III CO 85/23

Sąd Najwyższy2023-03-03
SNRodzinneopieka nad dzieckiemŚrednianajwyższy
opieka nad dzieckiemkontakty z dzieckiemdobro dzieckaprzekazanie sprawySąd Najwyższypostępowanie cywilneart. 44¹ k.p.c.

Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy dotyczącej rozstrzygnięcia o istotnych sprawach dziecka innemu sądowi, uznając brak podstaw do zastosowania art. 44¹ k.p.c.

Uczestnik postępowania K. M. wniósł o przekazanie sprawy dotyczącej rozstrzygnięcia o istotnych sprawach dziecka innemu sądowi, powołując się na długotrwałość postępowania i brak realizacji kontaktów z córką. Sąd Najwyższy odmówił przekazania, wskazując, że sąd występujący o przekazanie nie wykazał spełnienia przesłanek z art. 44¹ § 1 k.p.c., a przepis ten powinien być stosowany ze szczególną powściągliwością.

Sprawa dotyczyła wniosku o przekazanie sprawy dotyczącej rozstrzygnięcia o istotnych sprawach dziecka innemu sądowi równorzędnemu. Uczestnik postępowania K. M. argumentował, że postępowanie toczy się od 2016 roku, nie są realizowane kontakty z małoletnią córką, a matka dziecka nie respektuje jego praw. Sąd Najwyższy, rozpatrując wystąpienie Sądu Rejonowego w Rzeszowie, odmówił przekazania sprawy. W uzasadnieniu wskazano, że przepis art. 44¹ § 1 k.p.c. pozwala na przekazanie sprawy w wyjątkowych sytuacjach, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, a przepis ten powinien być interpretowany ściśle i stosowany z powściągliwością. Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd występujący o przekazanie jest zobowiązany do wskazania konkretnych okoliczności faktycznych i ocen prawnych uzasadniających takie działanie, czego Sąd Rejonowy nie uczynił. W związku z tym, Sąd Najwyższy orzekł o odmowie przekazania sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, nie istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odmówił przekazania, ponieważ sąd występujący o przekazanie (Sąd Rejonowy) nie wykazał spełnienia przesłanek z art. 44¹ § 1 k.p.c., a przepis ten wymaga ścisłej wykładni i stosowania z powściągliwością.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznawnioskodawca
K. M.osoba_fizycznauczestnik
Z. S.osoba_fizycznadziecko

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 44¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu jest możliwe, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Przepis ten stanowi odstępstwo od konstytucyjnego prawa do sądu i powinien być stosowany ze szczególną powściągliwością.

Pomocnicze

k.p.c. art. 44¹ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

O przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu występuje sąd właściwy do rozpoznania sprawy.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucyjnie chronione prawo obywatela do rozpoznania jego sprawy przez wyznaczony ustawą właściwy miejscowo i rzeczowo sąd.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd występujący o przekazanie nie wykazał spełnienia przesłanek z art. 44¹ § 1 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Długotrwałość postępowania i brak realizacji kontaktów z dzieckiem jako podstawa do przekazania sprawy.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości stosowany ze szczególną powściągliwością nie uczynił zadość tej powinności

Skład orzekający

Agnieszka Piotrowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 44¹ k.p.c. dotyczącego przekazywania spraw między sądami równorzędnymi, podkreślenie wymogu szczegółowego uzasadnienia przez sąd występujący o przekazanie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sąd niższej instancji nie uzasadnił wystarczająco wniosku o przekazanie sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy procedury przekazywania spraw, co jest istotne dla prawników procesowych, ale nie zawiera nietypowych faktów ani zaskakującego rozstrzygnięcia dla szerszej publiczności.

Kiedy sąd może zmienić sąd? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady przekazywania spraw.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III CO 85/23
POSTANOWIENIE
Dnia 3 marca 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Agnieszka Piotrowska
w sprawie z wniosku A. S.
‎
z udziałem K. M.
‎
o rozstrzygnięcie w istotnych sprawach dziecka
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 3 marca 2023 r.
‎
na skutek wystąpienia Sądu Rejonowego w Rzeszowie o przekazanie sprawy III Nsm 410/17 innemu sądowi równorzędnemu do rozpoznania (art.44
1
k.p.c.).
odmawia przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu
do rozpoznania.
UZASADNIENIE
W piśmie z 27 grudnia 2022 r. uczestnik postępowania K. M. wniósł o wystąpienie przez Sąd Rejonowy w Rzeszowie do Sądu Najwyższego o  przekazanie sprawy III Nsm 410/17 do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art.44
1
k.p.c. W uzasadnieniu tego pisma podniósł, że postępowanie w przedmiocie rozstrzygnięcia o sprawach dziecka z wniosku A. S. z udziałem K. M.  toczy się od 2016 r., nie są realizowane kontakty uczestnika z małoletnią córką Z. S., albowiem jej matka A. S. nie respektuje wniosków ojca dziecka oraz jego prawa do więzi z dzieckiem mimo wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka ze skargi uczestnika.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Stosownie do art.44
1
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Ustawa nie definiuje zawartego w przytoczonym przepisie pojęcia ,,dobro wymiaru sprawiedliwości”; niewątpliwe jednak należy je intepretować w kontekście wartości istotnych dla systemu wymiaru sprawiedliwości z punktu widzenia jego zadań i celów oraz cech, jakimi powinien się charakteryzować, do których należy, między innymi, sprawne, bezstronne i skuteczne zapewnianie
obywatelom ochrony prawnej, w tym rozwiązywanie powstałych między nimi sporów. Przytoczony art.44
1
k.p.c. stanowi odstępstwo od konstytucyjnie chronionego prawa obywatela do rozpoznania jego sprawy przez wyznaczony ustawą właściwy miejscowo i rzeczowo sąd (art.45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), stąd powinien być wykładany ściśle i stosowany ze szczególną powściągliwością. O przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu występuje sąd właściwy do rozpoznania sprawy (art.44
1
§ 2 k.p.c.), który w uzasadnieniu swojego postanowienia jest zobligowany do wskazania okoliczności faktycznych oraz ocen prawnych pozwalających Sądowi Najwyższemu na ustalenie, czy istotnie zachodzą przesłanki do zastosowania art.44
1
§ 1 k.p.c. w przedstawionej sprawie. Sąd Rejonowy nie uczynił zadość tej powinności; stąd orzeczono, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI