III CO 995/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odrzucił wniosek o wyznaczenie sądu właściwego do sprawy rozwodowej, wskazując na zmianę przepisów Kodeksu postępowania cywilnego.
E. D. złożyła wniosek o wyznaczenie Sądu Okręgowego w Krakowie jako sądu właściwego do rozpoznania sprawy o rozwód z jej powództwa przeciwko D. Ł. Wnioskodawczyni argumentowała, że oboje mieszkają za granicą i nie spełniono przesłanek z art. 41 k.p.c. Sąd Najwyższy odrzucił wniosek, powołując się na nowelizację art. 45 k.p.c., która ograniczyła krąg podmiotów uprawnionych do składania takich wniosków.
Wnioskodawczyni E. D. zwróciła się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o wyznaczenie Sądu Okręgowego w Krakowie jako sądu miejscowo właściwego do rozpoznania sprawy o rozwód z jej powództwa przeciwko D. Ł. W uzasadnieniu wskazała, że oboje małżonkowie na stałe zamieszkują za granicą i są obywatelami polskimi, a przesłanki z art. 41 k.p.c. nie zostały spełnione. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek, odwołał się do art. 45 § 1 k.p.c. oraz do nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego z dnia 4 lipca 2019 r., która weszła w życie 7 listopada 2019 r. Zgodnie ze zmienionym brzmieniem art. 45 § 2 k.p.c., o oznaczenie sądu właściwego może wystąpić jedynie sąd, do którego wpłynął pozew. W związku z tym, że strona nie ma uprawnienia do złożenia takiego wniosku, Sąd Najwyższy odrzucił wniosek jako niedopuszczalny.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, strona nie ma takiego uprawnienia.
Uzasadnienie
Po wejściu w życie ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, która zmieniła brzmienie art. 45 k.p.c. z dniem 7 listopada 2019 r., o oznaczenie sądu właściwego może wystąpić jedynie sąd, do którego wpłynął pozew.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucenie wniosku
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. D. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| D. Ł. | osoba_fizyczna | małżonek |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 45 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Po wejściu w życie ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 1469 z późn. zm.), której art. 1 pkt 15 zmieniono brzmienie art. 45 k.p.c. z dniem 7 listopada 2019 r. – o oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, występuje sąd, do którego wpłynął pozew.
Pomocnicze
k.p.c. art. 45 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli na podstawie przepisów kodeksu nie można w świetle okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej, Sąd Najwyższy oznaczy sąd, przed który należy wytoczyć powództwo.
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw
Nowelizacja art. 45 k.p.c. sprowadza się do zawężenia katalogu podmiotów uprawnionych do zainicjowania postępowania.
k.p.c. art. 41
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanki z art. 41 k.p.c. nie zostały spełnione.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana brzmienia art. 45 § 2 k.p.c. po nowelizacji z 2019 r. ogranicza krąg podmiotów uprawnionych do występowania z wnioskiem o wyznaczenie sądu właściwego wyłącznie do sądu, do którego wpłynął pozew.
Odrzucone argumenty
Argumentacja wnioskodawczyni oparta na art. 45 § 1 k.p.c. i okolicznościach sprawy dotyczących miejsca zamieszkania małżonków.
Godne uwagi sformułowania
Strona nie ma zatem uprawnienia do złożenia przedmiotowego wniosku, co oznacza, że podlega on odrzuceniu jako niedopuszczalny.
Skład orzekający
Grzegorz Misiurek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 45 k.p.c. po nowelizacji z 2019 r. w zakresie podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o wyznaczenie sądu właściwego."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie wniosków składanych przez strony, a nie przez sądy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy istotnej zmiany proceduralnej w Kodeksie postępowania cywilnego, która wpływa na możliwość dochodzenia praw przez strony w specyficznych sytuacjach dotyczących właściwości sądu.
“Zmiana w Kodeksie postępowania cywilnego: Kto teraz może wnioskować o wyznaczenie sądu?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III CO 995/25 POSTANOWIENIE 22 września 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Grzegorz Misiurek na posiedzeniu niejawnym 22 września 2025 r. w Warszawie w sprawie z wniosku E. D. o rozwód, na skutek wystąpienia przez wnioskodawczynię wnioskiem z 4 sierpnia 2025 r. o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy, odrzuca wniosek. UZASADNIENIE E. D. wniosła na podstawie art. 45 k.p.c. o wyznaczenie Sądu Okręgowego w Krakowie jako sądu miejscowo właściwego do rozpoznania i wydania orzeczenia w sprawie o rozwód z jej powództwa przeciwko D. Ł. W uzasadnieniu wskazała, że zarówno ona, jak i jej mąż D. Ł., na stałe zamieszkują […] i są obywatelami polskimi, zaś przesłanki z art. 41 k.p.c. nie zostały spełnione, gdyż wiele lat temu wyprowadzili się z Polski i obecnie mieszkają […]. Wnioskodawczyni przedstawiła również argumentację mającą uzasadniać wyznaczenie Sądu Okręgowego w Krakowie jako sądu właściwego w sprawie o rozwód. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 45 § 1 k.p.c., jeżeli na podstawie przepisów kodeksu nie można w świetle okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej, Sąd Najwyższy oznaczy sąd, przed który należy wytoczyć powództwo. W aktualnym stanie prawnym – po wejściu w życie ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 1469 z późn. zm.), której art. 1 pkt 15 zmieniono brzmienie art. 45 k.p.c. z dniem 7 listopada 2019 r. – o oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, występuje sąd, do którego wpłynął pozew (art. 45 § 2 k.p.c.). Zmiana art. 45 k.p.c. sprowadza się do zawężenia katalogu podmiotów uprawionych do zainicjowania postępowania, o którym mowa w tym artykule. Strona nie ma zatem uprawnienia do złożenia przedmiotowego wniosku, co oznacza, że podlega on odrzuceniu jako niedopuszczalny. (A.T.) [r.g.]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI