III CO 967/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Zamościu wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy o podwyższenie alimentów innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na art. 44¹ § 1 k.p.c. i potrzebę ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek, stwierdził, że postanowienie sądu rejonowego, na podstawie którego wniosek został złożony, nie istnieje w sensie prawnoprocesowym. Powodem było nieprawidłowe podpisanie orzeczenia – podpis sędziego znajdował się jedynie pod uzasadnieniem, a sentencja postanowienia nie została odrębnie podpisana, co jest sprzeczne z art. 324 § 3 w zw. z art. 361 k.p.c. Sąd Najwyższy podkreślił, że brak podpisu pod sentencją powoduje, iż orzeczenie nie istnieje procesowo, nawet jeśli zostało ogłoszone. W związku z tym, że formalne postanowienie sądu niższej instancji nie istniało, Sąd Najwyższy nie mógł przekazać sprawy. Dodatkowo, sąd zaznaczył, że w przypadku wyłączenia sędziego z mocy prawa, pierwszeństwo ma tryb przewidziany w art. 48¹ k.p.c., który jest bardziej automatyczny i ma na celu zapewnienie bezstronności sądu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących formy i skutków procesowych orzeczeń sądowych, w szczególności braków formalnych w postaci niepodpisanej sentencji. Wskazanie na pierwszeństwo stosowania art. 48¹ k.p.c. nad art. 44¹ k.p.c. w określonych sytuacjach.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z brakiem podpisu pod sentencją i wnioskiem o przekazanie sprawy. Interpretacja art. 48¹ k.p.c. wymaga analizy przesłanek wyłączenia sędziego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak podpisu pod sentencją postanowienia sądu niższej instancji, mimo podpisania uzasadnienia, skutkuje brakiem istnienia orzeczenia w sensie prawnoprocesowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak podpisu pod sentencją postanowienia, nawet jeśli uzasadnienie jest podpisane, powoduje, że orzeczenie nie istnieje w sensie prawnoprocesowym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwały Sądu Najwyższego (III CZP 29/00, III CZP 12/02), zgodnie z którymi orzeczenie, którego sentencji skład sądu nie podpisał, nie istnieje procesowo. Podpisanie jedynie uzasadnienia nie jest wystarczające.
Kiedy Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 44¹ k.p.c.?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy może przekazać sprawę, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Dotyczy to okoliczności związanych z sądem w znaczeniu ustrojowym, a nie z konkretnym sędzią.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 44¹ § 1 k.p.c. dotyczy sytuacji, w których rozpoznanie sprawy w danym sądzie godziłoby w dobro wymiaru sprawiedliwości z przyczyn instytucjonalnych.
Jaki jest priorytet między trybem przekazania sprawy na podstawie art. 44¹ k.p.c. a trybem przewidzianym w art. 48¹ k.p.c.?
Odpowiedź sądu
Tryb przewidziany w art. 48¹ k.p.c. ma pierwszeństwo przed trybem z art. 44¹ k.p.c. ze względu na tożsamość celów, węższy zakres zastosowania i automatyzm działania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że art. 48¹ k.p.c. ustanawia szczególny przypadek właściwości delegowanej, gdy zachodzi podstawa wyłączenia sędziego ex lege, co jest rozwiązaniem o pierwszeństwie przed ogólną zasadą z art. 44¹ k.p.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P.G. | osoba_fizyczna | powód |
| G.G. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 44 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Dotyczy to okoliczności związanych z danym sądem w znaczeniu ustrojowym (instytucjonalnym), a nie z konkretnym sędzią.
Pomocnicze
k.p.c. art. 357 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Postanowienie sądu niższej instancji zostało sporządzone od razu wraz z uzasadnieniem, co jest niezgodne z przepisami.
k.p.c. art. 324 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Sentencję postanowienia powinien podpisać skład sądu.
k.p.c. art. 361
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis stosowany łącznie z art. 324 § 3 k.p.c. w kontekście podpisywania orzeczeń.
k.p.c. art. 357 § 5
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd nie skorzystał z możliwości sporządzenia zasadniczych powodów rozstrzygnięcia zamiast uzasadnienia.
k.p.c. art. 48 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ustanawia szczególny przypadek właściwości delegowanej, gdy zachodzi podstawa wyłączenia sędziego ex lege. Ma pierwszeństwo przed art. 44¹ k.p.c.
k.p.c. art. 48 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Istota rozwiązania sprowadza się do tego, że jeżeli w odniesieniu do jednego lub większej liczby sędziów orzekających w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy występują przesłanki wyłączenia z mocy prawa określone w art. 48 § 1 pkt 1-4 k.p.c., sąd ten nie może rozpoznać sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podpisu pod sentencją postanowienia sądu niższej instancji skutkuje brakiem istnienia orzeczenia w sensie prawnoprocesowym.
Godne uwagi sformułowania
orzeczenie, którego sentencji skład sądu nie podpisał, nie istnieje w znaczeniu prawnoprocesowym • dobro wymiaru sprawiedliwości • względ na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego • pierwszeństwo względem trybu przewidzianego w art. 44¹ k.p.c. ma art. 48¹ k.p.c.
Skład orzekający
Marcin Łochowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących formy i skutków procesowych orzeczeń sądowych, w szczególności braków formalnych w postaci niepodpisanej sentencji. Wskazanie na pierwszeństwo stosowania art. 48¹ k.p.c. nad art. 44¹ k.p.c. w określonych sytuacjach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z brakiem podpisu pod sentencją i wnioskiem o przekazanie sprawy. Interpretacja art. 48¹ k.p.c. wymaga analizy przesłanek wyłączenia sędziego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak drobne błędy formalne, takie jak brak podpisu pod sentencją, mogą uniemożliwić dalsze procedowanie sprawy, nawet na etapie Sądu Najwyższego. Podkreśla znaczenie rygorystycznych wymogów formalnych w postępowaniu sądowym.
“Brak podpisu pod wyrokiem? Sprawa może nie istnieć w systemie prawnym!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.