IV CO 115/21
Podsumowanie
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi, uznając, że pozwanie przez powódkę Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w S. nie stoi na przeszkodzie rozpoznaniu sprawy przez Sąd Okręgowy w S. i nie narusza dobra wymiaru sprawiedliwości.
Sąd Okręgowy w S. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości i społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego, ze względu na fakt, że powódka pozywała tut. Sąd. Sąd Najwyższy odmówił przekazania, wskazując, że art. 44¹ § 1 k.p.c. stosuje się wyjątkowo i dotyczy sytuacji ustrojowych, a nie konkretnych sędziów. Podkreślono, że pozwanie Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w S. nie stanowi przeszkody do rozpoznania sprawy przez Sąd Okręgowy w S. na podstawie art. 44² k.p.c.
Sąd Okręgowy w S. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, argumentując, że wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Jako powód wskazano fakt, że powódka pozywała tut. Sąd, a także wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego w [...] w innej sprawie, gdzie Sąd ten został pozwany przez stronę, której dotyczyły sprawy. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, przypomniał, że zgodnie z art. 44¹ § 1 k.p.c. przekazanie sprawy jest możliwe, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, zwłaszcza wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Podkreślono, że przepis ten dotyczy okoliczności związanych z sądem w znaczeniu ustrojowym, a nie z konkretnym sędzią. Sąd Najwyższy zaznaczył, że przepis ten podlega wykładni ścieśniającej i powinien być stosowany wyjątkowo, aby nie osłabić zaufania do niezależności sędziów. Stwierdzono, że instrument ten nie może zastępować innych instytucji umożliwiających rozpoznanie sprawy przez sąd inny niż właściwy miejscowo. W kontekście niniejszej sprawy, Sąd Najwyższy wskazał, że skoro stroną pozwaną jest Skarb Państwa – Sąd Rejonowy w S., to zgodnie z art. 44² k.p.c. nie ma przeszkód do rozpoznania sprawy przez Sąd Okręgowy w S.. Okoliczność, że powódka zainicjowała inne sprawy, w których pozwała Skarb Państwa, nie ma znaczenia dla indywidualnej oceny każdej sprawy. Sąd Najwyższy nie dostrzegł argumentów naruszających dobro wymiaru sprawiedliwości, które wykluczałyby rozpoznanie przez Sąd Okręgowy sprawy, w której jednostką organizacyjną Skarbu Państwa jest podległy Sąd Rejonowy. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, pozwanie Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w S. nie stanowi przeszkody do rozpoznania sprawy przez Sąd Okręgowy w S., a okoliczności sprawy nie uzasadniają przekazania jej innemu sądowi równorzędnemu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 44¹ § 1 k.p.c. stosuje się wyjątkowo i dotyczy sytuacji ustrojowych sądu, a nie konkretnych sędziów. Pozwanie Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w S. jest dopuszczalne na mocy art. 44² k.p.c. i nie narusza dobra wymiaru sprawiedliwości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| C. B. | osoba_fizyczna | powódka |
| Skarb Państwa - Sąd Rejonowy w S. | organ_państwowy | pozwany |
| T. R. | inne | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 44 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu jest możliwe, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Stosowanie przepisu powinno następować wyjątkowo i dotyczy okoliczności ustrojowych sądu, a nie konkretnego sędziego. Nie może być postrzegany jako środek służący rozwiązywaniu problemów organizacyjnych ani zastępować inne instytucje.
k.p.c. art. 44 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Nie ma przeszkód do rozpoznania sprawy przez Sąd Okręgowy w S., gdy stroną pozwaną jest Skarb Państwa – Sąd Rejonowy w S.
Pomocnicze
k.p.c. art. 44
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 44 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 48
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwanie Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w S. nie stanowi przeszkody do rozpoznania sprawy przez Sąd Okręgowy w S. na podstawie art. 44² k.p.c. Okoliczności sprawy nie naruszają dobra wymiaru sprawiedliwości w stopniu uzasadniającym przekazanie sprawy innemu sądowi. Art. 44¹ § 1 k.p.c. dotyczy sytuacji ustrojowych sądu, a nie konkretnych sędziów.
Odrzucone argumenty
Przekazanie sprawy innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości i społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego, z uwagi na pozwanie sądu przez powódkę.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego Chodzi zatem, co do zasady, o tego rodzaju okoliczności, które są powiązane z danym sądem w znaczeniu ustrojowym (instytucjonalnym), a nie z konkretnym sędzią. Przepis ten zawiera bowiem normę szczególną, pozwalającą na rozpoznanie sprawy przez sąd, który nie jest właściwy miejscowo według przepisów k.p.c. Podlega więc wykładni ścieśniającej. Instrument przewidziany w art. 44¹ § 1 k.p.c. nie może więc być postrzegany jako środek służący rozwiązywaniu problemów organizacyjnych, czy też zastępować inne instytucje umożliwiające rozpoznanie sprawy przez sąd inny niż właściwy według przepisów k.p.c.
Skład orzekający
Marcin Łochowski
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 44¹ i 44² k.p.c. w kontekście przekazania sprawy innemu sądowi, gdy stroną jest sąd lub jego jednostka organizacyjna, oraz znaczenie zasady bezstronności sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pozwania sądu jako strony, ale stanowi ugruntowanie wykładni przepisów o przekazaniu sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z bezstronnością sądu i możliwością przekazania sprawy, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje przepisy w sytuacjach, gdy sąd sam jest stroną postępowania.
“Czy sąd może być pozwany i czy to oznacza, że nie będzie bezstronny? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN Sygn. akt IV CO 115/21 POSTANOWIENIE Dnia 24 czerwca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marcin Łochowski na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 czerwca 2021 r., na skutek przedstawienia akt sprawy Sądu Okręgowego w S. z postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2021 r., w przedmiocie przekazania innemu sądowi równorzędnemu sprawy sygn. I C […] z powództwa C. B. przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Rejonowemu w S. i T. R. o zapłatę odmawia przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. UZASADNIENIE Postanowieniem z 29 kwietnia 2021 r. Sąd Okręgowy w S. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy na podstawie art. 44 1 § 1 k.p.c. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Sąd Okręgowy wskazał, że toczą się sprawy, w których powódka pozywa tut. Sąd, a z urzędu Sądowi wiadomo, że sędziowie Sądu Apelacyjnego w […] zostali wyłączeni w sprawie, gdy w innej sprawie Sąd ten został pozwany przez stronę, której sprawy dotyczyły. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 44 1 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Nie ulega wątpliwości, że art. 44 1 § 1 k.p.c. dotyczy takich sytuacji, gdy rozpoznanie sprawy w danym sądzie, bez względu na to przez którego sędziego, godziłoby w dobro wymiaru sprawiedliwości. Chodzi zatem, co do zasady, o tego rodzaju okoliczności, które są powiązane z danym sądem w znaczeniu ustrojowym (instytucjonalnym), a nie z konkretnym sędzią. Natomiast, według art. 45 Konstytucji RP każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Ta wyrażona w Konstytucji RP zasada wpływa w istotny sposób na kierunek wykładni art. 44 1 § 1 k.p.c. Przepis ten zawiera bowiem normę szczególną, pozwalającą na rozpoznanie sprawy przez sąd, który nie jest właściwy miejscowo według przepisów k.p.c. Podlega więc wykładni ścieśniającej. Stosowanie art. 44 1 § 1 i 2 k.p.c. w praktyce powinno następować wyjątkowo, ponieważ nadmierne i pochopne korzystanie przez Sąd Najwyższy z możliwości przekazania sprawy do innego sądu może doprowadzić do skutku odwrotnego do zamierzonego, a wynikiem takiego działania może być nawet osłabienie zaufania do niezależności sędziów oraz ich zdolności do obiektywnego orzekania (postanowienie Sądu Najwyższego z 28 sierpnia 2020 r., V CO 142/20). Instrument przewidziany w art. 44 1 § 1 k.p.c. nie może więc być postrzegany jako środek służący rozwiązywaniu problemów organizacyjnych, czy też zastępować inne instytucje umożliwiające rozpoznanie sprawy przez sąd inny niż właściwy według przepisów k.p.c. (np. art. 44, 44 2 , 48 1 k.p.c.). Skoro w niniejszej sprawie strona pozwana została oznaczona jako Skarb Państwa – Sąd Rejonowy w S., to w świetle art. 44 2 k.p.c. nie ma przeszkód do rozpoznania sprawy przez Sąd Okręgowy w S.. Okoliczność, że powódka zainicjowała inne sprawy, w których pozwała Skarb Państwa, reprezentowany przez Prezesa Sądu Okręgowego w S., nie ma dla rozpoznania sprawy sygn. akt I C […] znaczenia. Każda odrębna sprawa jest na tym tle oceniana indywidualnie. Sąd Najwyższy nie dostrzega przy tym argumentów odnoszących się do dobra wymiaru sprawiedliwości, wykluczających rozpoznanie przez Sąd Okręgowy sprawy, w której jednostką organizacyjną Skarbu Państwa jest podległy Sąd Rejonowy. Co więcej, treść art. 44 2 k.p.c. taka sytuację wprost dopuszcza. Z tych względów, Sąd Najwyższy na podstawie art. 44 1 § 1 k.p.c. odmówił przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. jw
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę