III CSK 110/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskodawca R. P. domagał się ustanowienia służebności drogi koniecznej na nieruchomościach stanowiących własność Gminy Miejskiej i Skarbu Państwa, na rzecz swojej nieruchomości. Wniósł również o odroczenie wykonywania służebności do czasu wykonania barierek zabezpieczających oraz o rozłożenie wynagrodzenia na raty. Sąd Rejonowy ustanowił służebność i zasądził wynagrodzenie. Sąd Okręgowy zmienił postanowienie, zasądzając wyższe wynagrodzenie na rzecz Gminy Miejskiej i Wspólnoty Mieszkaniowej, uznając brak podstaw do solidarnego zasądzenia. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji z dwóch powodów: wadliwego umocowania pełnomocnika wspólnoty mieszkaniowej (brak uchwały właścicieli o obciążeniu nieruchomości służebnością) oraz udziału w sprawie osoby zmarłej. Sąd Najwyższy podkreślił, że wspólnota mieszkaniowa jest jednostką organizacyjną, a czynności przekraczające zwykły zarząd wymagają uchwały właścicieli. Stwierdził również, że udział osoby zmarłej w postępowaniu powoduje jego nieważność. Sprawę przekazano do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstanowienie służebności drogowej, status prawny wspólnoty mieszkaniowej, nieważność postępowania z powodu wadliwego umocowania pełnomocnika i udziału osoby zmarłej, dopuszczalność odroczenia wykonania służebności.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej wspólnoty mieszkaniowej i jej zdolności procesowej.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wadliwe umocowanie pełnomocnika wspólnoty mieszkaniowej oraz udział w sprawie osoby zmarłej stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wadliwe umocowanie pełnomocnika wspólnoty mieszkaniowej oraz udział w sprawie osoby zmarłej stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Wspólnota mieszkaniowa jest jednostką organizacyjną, a czynności przekraczające zwykły zarząd, takie jak obciążenie nieruchomości służebnością, wymagają uchwały właścicieli. Brak takiej uchwały i udzielenie pełnomocnictwa przez zarząd z przekroczeniem kompetencji powoduje nieważność postępowania. Udział osoby zmarłej w sprawie również skutkuje nieważnością postępowania.
Czy wspólnota mieszkaniowa ma legitymację bierną w sprawie o ustanowienie służebności przejazdu na nieruchomości wspólnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wspólnota mieszkaniowa ma legitymację bierną w sprawie o ustanowienie służebności przejazdu na nieruchomości wspólnej, pod warunkiem, że zarząd działa na podstawie uchwały właścicieli.
Uzasadnienie
Sprawa o ustanowienie służebności dotyczy nieruchomości wspólnej i jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu. Zarząd wspólnoty może podejmować czynności w tej sprawie wyłącznie na podstawie uchwały właścicieli.
Czy dopuszczalne jest odroczenie wykonywania służebności drogowej do czasu wykonania przez właściciela nieruchomości władnącej nakazanych przez sąd zabezpieczeń?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dopuszczalne jest ustalenie w orzeczeniu sądowym terminu, od którego służebność drogowa będzie wykonywana, w tym odroczenie do czasu wykonania niezbędnych urządzeń.
Uzasadnienie
Choć przepisy nie zawierają wprost takiego upoważnienia, sąd jest zobowiązany do ustalenia sposobu wykonywania służebności i może ustalić termin początkowy jej wykonywania, uwzględniając konieczność wykonania urządzeń służących prawidłowej służebności.
Czy nie wezwanie wszystkich właścicieli lokali do udziału w sprawie o ustanowienie służebności drogowej powoduje nieważność postępowania?
Odpowiedź sądu
Nie, nie wezwanie wszystkich właścicieli lokali do udziału w sprawie nie powoduje nieważności postępowania, jeśli wszyscy właściciele byli powiadomieni, a udział nie jest konieczny.
Uzasadnienie
Niewzięcie przez zainteresowanego udziału w sprawie rozpoznawanej w postępowaniu nieprocesowym nie powoduje nieważności postępowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. P. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Skarb Państwa – Prezydent Miasta K. | organ_państwowy | uczestnik |
| Gmina Miejska | organ_państwowy | właściciel nieruchomości obciążonej |
| Wspólnota Mieszkaniowa Budynku [...] | inne | uczestnik |
| E. S. | osoba_fizyczna | uczestnik (zmarły) |
Przepisy (30)
Główne
k.c. art. 145 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 145 § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 145 § 3
Kodeks cywilny
Pomocnicze
k.c. art. 369
Kodeks cywilny
k.c. art. 233
Kodeks cywilny
k.c. art. 287
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 378 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 379 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 379 § 5
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 510 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 510 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 278 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 286
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
u.w.l. art. 1 § 1
Ustawa o własności lokali
u.w.l. art. 3 § 2
Ustawa o własności lokali
u.w.l. art. 18 § 1
Ustawa o własności lokali
u.w.l. art. 18 § 2a
Ustawa o własności lokali
u.w.l. art. 22 § 1
Ustawa o własności lokali
u.w.l. art. 22 § 2
Ustawa o własności lokali
u.w.l. art. 22 § 3
Ustawa o własności lokali
u.w.l. art. 22 § 4
Ustawa o własności lokali
u.w.l. art. 6
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji z powodu wadliwego umocowania pełnomocnika wspólnoty mieszkaniowej. • Nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji z powodu udziału w sprawie osoby zmarłej. • Obrazę przepisów dotyczących dowodu z opinii biegłego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 145 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 6 k.c., art. 145 § 3 k.p.c.). • Zarzuty dotyczące nie wezwania wszystkich właścicieli lokali do udziału w sprawie (nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy).
Godne uwagi sformułowania
Wspólnota mieszkaniowa nie jest osobą prawną, jest jednostką organizacyjną... • Zakres zdolności procesowej wspólnoty mieszkaniowej jest zatem wyznaczony przez zakres przysługującej jej zdolności do czynności prawnych... • Udział w charakterze uczestnika w sprawie o ustanowienie służebności przejazdu na nieruchomości wspólnej jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu... • W wypadku śmierci strony następuje ex lege utrata zdolności sądowej, a więc nie może być ona uczestnikiem postępowania.
Skład orzekający
Hubert Wrzeszcz
przewodniczący
Teresa Bielska-Sobkowicz
członek
Maria Szulc
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustanowienie służebności drogowej, status prawny wspólnoty mieszkaniowej, nieważność postępowania z powodu wadliwego umocowania pełnomocnika i udziału osoby zmarłej, dopuszczalność odroczenia wykonania służebności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej wspólnoty mieszkaniowej i jej zdolności procesowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy kluczowych kwestii procesowych związanych z reprezentacją wspólnoty mieszkaniowej i udziałem osób zmarłych, co ma istotne znaczenie praktyczne dla prawników zajmujących się nieruchomościami. Dodatkowo, porusza kwestię dopuszczalności odroczenia wykonania służebności.
“Nieważność postępowania przez Sąd Najwyższy: wadliwe pełnomocnictwo wspólnoty i zmarły uczestnik sprawy.”
Dane finansowe
wynagrodzenie za służebność: 16 288,32 PLN
wynagrodzenie za służebność: 55 911,68 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.