III CO 951/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, uznając, że fakt, iż strony są adwokatami i toczą się między nimi liczne postępowania, nie uzasadnia przekazania sprawy w trybie art. 44¹ k.p.c.
Sąd Rejonowy w Szczecinie wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy cywilnej między dwoma adwokatami do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Rejonowy wskazał na fakt, że strony są adwokatami wykonującymi zawód w tym samym okręgu, toczą się między nimi liczne postępowania w różnych dziedzinach prawa, a także przywołał wcześniejsze przypadki przekazania spraw przez Sąd Najwyższy. Sąd Najwyższy odmówił przekazania, podkreślając, że przepis art. 44¹ k.p.c. ma zastosowanie w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieje istotne ryzyko naruszenia bezstronności sądu lub jego społecznego odbioru, a sam fakt wykonywania zawodu adwokata czy liczba postępowań nie są wystarczającymi przesłankami.
Sąd Najwyższy rozpatrzył wniosek Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i Zachód o przekazanie sprawy z powództwa W.K. przeciwko A.N. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek dobrem wymiaru sprawiedliwości, wskazując na fakt, że obie strony są adwokatami wykonującymi zawód w tym samym okręgu, toczą się między nimi liczne postępowania cywilne, rodzinne i karne, a także powołując się na wcześniejsze orzecznictwo Sądu Najwyższego w podobnych sprawach. Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy, odwołując się do art. 44¹ k.p.c. Podkreślono, że przepis ten powinien być stosowany w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieje realne ryzyko naruszenia bezstronności sądu lub jego społecznego odbioru jako organu bezstronnego. Sąd Najwyższy zaznaczył, że wykonywanie zawodu adwokata czy prowadzenie licznych postępowań nie stanowi samoistnej podstawy do przekazania sprawy, a w takich sytuacjach właściwszą instytucją jest wyłączenie sędziego. Nadmierne korzystanie z art. 44¹ k.p.c. może osłabić zaufanie do sądów. W związku z tym, Sąd Najwyższy orzekł o odmowie przekazania sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, powyższe okoliczności same w sobie nie stanowią wystarczającej podstawy do przekazania sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 44¹ k.p.c. ma zastosowanie w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieje istotne ryzyko naruszenia bezstronności sądu lub jego społecznego odbioru. Wykonywanie zawodu adwokata czy liczba postępowań nie są wystarczającymi przesłankami, a w takich przypadkach właściwszą instytucją jest wyłączenie sędziego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmawia przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W.K. | osoba_fizyczna | powód |
| A.N. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (2)
Główne
k.p.c. art. 44¹
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten powinien znajdować zastosowanie w wyjątkowych okolicznościach, gdy zachodzi istotne ryzyko, że autorytet sądownictwa ucierpiałby, gdyby doszło do rozpoznania sprawy przez sąd właściwy w sprawie. Podstawy stosowania tego przepisu są odrębne od podstaw wyłączenia sędziego (art. 49 k.p.c.).
Pomocnicze
k.p.c. art. 49
Kodeks postępowania cywilnego
Instytucja wyłączenia sędziego, która jest właściwsza w sytuacjach, gdy mogą powstać wątpliwości co do bezstronności sędziego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 44¹ k.p.c. ma zastosowanie w sytuacjach wyjątkowych. Wykonywanie zawodu adwokata i liczba postępowań nie są wystarczającymi przesłankami do przekazania sprawy. Instytucją właściwą dla wątpliwości co do bezstronności sędziego jest wyłączenie sędziego (art. 49 k.p.c.). Nadmierne korzystanie z art. 44¹ k.p.c. może osłabić zaufanie do sądów.
Odrzucone argumenty
Dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy z uwagi na fakt, że strony są adwokatami. Liczne postępowania między stronami wskazują na potrzebę przekazania sprawy.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego istotne ryzyko, że autorytet sądownictwa ucierpiałby wątpliwości co do bezstronności sędziego nadmierne korzystanie z powoływanego przepisu może odnieść skutek odwrotny
Skład orzekający
Marcin Krajewski
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 44¹ k.p.c., zwłaszcza w kontekście spraw z udziałem adwokatów i licznych postępowań."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy obie strony są adwokatami i toczą się między nimi liczne postępowania. Wymaga oceny indywidualnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje przesłanki przekazania sprawy, gdy strony są profesjonalnymi prawnikami, co może budzić wątpliwości co do bezstronności. Jest to ciekawy przykład stosowania przepisów proceduralnych w nietypowej sytuacji.
“Adwokaci kontra sąd: Kiedy sprawę trzeba przenieść do innej placówki?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III CO 951/24 POSTANOWIENIE 26 sierpnia 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marcin Krajewski na posiedzeniu niejawnym 26 sierpnia 2024 r. w Warszawie w sprawie z powództwa W.K. przeciwko A.N. o naprawienie szkody wynikłej z czynu niedozwolonego, na skutek wystąpienia przez Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie postanowieniem z 22 lipca 2024 r., I C 1157/23, o przekazanie sprawy do rozpoznania sądowi równorzędnemu, odmawia przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. UZASADNIENIE Postanowieniem z 22 lipca 2024 r. Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie zwrócił się do Sądu Najwyższego na podstawie art. 44 1 k.p.c. o przekazanie sprawy z powództwa W.K. przeciwko A.N. do rozpoznania sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że powód złożył wniosek, w którym domagał się zwrócenia się do Sądu Najwyższego w trybie z art. 44 1 k.p.c. Sąd Rejonowy uznał, że w sprawie zachodzą podstawy do przekazania jej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, ponieważ strony są wpisane na listę adwokatów i wykonują zawód w okręgu Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie. Ponadto powołał się na fakt, że między stronami toczy się szereg postępowań z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i karnego. Wskazał także na kilka spraw toczących się między stronami, w których Sąd Najwyższy przekazywał sprawy do rozpoznania sądom równorzędnym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 44 1 k.p.c. Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że przepis ten powinien znajdować zastosowanie w wyjątkowych okolicznościach, gdy zachodzi istotne ryzyko, że autorytet sądownictwa ucierpiałby, gdyby doszło do rozpoznania sprawy przez sąd właściwy w sprawie. Do przekazania sprawy innemu sądowi może dojść dopiero w sytuacji, gdy występują uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów danego sądu, w szczególności gdy rozstrzygnięcie sprawy przez sąd właściwy godziłoby w jego społeczny odbiór jako bezstronnego (zob. postanowienia SN: z 12 stycznia 2024 r., III CO 1049/23; z 24 maja 2024 r., III CO 506/24, i z 10 lipca 2024 r., III CO 458/24). Chodzi przede wszystkim o sytuacje, które mogą wywierać realny wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny (zob. postanowienie SN z 29 listopada 2022 r., III CO 833/22). Podstawy stosowania tego przepisu są jednak odrębne od podstaw wyłączenia sędziego (art. 49 k.p.c.) i nawet potencjalne zaistnienie przesłanek wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy w stosunku do znacznej części sędziów sądu właściwego nie uzasadnia stosowania art. 44 1 k.p.c. (zob. postanowienia SN z 22 lutego 2024 r., III CO 166/24, i z 10 lipca 2024 r., III CO 458/24). Wykonywanie zawodu adwokata skoncentrowane jest często w obszarze właściwości określonego sądu, a pełnomocnik może stać się osobą kojarzoną przez sędziów. Nie da się wykluczyć, że w konkretnym przypadku mogą powstać wątpliwości co do bezstronności danego sędziego. Na takie sytuacje została jednak przewidziana instytucja wyłączenia sędziego z art. 49 k.p.c., a nie art. 44 1 k.p.c. Wystarczającym argumentem do zastosowania tego przepisu nie jest także to, że strony prowadzą przed sądem liczne postępowania. Ta okoliczność per se nie oznacza utraty przez sąd waloru bezstronnego. Na marginesie należy wspomnieć, że nadmierne korzystanie z powoływanego przepisu może odnieść skutek odwrotny i osłabić zaufanie obywateli do sędziów i sądów oraz podważyć ich autorytet jako niezawisłych (zob. postanowienia SN z 22 maja 2024 r., III CO 504/24 i III CO 411/24). Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. (E.M.) [ms]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI