Orzeczenie · 2025-08-26

III CO 736/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-08-26
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
przekazanie sprawywyłączenie sędziegosąd najwyższysąd okręgowykpc

Sąd Okręgowy w Warszawie, postanowieniem z dnia 5 czerwca 2025 r. (sygn. akt I C 338/22), zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 44¹ k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpoznając przedmiotowe wystąpienie, stwierdził, że nie zostało ono poparte żadnym uzasadnieniem ani argumentacją przemawiającą za zastosowaniem wskazanego przepisu. Sąd Najwyższy podkreślił, że w orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, iż w sytuacji, gdy stroną w sprawie jest sędzia sądu właściwego miejscowo i rzeczowo do jej rozpoznania, zastosowanie znajduje tryb wyłączenia sędziego z mocy ustawy (art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. i art. 48¹ k.p.c.). Tryb ten, polegający na wyznaczeniu przez sąd przełożony innego sądu równorzędnego do rozpoznania sprawy, ma pierwszeństwo przed ogólnym trybem przekazania sprawy uregulowanym w art. 44¹ k.p.c. Z tych względów, Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przekazania sprawy i wyłączenia sędziego w Sądzie Najwyższym, w szczególności pierwszeństwo trybu wyłączenia sędziego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy stroną jest sędzia sądu właściwego do rozpoznania sprawy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy w sytuacji, gdy stroną w sprawie jest sędzia sądu właściwego do jej rozpoznania, zastosowanie znajduje tryb przekazania sprawy do innego sądu równorzędnego na podstawie art. 44¹ k.p.c., czy też tryb wyłączenia sędziego na podstawie art. 48¹ k.p.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zastosowanie znajduje tryb wyłączenia sędziego na podstawie art. 48¹ k.p.c., który ma pierwszeństwo przed trybem przekazania sprawy na podstawie art. 44¹ k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że wyłączenie sędziego z mocy ustawy (iudex inhabilis) jest niezależne od jego wylosowania do sprawy. W przypadku, gdy stroną jest sędzia sądu właściwego, aktualizują się przesłanki z art. 48¹ k.p.c., który ma pierwszeństwo przed art. 44¹ k.p.c.

Czy wystąpienie o przekazanie sprawy do innego sądu równorzędnego na podstawie art. 44¹ k.p.c. wymaga uzasadnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wystąpienie takie powinno być poparte argumentacją przemawiającą za zastosowaniem tego przepisu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że wystąpienie Sądu Okręgowego nie zawierało uzasadnienia ani argumentacji, co stanowiło podstawę do odmowy przekazania sprawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu

Strony

NazwaTypRola
M.J.osoba_fizycznapowód
X.Y.innepozwany

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 48 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wyłączenie sędziego z mocy ustawy (iudex inhabilis) gdy stroną jest sędzia sądu właściwego.

k.p.c. art. 48 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Tryb wyznaczenia przez sąd przełożony innego sądu różnorzędnego do rozpoznania sprawy, który ma pierwszeństwo przed art. 44¹ k.p.c.

Pomocnicze

k.p.c. art. 44 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Tryb przekazania sprawy do innego sądu równorzędnego, który wymaga uzasadnienia i argumentacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak uzasadnienia wystąpienia Sądu Okręgowego. • Właściwość trybu wyłączenia sędziego (art. 48¹ k.p.c.) przed trybem przekazania sprawy (art. 44¹ k.p.c.).

Godne uwagi sformułowania

wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy z mocy samej ustawy stosownie do art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. i związany z nim status iudex inhabilis jest niezależny od tego, czy został on wylosowany do jej rozpoznania • Tryb ten ma pierwszeństwo względem trybu przewidzianego w art. 44¹ k.p.c.

Skład orzekający

Roman Trzaskowski

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przekazania sprawy i wyłączenia sędziego w Sądzie Najwyższym, w szczególności pierwszeństwo trybu wyłączenia sędziego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy stroną jest sędzia sądu właściwego do rozpoznania sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ciekawej kwestii proceduralnej związanej z wyłączeniem sędziego i pierwszeństwem trybów postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego.

Sędzia jako strona sprawy? Sąd Najwyższy wyjaśnia, który tryb postępowania jest właściwy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst