III CO 874/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy zwrócił sprawę rozwodową Sądowi Okręgowemu, uznając wniosek o wyznaczenie sądu właściwego za przedwczesny, gdyż sąd niższej instancji nie ustalił precyzyjnie miejsca zwykłego pobytu powódki za granicą.
Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej zwrócił się do Sądu Najwyższego o wyznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy rozwodowej, wskazując, że oboje małżonkowie mieszkają za granicą. Sąd Najwyższy uznał jednak, że wniosek był przedwczesny, ponieważ sąd okręgowy nie ustalił precyzyjnie, czy miejsce zamieszkania powódki za granicą ma charakter stały. W związku z tym Sąd Najwyższy zwrócił akta sprawy sądowi okręgowemu.
Sąd Najwyższy rozpatrzył sprawę dotyczącą ustalenia właściwości sądu do rozpoznania pozwu rozwodowego. Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej, do którego wpłynął pozew, zwrócił się do Sądu Najwyższego o wyznaczenie sądu właściwego, ponieważ powódka i pozwany mieszkali poza granicami Polski. Sąd Okręgowy powołał się na art. 41 k.p.c., który nie pozwalał na ustalenie właściwości miejscowej w tej sytuacji. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, stwierdził, że wystąpienie z wnioskiem o wyznaczenie sądu było przedwczesne. Zgodnie z art. 45 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy wyznacza sąd właściwy, gdy nie można go ustalić na podstawie przepisów kodeksu. W tej konkretnej sprawie, choć wskazano, że powódka mieszka za granicą, zaznaczono, że jej pobyt ma charakter tymczasowy. Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd okręgowy powinien najpierw precyzyjnie ustalić, czy miejscowość za granicą, w której mieszka powódka, może być uznana za jej miejsce zwykłego pobytu. Dopiero po takim ustaleniu można by rozważać brak możliwości określenia właściwości sądu. W związku z tym Sąd Najwyższy, na podstawie art. 45 § 1 k.p.c., zwrócił akta sprawy Sądowi Okręgowemu w Bielsku-Białej, aby ten dokonał dalszych ustaleń.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek był przedwczesny, ponieważ sąd niższej instancji nie ustalił precyzyjnie miejsca zwykłego pobytu powódki za granicą.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sąd okręgowy powinien najpierw ustalić, czy pobyt powódki za granicą ma charakter stały, zanim zwróci się o wyznaczenie sądu właściwego. Brak takiego ustalenia czyni wniosek przedwczesnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zwrot_akt
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K.O. | osoba_fizyczna | powódka |
| A.O. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (2)
Główne
k.p.c. art. 45 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy wyznacza sąd właściwy, gdy na podstawie przepisów kodeksu nie można ustalić właściwości miejscowej w świetle okoliczności sprawy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 41
Kodeks postępowania cywilnego
Brak podstaw do ustalenia sądu właściwego na podstawie tego przepisu, gdy strony mieszkają za granicą.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o wyznaczenie sądu właściwego był przedwczesny, gdyż sąd okręgowy nie ustalił precyzyjnie miejsca zwykłego pobytu powódki za granicą.
Godne uwagi sformułowania
brak jest podstaw do ustalenia sądu właściwego na podstawie art. 41 k.p.c. wystąpienie przez Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej z wnioskiem o oznaczenie przez Sąd Najwyższy sądu właściwego do rozpoznania sprawy było co najmniej przedwczesne. Sąd wnioskujący powinien bowiem w pierwszej kolejności precyzyjnie ustalić, czy miejscowość, w której obecnie mieszka powódka, może być uznana za jej miejsce zwykłego pobytu.
Skład orzekający
Kamil Zaradkiewicz
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości sądu w sprawach rozwodowych, gdy strony przebywają za granicą, oraz wymogi proceduralne dotyczące wniosku o wyznaczenie sądu właściwego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku precyzyjnych ustaleń co do miejsca zwykłego pobytu za granicą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w sprawach rozwodowych z elementem transgranicznym, co jest istotne dla praktyków prawa rodzinnego.
“Sąd Najwyższy wyjaśnia: Kiedy wniosek o wyznaczenie sądu w sprawie rozwodowej jest przedwczesny?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III CO 874/25 POSTANOWIENIE 13 sierpnia 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Kamil Zaradkiewicz na posiedzeniu niejawnym 13 sierpnia 2025 r. w Warszawie w sprawie z powództwa K.O. przeciwko A.O. o rozwód, na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej postanowieniem z 4 lipca 2025 r., I C 1024/25, o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy, zwraca akta sprawy Sądowi Okręgowemu w Bielsku-Białej. [M.O.] UZASADNIENIE Postanowieniem z 4 lipca 2025 r. Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej, w sprawie z powództwa K.O. przeciwko A.O. o rozwód, postanowił zwrócić się do Sądu Najwyższego o wyznaczenie sądu właściwego do rozpoznania niniejszej sprawy. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wnioskujący podniósł, że z pozwu wynika, że zarówno powódka jak i pozwany mieszkają i przebywają obecnie poza granicami Polski, w związku z czym brak jest podstaw do ustalenia sądu właściwego na podstawie art. 41 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Okoliczności wynikające z akt postępowania uzasadniały zwrócenie akt Sądowi Okręgowemu w Bielsku-Białej. Zgodnie z art. 45 § 1 k.p.c., jeżeli na podstawie przepisów kodeksu nie można w świetle okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej, Sąd Najwyższy oznaczy sąd, przed który należy wytoczyć powództwo. Przepis ten często znajduje zastosowanie w sprawach rozwodowych, w sytuacji, w której oboje małżonkowie w dacie wnoszenia pozwu mają miejsce zamieszkania za granicą. W niniejszej sprawie wskazano co prawda w pozwie, że oboje małżonkowie mieszkają obecnie za granicą, ale przypadku powódki zwrócono uwagę, że jej zamieszkiwanie w W. ma mieć charakter tymczasowy. W świetle powyższego wystąpienie przez Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej z wnioskiem o oznaczenie przez Sąd Najwyższy sądu właściwego do rozpoznania sprawy było co najmniej przedwczesne. Sąd wnioskujący powinien bowiem w pierwszej kolejności precyzyjnie ustalić, czy miejscowość, w której obecnie mieszka powódka, może być uznana za jej miejsce zwykłego pobytu. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 45 § 1 k.p.c. orzeczono, jak w sentencji postanowienia. SSN Kamil Zaradkiewicz [M.O.] [SOP]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI