III CO 838/24

Sąd NajwyższyWarszawa2024-08-08
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
sąd najwyższyprzekazanie sprawyuzasadnieniedobro wymiaru sprawiedliwościpostanowieniezarządzeniekpc

Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi z powodu braku uzasadnienia.

Sąd Rejonowy wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jednak jego zarządzenie nie zawierało uzasadnienia. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 44¹ k.p.c. i swoje orzecznictwo, odrzucił wniosek, podkreślając wymóg sporządzenia uzasadnienia dla takich postanowień, nawet jeśli nie są zaskarżalne.

Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę z wniosku kuratora spadku M. T. z udziałem R. K., Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Krakowie i Konserwatora Zabytków o ustanowienie zarządcy. Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie wystąpił do Sądu Najwyższego z zarządzeniem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 44¹ k.p.c. Sąd Najwyższy odrzucił ten wniosek, ponieważ zarządzenie sądu rejonowego nie zawierało uzasadnienia. Zgodnie z art. 44¹ § 1 k.p.c., przekazanie sprawy przez Sąd Najwyższy jest możliwe, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy konsekwentnie podkreśla w swoim orzecznictwie, że postanowienie o przekazaniu sprawy musi być uzasadnione, nawet jeśli nie podlega zaskarżeniu, aby przedstawić argumenty przemawiające za takim przekazaniem. Sąd Najwyższy zauważył, że choć pismo uczestniczki postępowania mogło być impulsem do wystąpienia, nie zwalniało to sądu rejonowego z obowiązku prawidłowego sporządzenia postanowienia z uzasadnieniem. Sąd Najwyższy podkreślił, że rola sądu w takiej sytuacji nie może ograniczać się do przekazania wniosku strony, a musi zawierać własną argumentację opartą na przesłankach z art. 44¹ k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zarządzenie o przekazaniu sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, wydane na podstawie art. 44¹ k.p.c., wymaga uzasadnienia, mimo iż nie jest zaskarżalne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że wymóg sporządzenia uzasadnienia wynika z orzecznictwa i służy przedstawieniu argumentów przemawiających za przekazaniem sprawy ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy nie jest zobowiązany do poszukiwania tych argumentów samodzielnie, jeśli sąd występujący o przekazanie nie przedstawił ich we właściwy sposób.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie wniosku

Strony

NazwaTypRola
M. T.innekurator spadku
R. K.inneuczestnik postępowania
Prokurator Prokuratury Okręgowej w Krakowieorgan_państwowyudział
[…] Konserwator Zabytkówinstytucjaudział

Przepisy (1)

Główne

k.p.c. art. 44¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przekazanie sprawy przez Sąd Najwyższy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu jest możliwe, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, a w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Wymaga postanowienia z uzasadnieniem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarządzenie sądu o przekazaniu sprawy nie zawierało uzasadnienia. Brak uzasadnienia narusza wymogi proceduralne wynikające z art. 44¹ k.p.c. i orzecznictwa Sądu Najwyższego.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego uzasadnienie postanowienia służy przedstawieniu argumentów przemawiających (...) za przekazaniem sprawy nie jest rzeczą Sądu Najwyższego poszukiwanie (...) argumentów przemawiających za przekazaniem sprawy, jeśli nie przedstawił ich we właściwy sposób sąd występujący o takie przekazanie rola sądu nie może sprowadzać się jedynie do przekazania wniosku pochodzącego od strony

Skład orzekający

Agnieszka Góra-Błaszczykowska

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wymogi formalne dotyczące postanowień o przekazaniu sprawy przez Sąd Najwyższy, w tym konieczność sporządzenia uzasadnienia."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw przekazywanych przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 44¹ k.p.c.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne wymogi proceduralne dotyczące przekazywania spraw przez Sąd Najwyższy, co jest ważne dla praktyków prawa procesowego.

Sąd Najwyższy odrzuca wniosek: dlaczego brak uzasadnienia może pogrzebać szanse na zmianę sądu?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III CO 838/24
POSTANOWIENIE
8 sierpnia 2024 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Agnieszka Góra-Błaszczykowska
na posiedzeniu niejawnym 8 sierpnia 2024 r. w Warszawie
‎
w sprawie z wniosku kuratora spadku M. T.
‎
z udziałem R. K., Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Krakowie
i […] Konserwatora Zabytków
‎
o ustanowienie zarządcy,
‎
na skutek wystąpienia przez Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie
‎
zarządzeniem z 7 czerwca 2024 r., VI Ns 453/19/S,
‎
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
odrzuca wniosek.
UZASADNIENIE
Zarządzeniem z 7 czerwca 2024 r. Sąd Rejonowy dla Krakowa- Śródmieścia w Krakowie wystąpił do Sądu Najwyższego na podstawie art. 44
1
k.p.c.
‎
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Zarządzenie nie zawiera uzasadnienia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 44
1
§ 1 k.p.c. przekazanie przez Sąd Najwyższy sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu jest możliwe wówczas, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, a w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego.
Przekazanie sprawy Sądowi Najwyższemu celem wyznaczenia innego sądu równorzędnego do rozpoznania sprawy na podstawie art. 44
1
k.p.c. powinno nastąpić postanowieniem, do którego należy sporządzić uzasadnienie, mimo iż nie jest zaskarżalne.
Wymóg sporządzenia uzasadnienia wynika z orzecznictwa Sądu Najwyższego, w którym konsekwentnie podkreśla się, że uzasadnienie postanowienia służy przedstawieniu argumentów przemawiających (ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości) za przekazaniem sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Nie jest bowiem rzeczą Sądu Najwyższego poszukiwanie, przy ocenie zasadności zastosowania art. 44
1
k.p.c., argumentów
przemawiających za przekazaniem sprawy, jeśli nie przedstawił ich we właściwy sposób sąd występujący o takie przekazanie (zob. postanowienie SN z 22 lutego 2023 r., III CO 62/23).
Z tej przyczyny zarządzenie podlega odrzuceniu.
Na marginesie Sąd Najwyższy zauważa, że impulsem do wydania zarządzenia w sprawie niniejszej było pismo uczestniczki postępowania z dnia
‎
16 stycznia 2021 roku, jednakże jego złożenie nie zwalniało Sądu Rejonowego
‎
od prawidłowego przekazania sprawy wraz wnioskiem Sądowi Najwyższemu, czyli w postaci postanowienia z uzasadnieniem.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się (patrz postanowienie
‎
z dnia 10 stycznia 2024 r., III CO 1088/23), że skoro w przepisie art. 44
1
k.p.c. mowa o wystąpieniu sądu, to jego rola nie może sprowadzać się jedynie do przekazania wniosku pochodzącego od strony, gdyż byłoby to w praktyce równoznaczne z przyznaniem samej stronie kompetencji do występowania
‎
z wnioskiem o zastosowanie instytucji unormowanej w powołanym przepisie, co nie znajduje uzasadnienia w jego treści. Nie pozbawia to oczywiście stron postępowania możliwości zwrócenia sądowi właściwemu uwagi na okoliczności mogące przemawiać za zastosowaniem omawianej instytucji. Nawet jeżeli wystąpienie takie zostało zainicjowane przez stronę postępowania, postanowienie sądu winno zawierać uzasadnienie, odnoszące się do podstaw stosowania art. 44
1
k.p.c. Zarządzenie Sądu Rejonowy dla Krakowa- Śródmieścia w Krakowie, poza powołaniem się na pismo uczestniczki i przytoczeniem treści przepisu, nie zawiera żadnej argumentacji.
Mając na uwadze przedstawione argumenty orzeczono jak w sentencji.
[SOP]
[ms]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI