III CO 694/23

Sąd NajwyższyWarszawa2023-11-08
SNRodzinnerozwódŚrednianajwyższy
rozwódwłaściwość miejscowaobywatelstwozamieszkanie za granicąSąd Najwyższyk.p.c.

Sąd Najwyższy zwrócił akta sprawy Sądowi Okręgowemu w Świdnicy, ponieważ nie można było oznaczyć sądu właściwego do rozpoznania sprawy rozwodowej z powodu braku wystarczających informacji o miejscu zamieszkania stron.

Sąd Okręgowy w Świdnicy zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy rozwodowej, ponieważ oboje małżonkowie mieszkają za granicą (w Niemczech). Sąd Najwyższy zwrócił jednak akta sprawy, stwierdzając, że nie można oznaczyć sądu właściwego, gdyż z akt nie wynika, że spełnione zostały przesłanki z art. 45 § 1 k.p.c. Brak było wystarczających informacji o miejscu zamieszkania stron, a jedynie adresy do doręczeń.

Sprawa dotyczyła wniosku Sądu Okręgowego w Świdnicy do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy rozwodowej. Powodem takiej sytuacji był fakt, że oboje małżonkowie, będący obywatelami polskimi, zamieszkiwali poza granicami Polski, w Niemczech, a sąd okręgowy uznał, że nie zachodzą przesłanki z art. 41 k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek na posiedzeniu niejawnym, postanowił zwrócić akta sprawy Sądowi Okręgowemu w Świdnicy. Uzasadnienie opierało się na treści art. 45 § 1 k.p.c., zgodnie z którym Sąd Najwyższy oznacza sąd właściwy, gdy na podstawie przepisów kodeksu nie można ustalić właściwości miejscowej. Sąd Najwyższy stwierdził jednak, że w niniejszej sprawie nie można było oznaczyć sądu właściwego, ponieważ z akt sprawy nie wynikało, że spełnione zostały przesłanki z art. 45 § 1 k.p.c. W szczególności, powódka wskazała jedynie adresy do doręczeń, a nie miejsca zamieszkania stron. Sąd Najwyższy podkreślił, że na podstawie samego adresu do doręczeń nie ma podstaw do oznaczenia sądu, a konieczne jest wykazanie, że nie zachodzą przesłanki wskazane w art. 41 k.p.c. W związku z tym, Sąd Najwyższy orzekł zwrot akt sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy nie może oznaczyć sądu właściwego, jeśli z akt sprawy nie wynikają przesłanki z art. 45 § 1 k.p.c., a w szczególności jeśli wskazano jedynie adresy do doręczeń, a nie miejsca zamieszkania stron.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że do oznaczenia sądu właściwego na podstawie art. 45 § 1 k.p.c. konieczne jest wykazanie, że nie zachodzą przesłanki z art. 41 k.p.c. Samo wskazanie adresu do doręczeń, bez ustalenia miejsca zamieszkania, nie jest wystarczające do oznaczenia sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zwrot akt sprawy

Strony

NazwaTypRola
A.G.osoba_fizycznapowódka
K.G.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 45 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy oznacza sąd, przed który należy wytoczyć powództwo, jeżeli na podstawie przepisów kodeksu nie można ustalić właściwości miejscowej w świetle okoliczności sprawy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 45 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

O oznaczenie sądu występuje sąd, do którego wpłynął pozew.

k.p.c. art. 41

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące właściwości miejscowej w sprawach rozwodowych, których nie zachodzenie jest warunkiem do wystąpienia o oznaczenie sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wystarczających danych w aktach sprawy do oznaczenia sądu właściwego zgodnie z art. 45 § 1 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

Na podstawie wskazania adresu do doręczeń nie ma podstaw do oznaczenia sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, konieczne jest bowiem wykazanie, że nie zachodzą przesłanki wskazane w art. 41 k.p.c.

Skład orzekający

Kamil Zaradkiewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej w sprawach rozwodowych z elementem zagranicznym, gdy strony zamieszkują poza granicami Polski."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy sąd nie dysponuje pełnymi informacjami o miejscu zamieszkania stron, a jedynie adresami do doręczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne trudności w ustaleniu właściwości sądu w sprawach rozwodowych z elementem międzynarodowym, co jest częstym problemem dla prawników rodzinnych.

Rozwód za granicą? Sąd Najwyższy wyjaśnia, gdzie go dochodzić!

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III CO 694/23
POSTANOWIENIE
8 listopada 2023 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Kamil Zaradkiewicz
na posiedzeniu niejawnym 8 listopada 2023 r. w Warszawie
‎
w sprawie z powództwa A.G.
‎
przeciwko K.G.
‎
o rozwód,
‎
na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Świdnicy
‎
postanowieniem z 9 sierpnia 2023 r., I C 1525/23,
‎
o oznaczenie sądu właściwego,
zwraca akta sprawy Sądowi Okręgowemu w Świdnicy.
(Ł.W.)
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 9 sierpnia 2023 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie przez Sąd Najwyższy sądu, przed którym należy wytoczyć powództwo w sprawie rozwodowej, albowiem oboje małżonkowie są obywatelami polskimi, ale zamieszkują poza granicami Polski (w Niemczech)
‎
i nie zachodzą przesłanki z art. 41 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 45 k.p.c., j
eżeli na podstawie przepisów kodeksu nie można
‎
w świetle okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej, Sąd Najwyższy oznaczy sąd, przed który należy wytoczyć powództwo (§ 1). O oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, występuje sąd, do którego wpłynął pozew (§ 2).
W niniejszej sprawie oznaczenie przez Sąd Najwyższy sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, nie jest możliwe. Z akt sprawy nie wynika, że spełnione zostały przesłanki z art. 45 § 1 k.p.c., a to z uwagi na fakt, iż w pozwie powódka wskazała jedynie adresy do doręczeń dla stron, nie wskazała natomiast miejsca zamieszkania. Na podstawie wskazania adresu do doręczeń nie ma podstaw do oznaczenia sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, konieczne jest bowiem wykazanie, że nie zachodzą przesłanki wskazane w art. 41 k.p.c.
Z tych przyczyn orzeczono jak w postanowieniu.
(R.N.)
[ał]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI