III CSK 103/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu braku oczywistej zasadności i zasądził koszty postępowania od wnioskodawcy.
Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, które oddaliło jego apelację od postanowienia Sądu Rejonowego odrzucającego wniosek o zmianę stwierdzenia nabycia spadku. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania i brak należytego postępowania dowodowego. Sąd Najwyższy uznał, że koncentracja sądów niższych instancji na kwestii legitymacji procesowej wnioskodawcy była uzasadniona, a skarżący nie wykazał oczywistej zasadności skargi kasacyjnej w tym zakresie. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
Sprawa dotyczyła wniosku o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, a Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawcy. Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 378 § 1 i art. 382 k.p.c., oraz brak przeprowadzenia należytego postępowania dowodowego. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, podkreślił, że sąd drugiej instancji, choć pełni funkcje kontrolne, jest przede wszystkim sądem merytorycznym. Wskazał, że kwestią wstępną i zasadniczą jest legitymacja procesowa strony inicjującej postępowanie. Skoro sądy niższych instancji ustaliły, że wnioskodawca nie posiadał legitymacji procesowej w rozumieniu art. 510 § 1 k.p.c., dalsze badanie innych kwestii było zbędne. Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazał, iż skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w zakresie oceny legitymacji, ograniczając się jedynie do stwierdzenia jej oczywistej zasadności bez dalszych argumentów. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od wnioskodawcy koszty postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli ustalenie braku legitymacji procesowej jest kwestią zasadniczą i rzutuje na dalszy bieg postępowania, badanie innych kwestii staje się zbędne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że legitymacja procesowa jest kwestią wstępną i zasadniczą, a jej brak uzasadnia zaniechanie badania dalszych merytorycznych kwestii.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Rzeczpospolitej Polskiej
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Skarb Państwa - Prezydent Miasta T. | organ_państwowy | uczestnik |
| Gmina Miasta T. | organ_państwowy | uczestnik |
| Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Rzeczpospolitej Polskiej | organ_państwowy | inna |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 510 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa krąg osób zainteresowanych w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku, do których należy legitymacja procesowa.
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 520 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygania o kosztach w sprawach, w których strony mają różne interesy.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak legitymacji procesowej wnioskodawcy. Koncentracja sądów niższych instancji na kwestii legitymacji była uzasadniona. Skarżący nie wykazał oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 378 § 1, art. 382 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). Nienależyte postępowanie dowodowe.
Godne uwagi sformułowania
Sąd drugiej instancji rozpoznający apelację, spełniając funkcje kontrolne w ramach systemu zaskarżania orzeczeń, jest jednak przede wszystkim sądem merytorycznym, rozpoznającym sprawę co do istoty. Kwestią wstępną, zasadniczą, rzutującą na dalszy bieg postępowania jest legitymacja materialnoprawna lub procesowa osoby inicjującej postępowania. Skupienie się na legitymacji wnioskodawcy i jej zanegowanie zwolniło Sądy z dalszych ustaleń. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych nie zastępuje uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Skład orzekający
Jacek Gudowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad rozpoznawania skargi kasacyjnej, w szczególności znaczenia legitymacji procesowej jako kwestii wstępnej oraz wymogów formalnych uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku legitymacji procesowej i nie stanowi przełomu w wykładni prawa spadkowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych ze skargą kasacyjną, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy spadkowej. Jest to typowa sytuacja dla postępowań przed Sądem Najwyższym.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III CSK 103/18 POSTANOWIENIE Dnia 30 sierpnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Gudowski w sprawie z wniosku A.M. przy uczestnictwie Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta T. i Gminy Miasta T. o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po I. vel I. vel J.L., na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 sierpnia 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w T. z dnia 28 września 2017 r., sygn. akt I Ca […]/17, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od wnioskodawcy na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczpospolitej Polskiej kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 28 września 2017 r. Sąd Okręgowy w T. w sprawie o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku oddalił apelację wnioskodawcy od – oddalającego wniosek – postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia 23 marca 2017 r. Wnioskodawca wniósł skargę kasacyjną, wskazując, że jest ona oczywiście uzasadniona, ponieważ zaskarżone orzeczenie w sposób oczywisty narusza przepisy postępowania (art. 378 § 1, art. 382 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.). Skarżący podniósł także, że Sądy obu instancji nie przeprowadziły należytego postępowania dowodowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd drugiej instancji rozpoznający apelację, spełniając funkcje kontrolne w ramach systemu zaskarżania orzeczeń, jest jednak przede wszystkim sądem merytorycznym, rozpoznającym sprawę co do istoty. Nie ulega wątpliwości – wskazuje na to nauka prawa, praktyka sądowa oraz zasady logiki i sprawnego działania – że przy merytorycznym rozpoznawaniu sprawy kwestią wstępną, zasadniczą, rzutującą na dalszy bieg postepowania jest legitymacja materialnoprawna lub procesowa osoby inicjującej postępowania (powoda lub wnioskodawcy), a więc to, czy ma uprawnienie do zgłoszenia i popierania zgłoszonego żądania. Jest zatem oczywiste, że skoncentrowanie się przez Sądy meriti na tej właśnie kwestii było uzasadnione oraz skoro dokonane przez te Sądy ustalenia i analizy doprowadziły do konkluzji, iż wnioskodawca wspomnianej legitymacji nie ma, a więc nie jest osobą zainteresowaną w rozumieniu art. 510 § 1 k.p.c., to badanie innych, dalszych kwestii jest zbędne i jałowe, a przede wszystkim nie może doprowadzić do wydania orzeczenia oczekiwanego przez wnioskodawcę. W tej sytuacji opieranie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tezie, że sąd danej instancji „na dziesięć zarzutów apelacyjnych ustosunkował się tylko do jednego, pozostawiając pozostałe bez rozpoznania”, jest chybione. Skupienie się na legitymacji wnioskodawcy i jej zanegowanie zwolniło Sądy z dalszych ustaleń. Niezależnie od tego, skarżący nie wykazał, że skarga w zakresie oceny legitymacji wnioskodawcy jest oczywiście uzasadniona. Uzasadniając tę tezę we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, wnioskodawca ograniczył się stwierdzenia, że skarga jest „oczywiście uzasadniona”, nie poruszając następnie kwestii oceny legitymacji żadnej uwagi. Jest przy tym jasne – potwierdza to praktyka kasacyjna od wielu lat – że uzasadnienie podstaw kasacyjnych nie zastępuje uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 398 9 § 2 k.p.c.), o kosztach rozstrzygając na podstawie art. 520 § 2 w związku z art. 398 21 , 391 § 1 i art. 13 § 2 k.p.c. aj ał
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI