III CSK 143/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że podniesione zagadnienia prawne dotyczące dóbr osobistych i więzi rodzinnej zostały już rozstrzygnięte w uchwałach Sądu Najwyższego.
Powodowie A. K. i małoletni M. K. wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, domagając się zapłaty. Skarga kasacyjna dotyczyła zagadnień prawnych związanych z dobrem osobistym w postaci więzi rodzinnej i skutkami niemożności jej realizacji. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, stwierdził, że podniesione kwestie były już przedmiotem rozstrzygnięć w uchwałach Sądu Najwyższego, które przesądziły o możliwości przyznania zadośćuczynienia jedynie w sytuacjach wyjątkowych, gdy stan zdrowia poszkodowanego jest równoważny ze śmiercią. W związku z brakiem potrzeby kolejnej wypowiedzi w tej materii, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Sąd Najwyższy w składzie sędziowskim rozpoznał skargę kasacyjną powodów A. K. i małoletniego M. K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w przedmiocie zapłaty. Podstawą odmowy przyjęcia skargi do rozpoznania była analiza przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c., które wymagają istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania lub oczywistej zasadności skargi. Skarżący powołali się na przesłankę istotnego zagadnienia prawnego, formułując pięć zagadnień dotyczących dóbr osobistych, w szczególności więzi rodzinnej, i skutków jej niemożności realizacji. Sąd Najwyższy zauważył, że zagadnienia te były już przedmiotem rozstrzygnięć w trzech uchwałach Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2018 r. (III CZP 36/17, III CZP 60/17, III CZP 69/17), które przesądziły, że zadośćuczynienie za krzywdę osobom najbliższym poszkodowanego może być przyznane jedynie w sytuacjach wyjątkowych, gdy stan zdrowia poszkodowanego jest równoważny z jego śmiercią, a naruszenie dobra osobistego polega na zniweczeniu więzi bliskości i emocjonalnej. Sąd podkreślił, że oczekiwanie na nawiązanie więzi i jego niespełnienie nie podlega ochronie prawnej. Wobec braku potrzeby kolejnej wypowiedzi Sądu Najwyższego w tej materii, odmówiono przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie dobra osobistego uzasadniające przyznanie zadośćuczynienia nie jest determinowane samym cierpieniem osoby bliskiej, ale musi polegać na zniweczeniu obu elementów wyznaczających jego treść (więzi bliskości i emocjonalnej), prowadząc do skutków w istocie takich samych, jakie następują w razie śmierci poszkodowanego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na swoje wcześniejsze uchwały, które przesądziły, że zadośćuczynienie przysługuje jedynie w sytuacjach wyjątkowych, gdy stan zdrowia poszkodowanego jest równoważny z jego śmiercią. Podkreślono, że oczekiwanie na nawiązanie więzi i jego niespełnienie nie podlega ochronie prawnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. K. | osoba_fizyczna | powód |
| małoletni M. K. | osoba_fizyczna | powód |
| Ubezpieczeń S.A. w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Na podstawie tej regulacji odmówiono przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^4 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Cel wymagania przewidzianego w tym przepisie może być osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie przesłanek o charakterze publicznoprawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podniesione zagadnienia prawne zostały już rozstrzygnięte w uchwałach Sądu Najwyższego, co wyklucza potrzebę kolejnej wypowiedzi i przyjęcia skargi do rozpoznania.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i jego rolą nie jest korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. naruszenie dobra osobistego nie jest determinowane samym cierpieniem osoby bliskiej, ale musi polegać na zniweczeniu obu elementów, które wyznaczają jego treść, a więc więzi bliskości i więzi emocjonalnej. stan zdrowia poszkodowanego może być uznany za równoważny z jego śmiercią. naruszenie dobra uzasadniające przyznanie zadośćuczynienia nie jest determinowane samym cierpieniem osoby bliskiej, ale musi polegać na zniweczeniu obu elementów, które wyznaczają jego treść, a więc więzi bliskości i więzi emocjonalnej. Oczekiwanie i niespełnienie [więzi] nie podlega ochronie.
Skład orzekający
Anna Kozłowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego, gdy kwestia była już rozstrzygnięta przez Sąd Najwyższy. Interpretacja pojęcia krzywdy w kontekście dóbr osobistych i więzi rodzinnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku przesłanek do przyjęcia skargi kasacyjnej. Interpretacja dóbr osobistych w kontekście więzi rodzinnej jest ugruntowana w orzecznictwie SN.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe kryteria przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy oraz precyzuje, kiedy naruszenie więzi rodzinnej może być podstawą do zadośćuczynienia, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.
“Kiedy więź rodzinna jest na tyle naruszona, że należy się zadośćuczynienie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III CSK 143/18 POSTANOWIENIE Dnia 12 grudnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z powództwa A. K. i małoletniego M. K. przeciwko […] Ubezpieczeń S.A. w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 grudnia 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej powodów od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 14 listopada 2017 r., sygn. akt I ACa […] , odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 398 9 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W świetle tej regulacji, cel wymagania przewidzianego w art. 398 4 § 2 k.p.c. może być wobec tego osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może rozstrzygnąć w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Jednocześnie przypomnieć należy, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i jego rolą nie jest korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Skarżący we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołali przesłankę z art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c. formułując pięć zagadnień prawnych, których treść skupia się wokół problematyki dobra osobistego w postaci więzi rodzinnej i skutków niemożności realizowania tego dobra w sposób oczekiwany przez skarżących. Zważywszy, że zagadnienia te były przedmiotem rozstrzygnięć w trzech uchwałach Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2018 r., III CZP 36/17, III CZP 60/17 i III CZP 69/17 podjętych w składach powiększonych, przesądzających, że Sąd może przyznać zadośćuczynienie za krzywdę osobom najbliższym poszkodowanego, który na skutek czynu niedozwolonego doznał ciężkiego i trwałego uszczerbku na zdrowiu, nie ma potrzeby kolejnej wypowiedzi Sądu Najwyższego w tej materii. Jednocześnie Sąd Najwyższy wyraził stanowczy pogląd, że naruszenie dobra osobistego uzasadniające przyznanie zadośćuczynienia nie jest determinowane samym cierpieniem osoby bliskiej, ale musi polegać na zniweczeniu obu elementów, które wyznaczają jego treść, a więc więzi bliskości i więzi emocjonalnej. To oznacza, że nie każde naruszenie tego dobra uzasadnia pozytywne rozstrzygnięcie, a jedynie takie, które prowadzi do skutków w istocie takich samych, jakie następują w razie śmierci poszkodowanego, zatem przypadków głębokiego upośledzenia funkcji życiowych wskutek uszczerbków zdrowia najcięższych, nieodwracalnych i wyłączających możliwość zachowania bliskości z poszkodowanym. Zadośćuczynienie takie przysługuje jedynie więc w sytuacjach wyjątkowych, wówczas gdy stan zdrowia poszkodowanego może być uznany za równoważny z jego śmiercią. Brak zatem podstaw do wnioskowania o istnieniu w rozpoznawanej sprawie zagadnień prawnych, które zostały sformułowane w skardze kasacyjnej. Ponadto zwrócić trzeba uwagę, że w zwykłym orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntował się już pogląd, że do zerwania więzi osobistej może dojść wówczas gdy została ona już nawiązana, ukształtowana. Jej oczekiwanie i niespełnienie nie podlega ochronie. Z przedstawionych powodów odmówiono przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398 9 § 2 k.p.c.). aj
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI