III CSK 164/06

Sąd Najwyższy2006-07-21
SNCywilneprawo własności przemysłowejŚrednianajwyższy
znak towarowyspółka jawnazdolność procesowaskarga kasacyjnaniedopuszczalnośćpełnomocnictworeprezentacja

Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną wniesioną przez wspólników spółki jawnej, uznając ją za niedopuszczalną z powodu wniesienia jej przez nieuprawniony podmiot.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez wspólników spółki jawnej od wyroku Sądu Apelacyjnego, który częściowo uwzględnił powództwo o zaniechanie naruszania praw do znaków towarowych. Skarżący zarzucali m.in. nieważność postępowania, ponieważ wyrok zapadł przeciwko spółce, która nie brała udziału w procesie. Sąd Najwyższy uznał, że spółka jawna jest odrębnym podmiotem od swoich wspólników i posiada zdolność procesową. Skoro wyrok zapadł przeciwko spółce, to skarga kasacyjna wniesiona przez wspólników we własnym imieniu była niedopuszczalna.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną wniesioną przez wspólników spółki jawnej „G.” W.W., M.W. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który zmieniając częściowo wyrok Sądu Okręgowego, uwzględnił powództwo o zaniechanie czynów naruszających prawa do znaków towarowych. Skarżący zarzucali m.in. nieważność postępowania, podnosząc, że wyrok zapadł przeciwko spółce jawnej, która nie uczestniczyła w procesie. Sąd Najwyższy ustalił, że powództwo pierwotnie wniesiono przeciwko wspólnikom spółki cywilnej, jednak w trakcie postępowania spółka została przekształcona w spółkę jawną. Mimo wniosku powoda o oznaczenie pozwanych zgodnie z aktualnym wpisem do KRS, nie wydano postanowienia o wezwaniu spółki jawnej do udziału w sprawie. Zarówno wyrok Sądu pierwszej instancji, jak i Sądu Apelacyjnego, zapadły przeciwko spółce jawnej. Skargę kasacyjną wnieśli jednak wspólnicy we własnym imieniu, a nie w imieniu spółki. Sąd Najwyższy podkreślił, że spółka jawna, jako tzw. ułomna osoba prawna, posiada zdolność procesową i sądową, będąc odrębnym podmiotem od wspólników. W związku z tym, skarga kasacyjna wniesiona przez osoby nieuprawnione (wspólników zamiast spółki) została uznana za niedopuszczalną na podstawie art. 398^6 § 3 k.p.c. Sąd zaznaczył, że spółka jawna nie jest pozbawiona możliwości wzruszenia wyroku innymi środkami prawnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna wniesiona przez wspólników we własnym imieniu, a nie w imieniu spółki jawnej, jest niedopuszczalna.

Uzasadnienie

Spółka jawna jest odrębnym podmiotem od wspólników i posiada zdolność procesową. Wyrok zapadły przeciwko spółce nie jest wyrokiem przeciwko wspólnikom. Skarga kasacyjna musi być wniesiona przez uprawniony podmiot, którym w tym przypadku jest spółka jawna, a nie jej wspólnicy działający we własnym imieniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

nie dotyczy (odrzucenie skargi)

Strony

NazwaTypRola
"G." S.A.spółkapowód
"G." W.W., M.W. sp. j.spółkapozwany
W.W.osoba_fizycznaskarżący
M.W.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 398^6 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.s.h. art. 8 § § 1

Kodeks spółek handlowych

Spółce osobowej przysługuje zdolność procesowa.

k.s.h. art. 26 § § 4

Kodeks spółek handlowych

k.c. art. 96

Kodeks cywilny

Przedstawiciel ustawowy działa w imieniu reprezentowanego, a nie w imieniu własnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna wniesiona przez wspólników we własnym imieniu, a nie w imieniu spółki jawnej, jest niedopuszczalna z powodu braku legitymacji procesowej. Spółka jawna jest odrębnym podmiotem od wspólników i posiada zdolność procesową.

Godne uwagi sformułowania

Spółka jawna bowiem, będąca tzw. ułomną osobą prawną, wyposażoną w zdolność prawną, zdolność procesową i sądową, jest osobą odrębną od wspólników. Fakt, że wspólnicy spółki jawnej oraz sama spółka są odrębnymi osobami powoduje konieczność uznania, że skarga kasacyjna wniesiona została przez osoby nieuprawnione i z tej przyczyny należy uznać tę skargę za niedopuszczalną.

Skład orzekający

Teresa Bielska-Sobkowicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady odrębności spółki jawnej od wspólników w kontekście zdolności procesowej i dopuszczalności środków zaskarżenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniesienia skargi kasacyjnej przez wspólników zamiast spółki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników ze względu na precyzyjne rozgraniczenie zdolności procesowej spółki jawnej i jej wspólników, co ma znaczenie praktyczne w postępowaniach sądowych.

Kto tak naprawdę reprezentuje spółkę w sądzie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CSK 164/06 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 21 lipca 2006 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
 
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz 
 
 
 
 
w sprawie z powództwa "G." S.A.   
przeciwko "G." W.W., M.W. sp. j.  
o zaniechanie czynów naruszających prawa do znaków towarowych, 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 lipca 2006 r., 
na skutek skargi kasacyjnej W.W. i M.W. 
od wyroku Sądu Apelacyjnego  
z dnia 24 listopada 2005 r., sygn. akt [...], 
 
 
 
odrzuca skargę kasacyjną. 
 
 
 
 
 

 
2 
 
Uzasadnienie 
 
Wyrokiem z dnia 24 listopada 2005 r. Sąd Apelacyjny, zmieniając częściowo 
wyrok Sądu Okręgowego w L. z dnia 6 kwietnia 2005 r., uwzględnił częściowo 
powództwo o zaniechanie czynów naruszających prawa do znaków towarowych. 
Oba wyroki wydane zostały przeciwko „G.” W.W., M.W. spółce jawnej. 
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu drugiej instancji wnieśli W. i M.W. 
 W skardze tej, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku, zarzucali między 
innymi nieważność postępowania podnosząc, że wyrok wydany został przeciwko 
nieuczestniczącej w procesie spółce jawnej. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Jak wynika z akt sprawy, powództwo wniesione zostało przeciwko W. i M.W., 
wspólnikom spółki cywilnej „G.”. W toku postępowania przed Sądem pierwszej 
instancji pozwani wyjaśnili, że jeszcze przed wniesieniem powództwa, bowiem już 
w dniu 8  marca 2001 r. dokonano przekształcenia spółki cywilnej w spółkę jawną w 
trybie określonym w art. 26 § 4 k.s.h. i złożyli odpis z rejestru przedsiębiorców KRS, 
w  którym wpisano „G.” W. W., M.W. spółka jawna”. Powód, wobec powyższego, 
wnosił o „oznaczenie pozwanych zgodnie z aktualnym wpisem do KRS”. W aktach 
sprawy nie ma postanowienia o wezwaniu do udziału w sprawie w charakterze 
pozwanego spółki jawnej. Zarówno jednak wyrok Sądu pierwszej instancji, 
jak  i  wyrok Sądu Apelacyjnego, zapadły przeciwko spółce jawnej. 
Jak wskazano wyżej, skargę kasacyjną wnieśli W.W. i  M.W., którzy udzielili 
pełnomocnictwa procesowego w imieniu własnym, a nie w imieniu spółki jawnej, 
której dotyczy zaskarżony wyrok. Powstaje w związku z tym pytanie czy skarga 
kasacyjna wniesiona została przez uprawniony podmiot.  
Spółka jawna jest spółką osobową, a takiej spółce przysługuje, z mocy art. 8 
§ 1 k.s.h., zdolność procesowa, co oznacza, że spółka taka może pozywać i być 
pozywana, a w postępowaniu sądowym reprezentują ją wspólnicy posiadający 
status przedstawicieli ustawowych. Przedstawiciel ustawowy, jak wynika z art. 96 

 
3 
k.c., działa w imieniu reprezentowanego, a nie w imieniu własnym. Może ją także 
reprezentować pełnomocnik lub prokurent. 
 
W literaturze prawniczej reprezentowany jest pogląd, że przyznanie spółce 
osobowej zdolności sądowej i procesowej ma taki skutek, że wyrok wydany przeciw 
takiej spółce nie korzysta co do zasady z powagi rzeczy osądzonej przeciwko 
wspólnikom, oraz, że wyrok zapadły przeciw wspólnikowi nie ma powagi rzeczy 
osądzonej przeciwko spółce. Pogląd ten, reprezentowany również w orzecznictwie 
Sądu Najwyższego (por. post. z dnia 23 czerwca 2004 r., V CZ 53/04, nie publ.), 
należy podzielić (odrębną kwestią jest ewentualna subsydiarna odpowiedzialność 
wspólników). Spółka jawna bowiem, będąca tzw. ułomną osobą prawną, 
wyposażoną w zdolność prawną, zdolność procesową i sądową, jest osobą 
odrębną od wspólników. Trafnie zatem wskazują skarżący, że w świetle art. 8 k.s.h. 
utracił aktualność pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku SN z dnia 7 czerwca 
1957 r., IV CR 185/56, (OSPiKA 1958, nr 10, poz. 260), zgodnie z którym proces 
przeciwko spółce jest jednocześnie procesem przeciwko jej wspólnikom.  
 
Rozważyć jednak należy konsekwencje wniesienia skargi kasacyjnej przez 
wspólników spółki jawnej w sytuacji, w której zaskarżony tą skargą wyrok zapadł 
nie przeciwko nim, lecz przeciwko spółce. Niewątpliwe jest bowiem, że skargę 
kasacyjną wnieśli wspólnicy spółki jawnej, i to we własnym imieniu, a nie w imieniu 
spółki. 
 Fakt, że wspólnicy spółki jawnej oraz sama spółka są odrębnymi osobami 
powoduje konieczność uznania, że skarga kasacyjna wniesiona została przez 
osoby nieuprawnione i z tej przyczyny należy uznać tę skargę za niedopuszczalną. 
Trzeba wspomnieć, że spółka jawna, która nie brała udziału w procesie, 
a  przeciwko której zapadł wyrok, nie jest pozbawiona możliwości wzruszenia tego 
wyroku przy pomocy stosownych środków prawnych.  
Wobec powyższego Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 
3986 § 3 k.p.c. 
 
 

 
4

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI