III CO 740/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy zwrócił akta sprawy Sądowi Okręgowemu w Lublinie, uznając za przedwczesne wystąpienie o oznaczenie sądu właściwego z powodu niejednoznaczności co do miejsca zamieszkania stron.
Sąd Okręgowy w Lublinie zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy rozwodowej, powołując się na trudności w ustaleniu właściwości miejscowej. Sąd Najwyższy uznał jednak, że wystąpienie to było przedwczesne, ponieważ strony w pozwie wskazały miejsca zamieszkania w Polsce, a jedynie w trakcie wysłuchania informacyjnego wspomniały o przeszłym wspólnym zamieszkaniu za granicą. Sąd Najwyższy zwrócił akta sprawy Sądowi Okręgowemu, wskazując na potrzebę precyzyjnego ustalenia miejsca zamieszkania stron.
Sąd Najwyższy rozpatrzył wniosek Sądu Okręgowego w Lublinie o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy rozwodowej pomiędzy Ł.K. a J.K. Sąd Okręgowy uchylił swoje wcześniejsze postanowienie i zwrócił się do Sądu Najwyższego na podstawie art. 45 k.p.c. z powodu braku możliwości ustalenia właściwości miejscowej. Sąd Najwyższy uznał jednak, że wniosek był przedwczesny. Z akt sprawy wynikało, że powód i pozwana w pozwie wskazali miejsca zamieszkania w Polsce. Choć podczas wysłuchania informacyjnego strony wspomniały o tym, że ostatnio mieszkali w Szwajcarii, użyły czasu przeszłego i nie potwierdziły obecnego wspólnego zamieszkania za granicą. Sąd Najwyższy podkreślił, że zgodnie z art. 45 § 1 k.p.c., sąd powinien najpierw precyzyjnie ustalić miejsca zamieszkania stron w momencie wnoszenia pozwu, zanim zwróci się o oznaczenie sądu właściwego. W związku z tym, Sąd Najwyższy zwrócił akta sprawy Sądowi Okręgowemu w Lublinie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Właściwość miejscową należy ustalić na podstawie miejsca zamieszkania stron w momencie wnoszenia pozwu. Jeśli strony w pozwie wskazują miejsca zamieszkania w Polsce, a jedynie w trakcie postępowania pojawiają się wzmianki o przeszłym zamieszkaniu za granicą, należy najpierw precyzyjnie wyjaśnić aktualne miejsce zamieszkania, zanim zwróci się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wystąpienie o oznaczenie sądu właściwego było przedwczesne, ponieważ Sąd Okręgowy nie podjął wystarczających kroków do precyzyjnego ustalenia miejsca zamieszkania stron w momencie wnoszenia pozwu. Wskazanie przez strony w pozwie miejsca zamieszkania w Polsce oraz użycie czasu przeszłego w odniesieniu do zamieszkania za granicą wymagało dalszych wyjaśnień.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zwrot akt sprawy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ł.K. | osoba_fizyczna | powód |
| J.K. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (2)
Główne
k.p.c. art. 45 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten znajduje zastosowanie, gdy na podstawie przepisów kodeksu nie można ustalić właściwości miejscowej. W sprawach rozwodowych często dotyczy sytuacji, gdy oboje małżonkowie mają miejsce zamieszkania za granicą w dacie wnoszenia pozwu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 41
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wystąpienie o oznaczenie sądu właściwego było przedwczesne, ponieważ Sąd Okręgowy nie podjął wystarczających kroków do ustalenia miejsca zamieszkania stron w momencie wnoszenia pozwu.
Godne uwagi sformułowania
w świetle okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej w niniejszej sprawie okoliczność ta nie wynika jednak jednoznacznie z akt postępowania wystąpienie przez Sąd Okręgowy w Lublinie z wnioskiem o oznaczenie przez Sąd Najwyższy sądu właściwego do rozpoznania sprawy było co najmniej przedwczesne
Skład orzekający
Kamil Zaradkiewicz
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej w sprawach rozwodowych, zwłaszcza gdy pojawiają się wątpliwości co do miejsca zamieszkania stron, w tym przeszłego zamieszkania za granicą."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z art. 45 k.p.c. i wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na praktyczne aspekty ustalania właściwości sądu w sprawach rozwodowych i stosowania art. 45 k.p.c.
“Czy przedwczesne wystąpienie o oznaczenie sądu właściwego może opóźnić sprawę rozwodową?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III CO 740/25 POSTANOWIENIE 11 lipca 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Kamil Zaradkiewicz na posiedzeniu niejawnym 11 lipca 2025 r. w Warszawie w sprawie z powództwa Ł.K. przeciwko J.K. o rozwód, na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Lublinie postanowieniem z 15 maja 2025 r., III C 401/25, o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy, zwraca akta sprawy Sądowi Okręgowemu w Lublinie. [M.O.] UZASADNIENIE Postanowieniem z 15 maja 2025 r. Sąd Okręgowy w Lublinie, w sprawie z powództwa Ł.K. przeciwko J.K. o rozwód, uchylił postanowienie z 7 kwietnia 2025 r. (pkt 1) oraz na podstawie art. 45 k.p.c. zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego w sprawie wobec braku możliwości ustalenia właściwości miejscowej według kryteriów wskazanych w art. 41 k.p.c. (pkt 2). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Okoliczności wynikające z akt postępowania uzasadniały zwrócenie akt Sądowi Okręgowemu w Lublinie. Zgodnie z art. 45 § 1 k.p.c., jeżeli na podstawie przepisów kodeksu nie można w świetle okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej, Sąd Najwyższy oznaczy sąd, przed który należy wytoczyć powództwo. Przepis ten często znajduje zastosowanie w sprawach rozwodowych, w sytuacji, gdy oboje małżonkowie w dacie wnoszenia pozwu mają miejsce zamieszkania za granicą. W niniejszej sprawie okoliczność ta nie wynika jednak jednoznacznie z akt postępowania. Podczas wysłuchania informacyjnego stron, które miało miejsce w czasie rozprawy w dniu 7 kwietnia 2025 r., powód wskazał, że wraz z pozwaną ostatnio mieszkali w Szwajcarii, a okoliczność tę potwierdziła pozwana. Żadna ze stron nie wskazała jednak, że również obecnie oboje małżonkowie mieszkają za granicą – w odniesieniu do mieszkania w Szwajcarii strony użyły czasu przeszłego. Co więcej, w pozwie w przypadku zarówno powoda, jak i pozwanej, jako miejsca ich zamieszkania wskazano miejscowości znajdujące się w Polsce. Również w pełnomocnictwie załączonym do pozwu jako miejsce swojego zamieszkania powód oznaczył tę samą miejscowość, którą wskazał w pozwie. W świetle powyższych okoliczności wystąpienie przez Sąd Okręgowy w Lublinie z wnioskiem o oznaczenie przez Sąd Najwyższy sądu właściwego do rozpoznania sprawy było co najmniej przedwczesne. Sąd wnioskujący powinien bowiem w pierwszej kolejności precyzyjnie ustalić, gdzie na moment wnoszenia pozwu znajdowały się miejsca zamieszkania powoda i pozwanej. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 45 § 1 k.p.c. orzeczono, jak w sentencji postanowienia. SSN Kamil Zaradkiewicz [M.O.] [r.g.]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI