III CO 91/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpatrzył wniosek Sądu Okręgowego w K. o przekazanie sprawy o ochronę dóbr osobistych, wniesionej przez C. S.A. przeciwko sędzi A. K., innemu sądowi równorzędnemu. Powód domagał się ochrony dóbr osobistych, zarzucając sędzi A. K. działania podjęte w ramach prowadzonego przez nią postępowania. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, wskazał, że w sytuacji, gdy sędzia jest wyłączony od rozpoznania sprawy z mocy ustawy (art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c.), zastosowanie znajduje art. 48(1) k.p.c. Przepis ten stanowi, że sąd właściwy powinien wystąpić do sądu nad nim przełożonego o wyznaczenie innego sądu równorzędnego do rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 48(1) k.p.c. jest nowym rozwiązaniem mającym na celu zapewnienie obiektywnej bezstronności sądu poprzez wyłączenie pozostałych sędziów orzekających w danym sądzie, jeśli zachodzi przyczyna wyłączenia jednego z sędziów. Jest to koncepcja 'curia inhabilis', gdzie sam fakt orzekania w tym samym sądzie, w którym zaistniała przyczyna wyłączenia, może budzić wątpliwości co do bezstronności. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy na podstawie art. 44(1) k.p.c., uznając, że nie ma podstaw do jego zastosowania w tej sytuacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie przepisów dotyczących wyłączenia sędziego z mocy ustawy (art. 48 § 1 k.p.c.) oraz zasady przekazywania spraw (art. 48(1) k.p.c. i art. 44(1) k.p.c.).
Dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia sędziego z mocy ustawy w kontekście ochrony dóbr osobistych, ale zasady interpretacji przepisów procesowych mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (1)
Czy w przypadku wyłączenia sędziego z mocy ustawy (art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c.) właściwe jest wystąpienie do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 44(1) k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku wyłączenia sędziego z mocy ustawy właściwe jest wystąpienie do sądu przełożonego o wyznaczenie innego sądu równorzędnego na podstawie art. 48(1) k.p.c., a nie art. 44(1) k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 48(1) k.p.c. jest nowym rozwiązaniem wprowadzonym w celu zapewnienia obiektywnej bezstronności sądu przez wyłączenie pozostałych sędziów orzekających w danym sądzie, gdy zachodzi przyczyna wyłączenia jednego z nich. Jest to koncepcja 'curia inhabilis'. W takiej sytuacji należy wystąpić do sądu przełożonego o wyznaczenie innego sądu, a nie do Sądu Najwyższego na podstawie art. 44(1) k.p.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| C. S.A. w K. | spółka | powód |
| A. K. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 48 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sędzia jest wyłączony z mocy ustawy od rozpoznania sprawy.
k.p.c. art. 48 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W razie stwierdzenia wyłączenia sędziego będącego stroną wynikającego z mocy samej ustawy (art. 48 § 1 pkt 1-4 k.p.c.) sąd właściwy powinien wystąpić do sądu nad nim przełożonego o wyznaczenie innego sądu równorzędnego do rozpoznania tej sprawy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 44 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd właściwy do rozpoznania sprawy może wystąpić do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, jeśli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego.
k.p.c. art. 45 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Konstytucja RP zapewniająca prawo do rozpoznania sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw
Ustawa wprowadzająca art. 48(1) k.p.c.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie art. 48(1) k.p.c. w przypadku wyłączenia sędziego z mocy ustawy. • Art. 48(1) k.p.c. jako nowe rozwiązanie zapewniające obiektywną bezstronność sądu (curia inhabilis).
Odrzucone argumenty
Przekazanie sprawy na podstawie art. 44(1) k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości • społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego • wykładany ściśle, a nie w sposób rozszerzający • wyłączona z mocy ustawy od rozpoznania niniejszej sprawy • nowe rozwiązanie legislacyjne • zapewnić obiektywną bezstronność sądu • postać curia inhabilis, a nie iudex inhabilis • postrzeganie sądu - nawet w tej ostatniej sytuacji - jest wartością nadrzędną
Skład orzekający
Tomasz Szanciło
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów dotyczących wyłączenia sędziego z mocy ustawy (art. 48 § 1 k.p.c.) oraz zasady przekazywania spraw (art. 48(1) k.p.c. i art. 44(1) k.p.c.)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia sędziego z mocy ustawy w kontekście ochrony dóbr osobistych, ale zasady interpretacji przepisów procesowych mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia bezstronności sądu i wyłączenia sędziego, co jest istotne dla zaufania do wymiaru sprawiedliwości. Wyjaśnienie nowego przepisu procesowego stanowi wartość dla prawników.
“Sędzia wyłączony z mocy ustawy – kiedy sprawa trafia do Sądu Najwyższego?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.