III CO 89/24

Sąd NajwyższyWarszawa2024-02-07
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawywłaściwość sąduSąd NajwyższySąd ApelacyjnySkarb Państwak.p.c.

Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, uznając, że Sąd Apelacyjny nie miał podstaw do wystąpienia z takim wnioskiem.

Sąd Najwyższy rozpatrzył wniosek Sądu Apelacyjnego w Krakowie o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Sprawa dotyczyła zapłaty, a stroną powodową był Skarb Państwa - Sąd Apelacyjny w Krakowie. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny nie miał podstaw prawnych do wystąpienia z takim wnioskiem na podstawie art. 44^2 pkt 2 k.p.c., ponieważ to sąd przełożony, z którym wiąże się roszczenie, decyduje o przekazaniu. Ponadto, Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do oznaczenia sądu na podstawie art. 45 k.p.c., gdyż Sąd Apelacyjny nie uzasadnił swojego wniosku.

Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę z powództwa Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Krakowie przeciwko P. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o zapłatę. Sprawa trafiła do Sądu Najwyższego na skutek wystąpienia Sądu Apelacyjnego w Krakowie z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, w szczególności art. 44^2 pkt 2 k.p.c., stwierdził, że Sąd Apelacyjny nie miał podstaw do wystąpienia z takim wnioskiem. Zgodnie z tym przepisem, to sąd przełożony, z którego działalnością wiąże się dochodzone roszczenie, decyduje o przekazaniu sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Apelacyjny, będąc sądem przełożonym nad Sądem Okręgowym, a ten z kolei nad Sądem Rejonowym, nie mógł wystąpić do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy. Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 44^2 k.p.c. nie przewiduje udziału Sądu Najwyższego w tym procesie. Ponadto, Sąd Najwyższy odmówił oznaczenia sądu na podstawie art. 45 k.p.c., wskazując, że Sąd Apelacyjny nie uzasadnił swojego wystąpienia i nie przedstawił okoliczności uzasadniających zastosowanie tego przepisu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Apelacyjny nie może wystąpić do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy na podstawie art. 44^2 pkt 2 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem, to sąd przełożony, z którym wiąże się dochodzone roszczenie, decyduje o przekazaniu sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 44^2 pkt 2 k.p.c. reguluje sytuację, gdy stroną jest Skarb Państwa, a państwową jednostką organizacyjną, z którą wiąże się dochodzone roszczenie, jest sąd przełożony nad sądem właściwym. W takim przypadku to ten sąd przełożony decyduje o przekazaniu sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Apelacyjny, występując do Sądu Najwyższego, przekroczył swoje kompetencje.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu

Strony

NazwaTypRola
Skarb Państwa - Sąd Apelacyjny w Krakowieinstytucjapowód
P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W.spółkapozwany

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 44^2 § pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis reguluje sytuację, gdy stroną jest Skarb Państwa, a państwową jednostką organizacyjną, z którą wiąże się dochodzone roszczenie, jest sąd przełożony nad sądem właściwym. W takim przypadku to ten sąd przełożony decyduje o przekazaniu sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

k.p.c. art. 45

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis stanowi, że Sąd Najwyższy oznacza sąd, przed który należy wytoczyć powództwo, jeżeli na podstawie przepisów kodeksu nie można ustalić właściwości miejscowej. Występuje o to sąd, do którego wpłynął pozew.

Pomocnicze

k.p.c. art. 45 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa, który sąd występuje o oznaczenie sądu właściwego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Apelacyjny nie miał podstaw do wystąpienia do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy na podstawie art. 44^2 pkt 2 k.p.c. Sąd Apelacyjny nie uzasadnił swojego wniosku o oznaczenie sądu na podstawie art. 45 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

to sąd przełożony, z którego działalnością wiąże się dochodzone w sprawie roszczenie [...] decyduje o przekazaniu sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Apelacyjny nie mógł więc wystąpić do Sądu Najwyższego na podstawie art. 44^2 k.p.c. o przekazanie sprawy innemu sądowi. Sąd Najwyższy nie oznaczy sądu na podstawie powołanego przez Sąd Apelacyjny art. 45 k.p.c.

Skład orzekający

Roman Trzaskowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przekazywania spraw przez sądy, w tym roli Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych w postępowaniach dotyczących Skarbu Państwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wystąpieniem sądu o przekazanie sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z właściwością sądu i przekazywaniem spraw, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy sąd nie może prosić o pomoc Sąd Najwyższy? Wyjaśniamy procedurę przekazywania spraw.

0
Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III CO 89/24
POSTANOWIENIE
7 lutego 2024 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Roman Trzaskowski
na posiedzeniu niejawnym 7 lutego 2024 r. w Warszawie
‎
w sprawie z powództwa Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Krakowie
‎
przeciwko P. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W.
‎
o zapłatę,
‎
na skutek wystąpienia przez Sąd Apelacyjny w Krakowie
‎
postanowieniem z 8 stycznia 2024 r., I AGo 172/23,
‎
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
odmawia przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.
UZASADNIENIE
Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z 14 kwietnia 2023 r. Referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie uwzględnił powództwo o zapłatę Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Krakowie przeciwko P. sp. z o.o. w W.
We wniosku z 11 września 2023 r. pozwany wniósł sprzeciw wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty a ponadto o przedstawienie przez Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia akt sprawy Sądowi Okręgowemu w Krakowie w celu przekazania sprawy i złożonego sprzeciwu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia innemu sądowi równorzędnemu z Sądem Rejonowym dla Krakowa-Śródmieścia na podstawie art. 44
2
pkt 2 k.p.c.
Wystąpieniem z 24 października 2023 r. akta sprawy zostały przekazane przez Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia Sądowi Apelacyjnemu w Krakowie.
Postanowieniem z 8 stycznia 2024 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie, na podstawie art. 44
2
pkt 2 i art. 45 k.p.c., przedstawił akta sprawy Sądowi Najwyższemu wobec występowania w charakterze strony powodowej Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Krakowie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 44
2
pkt 2 k.p.c., jeżeli stroną jest Skarb Państwa, a państwową jednostką organizacyjną, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie, jest sąd przełożony nad sądem właściwym do rozpoznania sprawy - sąd właściwy do rozpoznania sprawy z urzędu przedstawia akta sprawy temu sądowi przełożonemu, który przekazuje sprawę innemu sądowi równorzędnemu z sądem przedstawiającym, mającemu siedzibę poza obszarem właściwości sądu przekazującego. Z powyższego wynika, że to sąd przełożony, z którego działalnością wiąże się dochodzone w sprawie roszczenie i występuje w sprawie jako
statio fisci
Skarbu Państwa, decyduje o przekazaniu sprawy innemu sądowi równorzędnemu. W niniejszej sprawie Sąd Apelacyjny, jako kolejny sąd przełożony na sądem przełożonym (Sądem Okręgowym) nad sądem właściwym do rozpoznania sprawy (Sądem Rejonowym) nie mógł więc wystąpić do Sądu Najwyższego na podstawie art. 44
2
k.p.c. o przekazanie sprawy innemu sądowi. Co do zasady art. 44
2
k.p.c. nie przewiduje by w procesie przekazywania sprawy, na podstawie przesłanek wynikających z tego przepisu, uczestniczył Sąd Najwyższy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 18 lutego 2020 r., I CO 10/20, niepubl.; Postanowienie SN z 29.01.2020 r., V CO 8/20, niepubl.). W razie stwierdzenia wystąpienia przesłanek z art. 44
2
pkt 2 k.p.c. Sąd Apelacyjny obowiązany był samodzielnie zadecydować o przekazaniu sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Zastosowanie trybu z art. 44
2
pkt 2 k.p.c. nie oznacza przy tym, że Sąd Apelacyjny jest właściwy do rozpoznania sprawy w rozumieniu art. 44
2
pkt 1 k.p.c.
Brak również podstaw do oznaczenia w sprawie sądu przez Sąd Najwyższy na podstawie powołanego przez Sąd Apelacyjny art. 45 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli na podstawie przepisów kodeksu nie można w świetle okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej, Sąd Najwyższy oznaczy sąd, przed który należy wytoczyć powództwo. O oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, występuje sąd, do którego wpłynął pozew (art. 45 § 2 k.p.c.), zaś przedstawienie okoliczności, które świadczyłyby o wystąpieniu stanu rzeczy wypełniającego hipotezę normy wynikającej z art. 45 k.p.c., należy do sądu występującego o oznaczenie sądu właściwego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 11 września 2023 r., III CO 532/23, niepubl.). Sąd Apelacyjny nie uzasadnił swojego wystąpienia i nie sposób aktualnie stwierdzić istnienia w sprawie okoliczności uzasadniających zastosowanie przez Sąd Najwyższy art. 45 k.p.c.
[ał]
(K.L.)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI