III CO 629/25
Podsumowanie
Sąd Najwyższy zwrócił akta sprawy Sądowi Okręgowemu w Lublinie z powodu braku uzasadnienia wniosku o oznaczenie sądu właściwego.
Sąd Okręgowy w Lublinie wniósł do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy o rozwód, powołując się na art. 45 k.p.c. Sąd Najwyższy uznał jednak, że postanowienie sądu okręgowego nie zawierało uzasadnienia, które pozwoliłoby na merytoryczną ocenę wniosku. W związku z tym, akta sprawy zostały zwrócone do sądu okręgowego w celu uzupełnienia braków formalnych.
Sąd Najwyższy rozpatrywał sprawę z powództwa M.H. przeciwko E.H. o rozwód, w której Sąd Okręgowy w Lublinie wystąpił z wnioskiem o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy. Sąd Okręgowy, postanowieniem z dnia 9 maja 2025 r., powołał się na art. 45 k.p.c., jednakże ograniczył się jedynie do sentencji, nie zamieszczając uzasadnienia. Sąd Najwyższy podkreślił, że tryb art. 45 k.p.c. jest uzasadniony tylko w sytuacji, gdy nie można ustalić właściwości miejscowej na podstawie przepisów szczególnych, takich jak art. 41 k.p.c. w sprawach o rozwód. Brak uzasadnienia w postanowieniu Sądu Okręgowego uniemożliwił Sądowi Najwyższemu merytoryczną ocenę wniosku. W związku z tym, Sąd Najwyższy, zgodnie z art. 45 § 1 k.p.c., zwrócił akta sprawy Sądowi Okręgowemu w Lublinie, wskazując na konieczność uzupełnienia postanowienia o motywy je uzasadniające.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd okręgowy nieprawidłowo wystąpił o oznaczenie sądu właściwego, ponieważ brak uzasadnienia uniemożliwia merytoryczną ocenę wniosku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że tryb art. 45 k.p.c. wymaga uzasadnienia wskazującego konkretne okoliczności sprawy i przepisy, które nie pozwalają na ustalenie sądu miejscowo właściwego. Brak takiego uzasadnienia uniemożliwia rozpoznanie wniosku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zwrot akt sprawy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.H. | osoba_fizyczna | powód |
| E.H. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 45 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wymaga uzasadnienia wskazującego konkretne okoliczności sprawy i przepisy, które nie pozwalają na ustalenie sądu miejscowo właściwego.
k.p.c. art. 41
Kodeks postępowania cywilnego
Określa właściwość miejscową w sprawach o rozwód.
Pomocnicze
k.p.c. art. 45 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak uzasadnienia postanowienia sądu okręgowego uniemożliwia merytoryczną ocenę wniosku o oznaczenie sądu właściwego.
Godne uwagi sformułowania
Wymaga zaznaczenia, że wystąpienie do Sądu Najwyższego w trybie art. 45 k.p.c. jest uzasadnione tylko pod warunkiem, że nie można w świetle okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej sądu, przed który należy wytoczyć powództwo. Tak sformułowane postanowienie nie pozwala więc na merytoryczną ocenę przedłożonego wniosku. Przedstawienie okoliczności, które świadczyłyby o wystąpieniu stanu rzeczy wypełniającego hipotezę normy wynikającej art. 45 k.p.c. należy do sądu występującego o oznaczenie sądu właściwego, co może nastąpić wyłącznie w uzasadnieniu takiego postanowienia.
Skład orzekający
Marcin Trzebiatowski
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wniosków o oznaczenie sądu właściwego i wymogi formalne postanowień sądu okręgowego w tym zakresie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku uzasadnienia wniosku o oznaczenie sądu właściwego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z właściwością sądu, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.
“Brak uzasadnienia wniosku o oznaczenie sądu właściwego – Sąd Najwyższy zwraca akta sprawy.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN III CO 629/25 POSTANOWIENIE 24 września 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marcin Trzebiatowski na posiedzeniu niejawnym 24 września 2025 r. w Warszawie w sprawie z powództwa M.H. przeciwko E.H. o rozwód, na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Lublinie postanowieniem z 9 maja 2025 r., III C 2095/24, o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy, zwraca akta sprawy Sądowi Okręgowemu w Lublinie. (M.K.) UZASADNIENIE M.H. wniósł do Sądu Okręgowego w Lublinie pozew o rozwód. Postanowieniem z 9 maja 2025 r., III C 2095/24 w/w Sąd zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo w tej sprawie. Rezygnując z zamieszczenia uzasadnienia, jedynie w samej sentencji Sąd ten wskazał na art. 45 k.p.c. jako podstawę takiego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 45 k.p.c., jeżeli na podstawie przepisów kodeksu nie można w świetle okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej, Sąd Najwyższy oznaczy sąd, przed który należy wytoczyć powództwo (§ 1). O oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, występuje sąd, do którego wpłynął pozew (§ 2). Wymaga zaznaczenia, że wystąpienie do Sądu Najwyższego w trybie art. 45 k.p.c. jest uzasadnione tylko pod warunkiem, że nie można w świetle okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej sądu, przed który należy wytoczyć powództwo. W sprawach o rozwód właściwość miejscową określa art. 41 k.p.c., który stanowi, że powództwo ze stosunku małżeństwa wytacza się wyłącznie przed sąd, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w okręgu tym jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Z braku takiej podstawy, wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma - sąd miejsca zamieszkania powoda. A zatem dopiero, jeśli nie jest możliwe ustalenie właściwości miejscowej na podstawie art. 41 k.p.c., zastosowanie może znaleźć art. 45 k.p.c. (np. postanowienie SN z 30 marca 2021 r., V CO 61/21). Przy czym, w takim przypadku muszą być wykazane przyczyny uzasadniające oznaczenie sądu na podstawie art. 45 k.p.c. Przedstawiając wniosek o oznaczenie sądu właściwego w postanowieniu, o którym mowa wyżej, Sąd Okręgowy w Lublinie ograniczył się do sformułowania sentencji z pominięciem uzasadnienia, w którym wskazałby konkretne okoliczności sprawy, sytuację stron, a także przepisy o właściwości miejscowej, które nie pozwalają na ustalenie sądu miejscowo właściwego. Tak sformułowane postanowienie nie pozwala więc na merytoryczną ocenę przedłożonego wniosku. Przedstawienie okoliczności, które świadczyłyby o wystąpieniu stanu rzeczy wypełniającego hipotezę normy wynikającej art. 45 k.p.c. należy do sądu występującego o oznaczenie sądu właściwego, co może nastąpić wyłącznie w uzasadnieniu takiego postanowienia. Sąd występujący o oznaczenie w niniejszej sprawie nie uzasadnił swojego wystąpienia, a rekonstrukcja takich okoliczności oraz poszukiwanie argumentów uzasadniających oznaczenie sądu właściwego nie należą do Sądu Najwyższego (por. postanowienia SN: z 29 maja 2018 r., III CO 56/18, OSNC-ZD 2019, nr 2, poz. 25; z 1 czerwca 2015 r., III CO 37/15, OSNC 2015, nr 12, poz. 150; z 13 listopada 2007 r., III CO 17/07, nie publ., z 30 września 2020 r., II CO 222/20, nie publ. oraz z 15 października 2021 r., IV CO 162/21, a ostatnio także m.in. postanowienie SN z 22 maja 2025 r., III CO 571/25). W/w brak formalny referowanego postanowienia uniemożliwiają rozpoznanie przez Sąd Najwyższy wniosku Sądu Okręgowego w Lublinie o wyznaczenie w trybie art. 45 k.p.c. sądu właściwego, przed który należy wnieść powództwo w sprawie pozwu. Dlatego konieczne jest zwrócenie akt sprawy w celu uzupełnienia postanowienia o motywy je uzasadniające. Mając na uwadze przedstawione argumenty, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia. (M.K.) [SOP]
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę