III CO 821/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy o separację na zgodny wniosek, wskazując na błąd Sądu Okręgowego w zastosowaniu przepisów o właściwości.
Sąd Okręgowy w Rybniku wystąpił do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy o separację, ponieważ małżonkowie nie zamieszkiwali w Polsce. Sąd Najwyższy odmówił, stwierdzając, że w przypadku zgodnego wniosku o separację właściwość miejscową określa się inaczej, a w ostateczności jest nią Sąd Okręgowy w Warszawie.
Sąd Okręgowy w Rybniku zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy o separację, powołując się na art. 45 k.p.c. Powodem było to, że żaden z małżonków nie zamieszkiwał ani nie przebywał w Polsce, co uniemożliwiało ustalenie sądu właściwego miejscowo zgodnie z art. 41 k.p.c. Sąd Najwyższy uznał jednak, że Sąd Okręgowy popełnił błąd, ponieważ sprawa o separację na zgodny wniosek jest postępowaniem nieprocesowym, a wskazane przez Sąd Okręgowy przepisy nie miały zastosowania. Zgodnie z art. 567¹ k.p.c., w takich przypadkach właściwy jest sąd, w którego okręgu małżonkowie mają wspólne zamieszkanie, a w braku takiej podstawy – sąd miejsca ich wspólnego pobytu. Jeśli te kryteria nie są spełnione, wniosek należy zgłosić w sądzie właściwym dla jednego z małżonków, zgodnie z art. 508 § 1-3 k.p.c. W ostateczności, gdy nie można ustalić właściwości na podstawie tych przepisów, właściwy jest Sąd Okręgowy w Warszawie. W związku z tym Sąd Najwyższy odmówił oznaczenia sądu właściwego, wskazując na istniejące podstawy prawne do ustalenia właściwości przez Sąd Okręgowy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
W przypadku zgodnego wniosku o separację, właściwość miejscową określa się na podstawie art. 567¹ k.p.c. i art. 508 k.p.c. W ostateczności właściwy jest Sąd Okręgowy w Warszawie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że Sąd Okręgowy błędnie zastosował przepisy dotyczące właściwości ogólnej (art. 41 i 45 k.p.c.) zamiast przepisów specyficznych dla spraw o separację na zgodny wniosek (art. 567¹ i 508 k.p.c.). Przepisy te przewidują alternatywne podstawy ustalenia właściwości, w tym wskazanie Sądu Okręgowego w Warszawie jako sądu właściwego w braku innych możliwości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa oznaczenia sądu właściwego
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| P. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 567¹
Kodeks postępowania cywilnego
Określa właściwość sądu w sprawach o separację na zgodny wniosek.
k.p.c. art. 508 § 1-3
Kodeks postępowania cywilnego
Określa właściwość sądu w braku wspólnego zamieszkania lub pobytu małżonków, wskazując w ostateczności Sąd Okręgowy w Warszawie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 41
Kodeks postępowania cywilnego
Nie można ustalić sądu właściwego miejscowo.
k.p.c. art. 45
Kodeks postępowania cywilnego
Wystąpienie do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Okręgowy błędnie zastosował przepisy ogólne o właściwości (art. 41, 45 k.p.c.) zamiast przepisów szczególnych dla spraw o separację na zgodny wniosek (art. 567¹, 508 k.p.c.).
Godne uwagi sformułowania
Uszło uwadze Sądu Okręgowego, że w niniejszej sprawie małżonkowie złożyli zgodny wniosek o orzeczenie separacji. Sprawa taka jest rozpoznawana w postępowaniu nieprocesowym (zob. art. 567¹ k.p.c.). Zatem wskazane przez Sąd Okręgowy art. 41 i 45 k.p.c. nie mają w sprawie zastosowania.
Skład orzekający
Marcin Łochowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Właściwość sądu w sprawach o separację na zgodny wniosek, gdy małżonkowie przebywają za granicą."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wspólnego zamieszkania lub pobytu małżonków w Polsce i zastosowania przepisów o właściwości sądu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe zastosowanie przepisów proceduralnych i jak Sąd Najwyższy koryguje błędy sądów niższych instancji, co jest istotne dla praktyków prawa rodzinnego.
“Sąd Najwyższy wyjaśnia: Gdzie złożyć pozew o separację, gdy małżonkowie mieszkają za granicą?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III CO 821/24 POSTANOWIENIE 22 sierpnia 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marcin Łochowski na posiedzeniu niejawnym 22 sierpnia 2024 r. w Warszawie w sprawie z wniosku A. M. i P. M. o separację, na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Rybniku postanowieniem z 1 lipca 2024 r., I Ns 159/24, o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy, odmawia oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy. UZASADNIENIE Postanowieniem z 1 lipca 2024 r. Sąd Okręgowy w Rybniku na podstawie art. 45 k.p.c. wystąpił do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego, wskazując, że żaden z małżonków nie zamieszkuje i nie przebywa w Polsce, a zatem zgodnie z art. 41 k.p.c. nie można ustalić sądu właściwego miejscowo do rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Uszło uwadze Sądu Okręgowego, że w niniejszej sprawie małżonkowie złożyli zgodny wniosek o orzeczenie separacji. Sprawa taka jest rozpoznawana w postępowaniu nieprocesowym (zob. art. 567 1 k.p.c.). Zatem wskazane przez Sąd Okręgowy art. 41 i 45 k.p.c. nie mają w sprawie zastosowania. Zgodnie bowiem z art. 567 1 k.p.c. w sprawie o separację na zgodny wniosek miejscowo właściwy jest sąd, w którego okręgu małżonkowie mają wspólne zamieszkanie, a w braku takiej podstawy – sąd miejsca ich wspólnego pobytu. Jeżeli małżonkowie nie mają wspólnego miejsca zamieszkania ani pobytu, wniosek należy zgłosić w sądzie właściwym dla jednego z małżonków, zgodnie z art. 508 § 1-3 k.p.c. Oznacza to, że w braku podstaw do określenia właściwości miejscowej sądu określonych w art. 567 1 i 508 § 1 k.p.c. właściwy do rozpoznania sprawy jest sąd dla m.st. Warszawy, czyli Sąd Okręgowy w Warszawie (art. 508 § 1 zd. 3 k.p.c.). W sprawie o separację na zgodny wniosek nie zachodzi zatem sytuacja, o której mowa w art. 45 k.p.c., a więc niemożność ustalenia właściwości miejscowej na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Z tych względów, Sąd Najwyższy na podstawie art. 45 w zw. z art. 567 1 i 508 k.p.c. odmówił oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy. (D.Z.) [ms]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI