Orzeczenie · 2026-02-04

III CO 89/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2026-02-04
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
przekazanie sprawydobro wymiaru sprawiedliwościbezstronność sądusąd najwyższysąd rejonowyprocedura cywilnakpc

Sąd Rejonowy w Częstochowie, na podstawie art. 44¹ § 1 k.p.c., zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, argumentując to dobrem wymiaru sprawiedliwości. Sąd Rejonowy wskazał, że pozwany (powód wzajemny) wielokrotnie zgłaszał obiekcje do rozstrzygnięć, składał skargi na sędziów, wnioski o wyłączenie oraz kwestionował czynności biegłego i zeznania świadków, co podważało jego zdaniem wiarygodność Sądu Rejonowego. Sąd Najwyższy, analizując przepis art. 44¹ § 1 k.p.c., podkreślił, że powinien być on interpretowany ściśle, a przekazywanie spraw powinno następować tylko w uzasadnionych przypadkach, gdy istnieje istotne ryzyko dla autorytetu sądownictwa. Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty pozwanego są gołosłowne, nie poparte dowodami i zmierzają do przewlekania postępowania. Stwierdził, że sam fakt niezgadzania się strony z rozstrzygnięciem sądu nie może być podstawą do twierdzenia o jego stronniczości. W ocenie Sądu Najwyższego, wskazane okoliczności nie stwarzają realnego zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości, a obawa o brak bezstronności sądu musi być realna, a nie hipotetyczna. W związku z tym Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

interpretacja i stosowanie art. 44¹ § 1 k.p.c. dotyczącego przekazania sprawy do innego sądu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, zwłaszcza w kontekście zarzutów o brak bezstronności sądu.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której sąd najwyższej instancji ocenia zasadność wniosku o przekazanie sprawy. Kluczowe jest wykazanie realnego zagrożenia dla autorytetu sądownictwa, a nie tylko subiektywnych odczuć strony.

Zagadnienia prawne (1)

Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności w sytuacji, gdy strona kwestionuje bezstronność sądu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty strony dotyczące braku bezstronności sądu są gołosłowne i nie stwarzają realnego zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości. Podkreślono, że przepis art. 44¹ § 1 k.p.c. powinien być interpretowany ściśle, a obawa o brak bezstronności musi być realna, a nie hipotetyczna.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu

Strony

NazwaTypRola
J.M.osoba_fizycznapowód
P.K.osoba_fizycznapozwany
M.K.osoba_fizycznapozwany
D.K.osoba_fizycznapozwany
K.D.osoba_fizycznapozwany
J.M.osoba_fizycznapozwany (w powództwie wzajemnym)
P.K.osoba_fizycznapowód wzajemny
M.K.osoba_fizycznapowód wzajemny
D.K.osoba_fizycznapowód wzajemny
K.D.osoba_fizycznapowód wzajemny

Przepisy (1)

Główne

k.p.c. art. 44¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten stanowi wyjątek od kodeksowej zasady rozpoznawania sprawy przez sąd miejscowo właściwy i z tej przyczyny powinien być interpretowany ściśle. Dobro wymiaru sprawiedliwości nie jest tożsame z interesami prawnymi stron ani ze społecznym postrzeganiem sądu jako organu bezstronnego, ale stanowi uniwersalną wartość, uwzględniającą długofalowe konsekwencje decyzji. Podstawa do zastosowania przepisu zachodzi, gdy istnieje istotne ryzyko, że autorytet sądownictwa ucierpi znacząco w razie rozpatrzenia danej sprawy przez właściwy sąd, co wymaga obiektywnych przesłanek oraz uzasadnionych przesłanek subiektywnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty pozwanego dotyczące braku bezstronności sądu są gołosłowne i nie poparte dowodami. • Sam fakt niezgadzania się strony z rozstrzygnięciem sądu nie może być podstawą twierdzenia o jego stronniczości. • Okoliczności wskazane przez sąd występujący nie stwarzają realnego zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości. • Obawa o brak bezstronności sądu musi być realna, a nie hipotetyczna.

Odrzucone argumenty

Przekazanie sprawy do innego sądu jest uzasadnione dobrem wymiaru sprawiedliwości ze względu na zarzuty pozwanego o braku bezstronności sądu.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości powinno być rozumiane uniwersalnie, mając na względzie nie tylko konkretną sprawę, ale też długofalowe konsekwencje wynikające z decyzji o zastosowaniu art. 44¹ § 1 k.p.c. • same przesłanki subiektywne nie są wystarczające do zastosowania art. 44¹ § 1 k.p.c. • obawa wystąpienia w opinii społecznej przekonania, że sprawa nie zostanie w tym Sądzie bezstronnie rozpoznana, musi być realna, a nie hipotetyczna.

Skład orzekający

Adam Doliwa

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretacja i stosowanie art. 44¹ § 1 k.p.c. dotyczącego przekazania sprawy do innego sądu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, zwłaszcza w kontekście zarzutów o brak bezstronności sądu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której sąd najwyższej instancji ocenia zasadność wniosku o przekazanie sprawy. Kluczowe jest wykazanie realnego zagrożenia dla autorytetu sądownictwa, a nie tylko subiektywnych odczuć strony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego, jakim jest możliwość zmiany sądu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy podchodzi do zarzutów o brak bezstronności.

Czy zarzuty o stronniczość sądu zawsze prowadzą do zmiany sprawy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst