III CO 68/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Rybniku, postanowieniem z dnia 19 stycznia 2026 r., zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na art. 44^1 k.p.c. Uzasadnieniem wniosku było zainicjowanie przez J.J. postępowań sądowych przeciwko wszystkim sędziom orzekającym w II Wydziale Cywilnym Odwoławczym Sądu Okręgowego w Rybniku oraz większości sędziów tego sądu, co zdaniem Sądu Okręgowego mogło wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w odbiorze społecznym. Sąd Okręgowy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy innemu sądowi. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek, odmówił przekazania sprawy. Wskazał, że przepis art. 44^1 k.p.c. stanowi wyjątek od zasady właściwości sądu i powinien być interpretowany ściśle. Podkreślono, że w Sądzie Okręgowym w Rybniku nadal orzekają sędziowie, wobec których nie zachodzą okoliczności budzące wątpliwości co do bezstronności. Ponadto, Sąd Najwyższy zaznaczył, że przesłanki stosowania art. 44^1 k.p.c. nie mogą być tożsame z przesłankami wyłączenia sędziego (art. 48, 49 k.p.c.). Jeżeli instytucja wyłączenia sędziego jest wystarczająca do zapewnienia prawa strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny sąd, nie ma potrzeby modyfikowania właściwości sądu na podstawie art. 44^1 k.p.c. W przypadku wyłączenia wszystkich sędziów, podstawą prawną do wnioskowania o wyznaczenie sądu równorzędnego byłby art. 44 k.p.c., a nie art. 44^1 k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i ścisłe stosowanie art. 44^1 k.p.c. dotyczącego przekazywania spraw do innych sądów równorzędnych, podkreślenie prymatu instytucji wyłączenia sędziego nad wnioskiem o przekazanie sprawy, oraz zasada, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga realnych zagrożeń dla prawidłowości funkcjonowania sądu.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy strona inicjuje liczne postępowania przeciwko sędziom danego sądu. Wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy i możliwości zastosowania instytucji wyłączenia sędziego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w sytuacji, gdy strona zainicjowała postępowania przeciwko wszystkim sędziom orzekającym w danym wydziale sądu okręgowego oraz większości sędziów tego sądu, zachodzą podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że w sądzie nadal orzekają sędziowie, wobec których nie zachodzą okoliczności budzące wątpliwości co do bezstronności. Ponadto, instytucja wyłączenia sędziego jest wystarczająca do zapewnienia prawa strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny sąd, a przepis art. 44^1 k.p.c. powinien być interpretowany ściśle.
Czy przesłanki stosowania art. 44^1 k.p.c. (przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu) są tożsame z przesłankami wyłączenia sędziego (art. 48, 49 k.p.c.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przesłanki te nie są tożsame.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że jeśli instytucja wyłączenia sędziego jest wystarczająca do zabezpieczenia prawa strony do rozpoznania jej sprawy przez bezstronny sąd, to nie zachodzi konieczność modyfikowania właściwości sądu przy wykorzystaniu art. 44^1 k.p.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.J. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| K.G. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Prokurator Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim | organ_państwowy | wnioskodawca |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 44^1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten stanowi wyjątek od kodeksowej zasady rozpoznawania sprawy przez sąd miejscowo właściwy i z tej przyczyny powinien być interpretowany ściśle. Okoliczności wynikające z dobra wymiaru sprawiedliwości powinny być realne i stwarzać rzeczywiste zagrożenie dla prawidłowości jego funkcjonowania. Przesłanki stosowania art. 44^1 k.p.c. nie mogą być tożsame z przesłankami zastosowania innych instrumentów ustawowych stworzonych w celu zabezpieczenia standardu rozpoznawania sprawy przez bezstronny sąd, w szczególności instrumentów wskazanych w art. 48 lub art. 49 k.p.c.
Pomocnicze
k.p.c. art. 48
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 49
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 44
Kodeks postępowania cywilnego
Stanowiłby podstawę prawną do wnioskowania o wyznaczenie sądu równorzędnego w przypadku wyłączenia wszystkich sędziów sądu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
W sądzie nadal istnieją sędziowie, wobec których nie zachodzą okoliczności wyłączające bezstronność. • Instytucja wyłączenia sędziego jest wystarczająca do zapewnienia prawa strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny sąd. • Przepis art. 44^1 k.p.c. powinien być interpretowany ściśle jako wyjątek od zasady właściwości sądu. • Przesłanki z art. 44^1 k.p.c. nie są tożsame z przesłankami wyłączenia sędziego.
Odrzucone argumenty
Argument Sądu Okręgowego, że wobec wszystkich sędziów orzekających w wydziale cywilnym oraz większości sędziów sądu zachodzą okoliczności budzące wątpliwości co do bezstronności, co uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi.
Godne uwagi sformułowania
Zbyt pochopne przekazywanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu nie służy wytwarzaniu w społeczeństwie przekonania o bezstronności sądów, lecz przeciwnie – może budować przekonanie o łatwości manipulowania ich ustawową właściwością. • Okoliczności wynikające z dobra wymiaru sprawiedliwości powinny być realne i stwarzać rzeczywiste zagrożenie dla prawidłowości jego funkcjonowania. • Jeżeli instytucja wyłączenia sędziego wystarcza do zabezpieczenia prawa strony do rozpoznania jej sprawy przez bezstronny sąd, to nie występuje konieczność modyfikowania określonej na podstawie ustawy właściwości sądu przy wykorzystaniu art. 44^1 k.p.c.
Skład orzekający
Marcin Krajewski
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i ścisłe stosowanie art. 44^1 k.p.c. dotyczącego przekazywania spraw do innych sądów równorzędnych, podkreślenie prymatu instytucji wyłączenia sędziego nad wnioskiem o przekazanie sprawy, oraz zasada, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga realnych zagrożeń dla prawidłowości funkcjonowania sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy strona inicjuje liczne postępowania przeciwko sędziom danego sądu. Wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy i możliwości zastosowania instytucji wyłączenia sędziego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak Sąd Najwyższy podchodzi do wniosków o przekazanie sprawy, gdy strona próbuje 'zdobyć' sąd poprzez masowe wszczynanie postępowań przeciwko sędziom. Jest to ciekawy przykład obrony bezstronności sądu.
“Czy można 'zdobyć' sąd, pozywając wszystkich sędziów? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.