Orzeczenie · 2025-09-24

III CO 629/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-09-24
SNRodzinnerozwódŚrednianajwyższy
rozwódwłaściwość miejscowasąd najwyższykpcpostanowienie

Sąd Najwyższy rozpatrywał sprawę z powództwa M.H. przeciwko E.H. o rozwód, w której Sąd Okręgowy w Lublinie wystąpił z wnioskiem o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy. Sąd Okręgowy, postanowieniem z dnia 9 maja 2025 r., powołał się na art. 45 k.p.c., jednakże ograniczył się jedynie do sentencji, nie zamieszczając uzasadnienia. Sąd Najwyższy podkreślił, że tryb art. 45 k.p.c. jest uzasadniony tylko w sytuacji, gdy nie można ustalić właściwości miejscowej na podstawie przepisów szczególnych, takich jak art. 41 k.p.c. w sprawach o rozwód. Brak uzasadnienia w postanowieniu Sądu Okręgowego uniemożliwił Sądowi Najwyższemu merytoryczną ocenę wniosku. W związku z tym, Sąd Najwyższy, zgodnie z art. 45 § 1 k.p.c., zwrócił akta sprawy Sądowi Okręgowemu w Lublinie, wskazując na konieczność uzupełnienia postanowienia o motywy je uzasadniające.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Proceduralne aspekty wniosków o oznaczenie sądu właściwego i wymogi formalne postanowień sądu okręgowego w tym zakresie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku uzasadnienia wniosku o oznaczenie sądu właściwego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd okręgowy prawidłowo wystąpił do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego, ograniczając się jedynie do sentencji postanowienia bez uzasadnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd okręgowy nieprawidłowo wystąpił o oznaczenie sądu właściwego, ponieważ brak uzasadnienia uniemożliwia merytoryczną ocenę wniosku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że tryb art. 45 k.p.c. wymaga uzasadnienia wskazującego konkretne okoliczności sprawy i przepisy, które nie pozwalają na ustalenie sądu miejscowo właściwego. Brak takiego uzasadnienia uniemożliwia rozpoznanie wniosku.

Jaka jest właściwość miejscowa sądu w sprawach o rozwód?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Właściwość miejscową w sprawach o rozwód określa art. 41 k.p.c., który stanowi, że powództwo wytacza się przed sąd, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania, jeżeli choćby jedno z nich w okręgu tym jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Z braku takiej podstawy, właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeśli i tej podstawy nie ma – sąd miejsca zamieszkania powoda.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy przypomniał treść art. 41 k.p.c. jako podstawę określenia właściwości miejscowej w sprawach o rozwód, wskazując, że art. 45 k.p.c. ma zastosowanie dopiero, gdy ustalenie właściwości na podstawie art. 41 k.p.c. jest niemożliwe.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zwrot akt sprawy

Strony

NazwaTypRola
M.H.osoba_fizycznapowód
E.H.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 45 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wymaga uzasadnienia wskazującego konkretne okoliczności sprawy i przepisy, które nie pozwalają na ustalenie sądu miejscowo właściwego.

k.p.c. art. 41

Kodeks postępowania cywilnego

Określa właściwość miejscową w sprawach o rozwód.

Pomocnicze

k.p.c. art. 45 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak uzasadnienia postanowienia sądu okręgowego uniemożliwia merytoryczną ocenę wniosku o oznaczenie sądu właściwego.

Godne uwagi sformułowania

Wymaga zaznaczenia, że wystąpienie do Sądu Najwyższego w trybie art. 45 k.p.c. jest uzasadnione tylko pod warunkiem, że nie można w świetle okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej sądu, przed który należy wytoczyć powództwo. • Tak sformułowane postanowienie nie pozwala więc na merytoryczną ocenę przedłożonego wniosku. • Przedstawienie okoliczności, które świadczyłyby o wystąpieniu stanu rzeczy wypełniającego hipotezę normy wynikającej art. 45 k.p.c. należy do sądu występującego o oznaczenie sądu właściwego, co może nastąpić wyłącznie w uzasadnieniu takiego postanowienia.

Skład orzekający

Marcin Trzebiatowski

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wniosków o oznaczenie sądu właściwego i wymogi formalne postanowień sądu okręgowego w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku uzasadnienia wniosku o oznaczenie sądu właściwego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z właściwością sądu, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Brak uzasadnienia wniosku o oznaczenie sądu właściwego – Sąd Najwyższy zwraca akta sprawy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst