwestycji, podpisanej w 
Bernie w dniu 8 listopada 1989 r. 
Sąd Apelacyjny podzielił pogląd Sądu pierwszej instancji, że sposób oznaczenia 
przedsiębiorstwa przez pozwaną może na terenie Polski wprowadzać w błąd klientów co 
do tożsamości przedsiębiorstwa. Zwrócił uwagę, że warunkiem udzielenia ochrony 
powódce jest wcześniejsze używanie przez nią oznaczenia i zaaprobował uznanie przez 
Sąd pierwszej instancji zasadności żądania pozwu objętego pkt II jako skutecznego w 
świetle art. 5 oraz art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu 
nieuczciwej konkurencji. Podkreślił, że nie sprzeciwia się temu niepodjęcie działalności 
gospodarczej przez pozwaną. Sam fakt zarejestrowania w Polsce jej oddziału, którego 
firma jest zbieżna z oznaczeniem powódki, przy uwzględnieniu siedzib obu podmiotów 
pod tym samym adresem oraz tożsamego przedmiotu ich działania, jest wystarczającym 
dowodem zaistnienia stanu zagrożenia interesów powódki. 
Wreszcie Sąd Apelacyjny stwierdził, że nawet gdyby pozwanej przysługiwało 
prawo do wspólnotowego znaku towarowego (w zasadzie identycznego ze znakiem 
towarowym, co do którego prawo ochronne przysługuje powódce) – co zdaniem Sądu 
pierwszej instancji nie zostało wykazane, o czym przesądza brak stosownych wpisów w 
rejestrze – to prawo to nie jest skuteczne względem powódki, jak trafnie przyjął Sąd 
pierwszej instancji z powołaniem się na art. 23 ust. 1, art. 106, 107 i 159a ust. 5 

 
4 
rozporządzenia Rady (WE) Nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r. w sprawie 
wspólnotowego znaku towarowego. Wskazał, że uwzględnienie żądania pozwu 
zawartego w pkt III, jako roszczenia o charakterze prewencyjnym, mającemu na celu 
uniknięcie sytuacji sprecyzowanej w art. 296 ust. 2 Prawa własności przemysłowej, 
orzeczone zostało na podstawie art. 296 ust. 1 w zw. z art. 285 tego Prawa. 
Wyrok Sądu Apelacyjnego zaskarżony został w całości skargą kasacyjną przez 
pozwaną. Podstawami skargi są: I. naruszenie prawa materialnego – przez błędną 
wykładnię względnie niewłaściwe zastosowanie – art. 4310 w zw. z art. 436 k.c. w zw. z 
art. 90 pkt 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, 
ostatnio wymienionego przepisu w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 umowy zawartej między Polską 
Rzecząpospolitą Ludową a Konfederacją Szwajcarską o wzajemnym popieraniu i 
ochronie inwestycji, podpisanej w Bernie w dniu 8 listopada 1989 r., art. 4310 w zw. z art. 
436 k.c. w zw. z art. 90 pkt 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności 
gospodarczej, art. 4310 w zw. z art. 433 k.c., art. 20 i 22 w zw. z art. 37 ust. 1 Konstytucji 
RP, art. 5 w zw. z art. 18 art. 5 tej ustawy w zw. z art. 551 k.c., art. 3 w zw. z art. 5 
ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, art. 296 ust. 1 i 
ust. 2 pkt 1 i 2 w zw. z art. 153 w zw. z art. 154 i 285 Prawa własności przemysłowej, art. 
1 ust. 2, art. 9 ust. 3 i art. 103 rozporządzenia Rady (WE) Nr 40/94 z dnia 20 grudnia 
1993 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego, art. 106 w zw. z art. 159a ust. 5 
oraz art. 23 tego rozporządzenia i II. naruszenie przepisów postępowania – art. 321 § 1 
w zw. z art. 391 § 1 oraz art. 385 w zw. z art. 382 i art. 386 § 1 k.p.c. Skarżąca wniosła o 
uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do 
ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie także wyroku Sądu pierwszej instancji 
i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, 
ewentualnie orzeczenie co do istoty sprawy przez zmianę wyroku Sądu pierwszej 
instancji i oddalenie powództwa. 
Powódka wniosła o odrzucenie skargi kasacyjnej, względnie o jej oddalenie. 
W stanowisku zajętym przez Prokuratora Generalnego na podstawie art. 3988 § 1 
k.p.c. wyraził on pogląd, że skarga kasacyjna powinna zostać oddalona. 
Wobec tego, że braki skargi kasacyjnej, które zdaniem powódki uzasadniały jej 
odrzucenie, podlegały usunięciu i zostały prawidłowo usunięte, brak jest podstawy do 
odrzucenia skargi. 
Rozpoznając skargę kasacyjną Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 

 
5 
I. 1. Uwzględniający powództwo wyrok Sądu pierwszej instancji niemal dosłownie 
odpowiada żądaniu powódki. Podstawą wydania tego wyroku są okoliczności faktyczne 
stanowiące podstawę faktyczną tego żądania. Powódka nie była zobowiązana do 
wskazania podstawy prawnej swego żądania i wskazanie jej przez powódkę nie wiązało 
Sądu. Mogło ono mieć jedynie znaczenie dla określenia okoliczności faktycznych 
uzasadniających żądanie, gdyby budziły one wątpliwości (wyroki Sądu Najwyższego: z 
dnia 23 lutego 1999 r., I CKN 252/98, OSNC 1999, nr 9, poz. 152 i z dnia 15 września 
2004 r., III CK 352/03, niepubl.). W tej sytuacji nie może być mowy o naruszeniu przez 
zaskarżony wyrok art. 321 § 1 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.  
2. Przepisy art. 385 i 386 § 1 k.p.c. nie stanowią samodzielnej podstawy 
zaskarżenia wyroku skargą kasacyjną. Mogą one zostać naruszone tylko w razie gdy 
inne podstawy skargi kasacyjnej są uzasadnione i wskazują, że oddalenie apelacji było 
wadliwe, gdyż wyrok sądu pierwszej instancji powinien zostać zmieniony i sąd drugiej 
instancji powinien orzec co do istoty sprawy. 
Powołując jako podstawę skargi kasacyjnej naruszenie art. 385 w zw. z art. 382 
k.p.c. skarżąca nie wskazała, jaki materiał zebrany w postępowaniu w pierwszej instancji 
i w postępowaniu apelacyjnym został pominięty przy wydawaniu zaskarżonego wyroku. 
Nie pozwala to na uwzględnienie zarzutu naruszenia art. 382 k.p.c. 
II. 1. Według ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego wyroku 
działaniem pozwanej naruszającym prawo do firmy przysługujące powódce jest 
oznaczenie oddziału pozwanej w Polsce zawierające słowo „F.(...)” i używanie tego 
oznaczenia w trakcie działalności tego oddziału. Ocena ta, jako zdaniem Sądu 
Apelacyjnego oczywista, nie została przez ten Sąd bliżej uzasadniona. Wbrew zarzutowi 
skarżącej jest ona trafna. Aczkolwiek firma pozwanej i firma oddziału pozwanej w Polsce 
składają się z kilku słów, ale słowem wyróżniającym każdą z nich jest słowo „F.(...)”. 
Niewątpliwie może ono, a nie pełna nazwa firmy powódki czy firmy oddziału pozwanej, 
w potocznym odbiorze być identyfikowane na terytorium Polski tak z powódką jak i z 
oddziałem pozwanej. Niedostateczne odróżnianie się firmy oddziału pozwanej od firmy 
powódki, może wprowadzać w błąd co do tożsamości tego podmiotu. Okolicznościami 
sprzyjającymi temu są podobny przedmiot działania powódki i oddziału pozwanej i to, iż 
ich siedziby mieszczą się nie dość, że w tej samej miejscowości, ale i pod tym samym 
adresem. 
Nie można podzielić stanowiska pozwanej, że wykazała, iż oznaczenie jej 
oddziału w Polsce przy wykorzystaniu słowa „F.(...)” i używanie go w działalności tego 

 
6 
oddziału nie jest działaniem bezprawnym. Oznaczenie oddziału pozwanej w Polsce 
zgodnie z art. 90 pkt 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności 
gospodarczej (obecnie Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.) świadczy jedynie o 
tym, że dokonane ono zostało zgodnie z obowiązującym przepisem prawa, nie jest 
jednajże okolicznością wystarczającą do uchylenia bezprawności działania pozwanej w 
sytuacji, gdy działanie to narusza ustawowo chronione prawo do firmy powódki. 
Stosownie do art. 433 § 1 k.c. firma przedsiębiorcy powinna się odróżniać 
dostatecznie od firm innych przedsiębiorców prowadzących działalność na tym samym 
rynku, a według art. 436 firma oddziału osoby prawnej zawiera pełna nazwę tej osoby 
oraz określenie „oddział” ze wskazaniem miejscowości, w której oddział ma siedzibę. W 
obowiązującym stanie prawnym nie ma takiego przepisu, jak nieobowiązujący art. 36 § 2 
k.h., który przewidywał, że w razie gdy firma zakładu głównego nie różni się 
dostatecznie od firmy wpisanej lub już zgłoszonej do rejestru handlowego, a znajdującej 
się w siedzibie oddziału, firma oddziału powinna być uzupełniona dodatkiem 
dostatecznie odróżniającym. Brak obecnie możliwości uzupełnienia firmy oddziału 
dodatkiem dostatecznie odróżniającym nie świadczy o przyzwoleniu na oznaczenie 
oddziału w sposób nie pozwalający na dostateczne odróżnienie jej od firm innych 
przedsiębiorców prowadzących działalność na tym samym rynku. Jeżeli oznaczenie 
takie, jak i posługiwanie się tym oznaczeniem w działalności oddziału, narusza prawo do 
firmy innego przedsiębiorcy, jest to działanie bezprawne. 
Nakazanie pozwanej zaniechania, jako działania bezprawnego, używania słowa 
„F.(...)” dla oznaczenia jej oddziału w Polsce i jako elementu firmy tego oddziału, nie 
może być poczytane – jak utrzymuje skarżąca – za naruszenie konstytucyjnie 
gwarantowanej swobody działalności gospodarczej. Prawo do podjęcia i prowadzenia 
działalności gospodarczej nie jest prawem bezwzględnym. „Wolność działalności 
gospodarczej” (art. 31 Konstytucji) może doznawać – ze względu na ważny interes 
publiczny – ograniczeń przewidzianych w ustawie (art. 22 Konstytucji). Ograniczenia 
takie wynikają m.in. z przepisów chroniących prawo przedsiębiorcy do firmy czy 
przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. W zakresie, w jakim inny 
przedsiębiorca narusza te przepisy, prowadzenie przez niego działalności gospodarczej 
podlega ograniczeniu zgodnie z prawem. 
Uwzględnienie roszczenia powódki służącego ochronie jej prawa do firmy (art. 
4310 k.c.) orzeczone zostało z uwzględnieniem zagranicznego statusu pozwanej. Nie 
można zasadnie zarzucić, że nie respektuje zasady wzajemności obowiązującej w 

 
7 
stosunkach między stronami umowy zawartej między Polską Rzecząpospolitą Ludową a 
Konfederacją Szwajcarską o wzajemnym popieraniu i ochronie inwestycji, podpisanej w 
Bernie w dniu 8 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1990 r. Nr 63, poz. 366). Nie ma bowiem 
przeszkód, 
żeby 
w 
zakresie 
niezbędnym 
dla ochrony 
praw 
przedsiębiorcy 
szwajcarskiego, ograniczona została swoboda prowadzenia działalności gospodarczej 
przedsiębiorcy polskiego na terenie Konfederacji Szwajcarskiej, jeżeli działaniem tego 
przedsiębiorcy zostanie zagrożone prawo do firmy przedsiębiorcy szwajcarskiego. 
Rozstrzygnięcie sprawy zaskarżonym wyrokiem nie narusza zatem postanowień 
wymienionej umowy, w szczególności jej art. 2 i 4 ust. 1. 
2. Artykuł 18 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej 
konkurencji (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.; dalej – „u.z.n.k.”) 
przyznaje ochronę przedsiębiorcy w razie dokonania czynu nieuczciwej konkurencji. 
Roszczenia z art. 18 u.z.n.k. Sąd Apelacyjny zdaje się rozumieć jako roszczenia 
prewencyjne w tym sensie, że przysługują one także, gdy dokonaniem czynu 
nieuczciwej konkurencji interes przedsiębiorcy zostaje jedynie zagrożony, a ich 
uwzględnienie ma zapobiec naruszeniu tego interesu. Należy przy tym zauważyć, że 
stosownie do art. 3 ust. 1 u.z.n.k., zawierającego ogólną definicję czynu nieuczciwej 
konkurencji, czynem takim jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, 
jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta. 
W sprawie jest poza sporem, że to powódka dla oznaczenia swego 
przedsiębiorstwa wcześniej niż pozwana używa słowa „F.(...)”. Ustalenia faktyczne 
stanowiące podstawę zaskarżonego wyroku pozwalają na przyjęcie, że pozwana 
dopuściła się czynu nieuczciwej konkurencji wobec powódki przez oznaczenie swego 
oddziału w Polsce przy użyciu słowa „F.(...)”, jak i przez używanie na terytorium Polski 
do oznaczenia swego przedsiębiorstwa słowa „F.(...)” oraz oznaczeń słowno-graficznych 
zawierających to słowo, co może wprowadzać klientów w błąd co do tożsamości 
przedsiębiorstwa. Jest to czyn nieuczciwej konkurencji określony w art. 3 ust. 2 u.z.n.k., 
które to określenie zostało rozwinięte w art. 5 u.z.n.k. Czyn ten jest działaniem 
mieszczącym się w ustawowym określeniu czynu nieuczciwej konkurencji (art. 3 ust. 1 
u.z.n.k.). Dla takiej kwalifikacji działania pozwanej bez znaczenia jest, czy jej oddział 
w Polsce podjął działalność gospodarczą, tj. działalność produkcyjną, usługową itp. 
Wystarczającym jest ustalenie, że na terenie Polski podjął czynności prowadzące do 
prowadzenia takiej działalności, zmierzające do podjęcia działalności gospodarczej. 
Posługiwanie się przez pozwaną na terytorium Polski przy dokonywaniu tych czynności 

 
8 
dla oznaczenia oddziału jak i swojego przedsiębiorstwa słowem „F.(...)”, używanym 
przez powódkę wcześniej dla oznaczenia swego przedsiębiorstwa, jako mogące 
wprowadzić klientów w błąd co do tożsamości przedsiębiorstwa, zagraża interesowi 
powódki. 
3. Rację ma skarżąca utrzymując, że przeniesienie wspólnotowego znaku 
towarowego na inną osobę może nastąpić w drodze różnych czynności prawnych. W 
każdym jednak razie wymaga ono dla swej ważności formy przewidzianej w art. 17 ust. 
3 rozporządzenia Rady (WE) Nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r. w sprawie 
wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U. UE.L.94.11.1.). Sąd Apelacyjny uchylił się od 
oceny 
ważności 
przeniesienia 
przez 
Ursulę 
Adamowski 
na rzecz 
pozwanej 
wspólnotowych znaków towarowych. Jednakże zasadnie uznał za nieskuteczne 
powołanie się – dla uzasadnienia obrony przed roszczeniem powódki opartym na 
przepisach dotyczących ochrony znaków towarowych – na przysługujące pozwanej 
prawo 
do 
wspólnotowych 
znaków 
towarowych. 
Wbrew 
zapatrywaniu 
Sądu 
Apelacyjnego, dla uzasadnienia tego stanowiska zbędne jest odniesienie się do wyniku 
rozstrzygnięcia 
kolizji 
między 
znakiem 
towarowym 
krajowym, 
wcześniej 
zarejestrowanym na rzecz powódki, a wspólnotowymi znakami towarowymi, na które 
powołała się pozwana. Stosownie do art. 23 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 40/94 
z dnia 20 grudnia 1993 r. czynności prawne, m.in. prowadzące do przeniesienia 
wspólnotowego znaku towarowego, wywołują skutki prawne wobec stron trzecich we 
wszystkich Państwach Członkowskich Wspólnoty Europejskiej dopiero po wpisaniu ich 
do rejestru prowadzonego przez Urząd ds. Harmonizacji Rynku Wewnętrznego (OHIM) 
w A. Niewykazanie istnienia wpisu w tym rejestrze dotyczącego nabycia przez pozwaną 
wspólnotowych znaków towarowych, jest wystarczające do uznania nieskuteczności 
wobec powódki powołania się na prawo pozwanej wynikające z rejestracji tych znaków. 
Uzasadnienie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej rozstrzygnięcia sprawy 
opartego na przepisach o ochronie znaków towarowych nie jest wyczerpujące i w pełni 
jasne. Rozstrzygnięcie sprawy zaskarżonym wyrokiem w omawianym zakresie należy 
jednak uznać za odpowiadające prawu. 
Słowo „F.(...)” jest istotnym elementem słowno-graficznego znaku towarowego, 
do którego prawo ochronne przysługuje powódce. Posługiwanie się przez pozwaną dla 
oznaczenia swego oddziału w Polsce jak i jej przedsiębiorstwa na terenie Polski słowem 
„F.(...)” może być zatem potraktowane jako posługiwanie się znakiem towarowym 
podobnym (w rozumieniu art. 296 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – 

 
9 
Prawo własności przemysłowej, tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 49, poz. 508 ze zm.: 
dalej – „p.w.p”.) do znaku zarejestrowanego na rzecz powódki. Jeżeli posługiwanie się 
nim stanowiło używanie znaku towarowego w rozumieniu przepisów Prawa własności 
przemysłowej i było bezprawnym używaniem tego znaku w obrocie gospodarczym (art. 
296 ust. 2 pkt 1-3 p.w.p.), uzasadniałoby przyznanie powódce ochrony przewidzianej w 
art. 296 ust. 1 p.w.p. 
Artykuł 154 p.w.p. jedynie przykładowo wskazuje na czym polega używanie 
znaku towarowego. Wymieniony przepis daje podstawę do przyjęcia, że używaniem 
znaku towarowego jest także posługiwanie się nim dla oznaczenia przedsiębiorstwa lub 
jego oddziału. Naruszeniem prawa ochronnego na znak towarowy przysługującego 
powódce, uzasadniającym ochronę przewidzianą w art. 296 ust. 1 p.w.p., byłoby 
jednakże bezprawne używanie znaku towarowego w obrocie gospodarczym, gdyby 
polegało na działaniu określonym w art. 296 ust. 2 pkt 1, 2 lub 3 p.w.p. Nie można 
jednakże przyjąć, że było to naruszenie polegające na, jedynie mogącym wchodzić w 
grę w ustalonym stanie faktycznym, działaniu określonym w art. 296 ust. 2 pkt 2 p.w.p. 
W sytuacji, gdy działanie zarzucone pozwanej dotyczy jedynie używania znaku 
towarowego podobnego do zarejestrowanego na rzecz powódki do oznaczenia jej firmy 
na terenie Polski i jej oddziału w Polsce, nie ma podstaw do przypisania pozwanej, że 
używa znaku towarowego „w odniesieniu do towarów identycznych lub podobnych”. 
Wprawdzie przedmiot działania powódki i pozwanej (jej oddziału w Polsce) w znacznej 
części pokrywają się, ale nie ustalono, żeby pozwana (jej oddział w Polsce) wytwarzała 
jakiekolwiek towary bądź jakiekolwiek towary wprowadzała do obrotu w Polsce. 
Nie można więc mówić o „towarach identycznych lub podobnych” w odniesieniu do 
których pozwana używa znaku towarowego podobnego do zarejestrowanego na rzecz 
powódki, co wyłącza możliwość uznania jej działania za działanie bezprawne, 
uzasadniające przyznanie powódce ochrony na podstawie art. 296 ust. 2 pkt 2 p.w.p. 
Utworzenie przez pozwaną oddziału w Polsce i podjęcie działalności w Polsce 
uzasadniają przekonanie o zamiarze rozwinięcia przez pozwaną działalności 
gospodarczej na terenie Polski, w szczególności polegającej – ze względu na jej 
przedmiot działania (i przedmiot działania jej oddziału w Polsce) – na wytwarzaniu lub 
wprowadzaniu do obrotu towarów identycznych lub podobnych do towarów 
wytwarzanych i wprowadzanych do obrotu przez powódkę. Wobec posługiwania się 
przez pozwaną dla oznaczenia jej oddziału w Polsce, jak i samego jej przedsiębiorstwa 
na terenie Polski, znakiem towarowym podobnym do zarejestrowanego na rzecz 

 
10
powódki, istnieje uzasadniona obawa używania przez pozwaną tego znaku towarowego 
w odniesieniu do wytwarzanych przez siebie lub wprowadzanych do obrotu towarów 
albo świadczonych usług. Za trafne należy więc uznać przyznanie powódce 
zaskarżonym wyrokiem ochrony, której podstawę stanowi art. 285 p.w.p., i nakazanie 
pozwanej zaprzestania działań grożących naruszeniem prawa ochronnego z rejestracji 
znaku towarowego przysługującego powódce. 
Z przytoczonych względów także podstawa kasacyjna naruszenia prawa 
materialnego w postaci przepisów wskazanych w rozpoznawanej skardze okazała się 
niezasadna. 
Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39814 k.p.c., oddalił przeto skargę kasacyjną i 
na podstawie art. 108 § 1 zd. pierwsze w zw. z art. 109 § 2 i art. 98 § 1 i 3 w związku z § 
13 ust. 4 pkt 2 i § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 
2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa 
kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze 
zm.) orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI