III CO 160/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy rozwodowej z powodu braku procesowego istnienia postanowienia sądu niższej instancji.
Sąd Okręgowy we Wrocławiu wystąpił do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy rozwodowej. Sąd Najwyższy odmówił oznaczenia, ponieważ postanowienie sądu okręgowego, mimo że zawierało uzasadnienie, nie zostało prawidłowo podpisane w sentencji, co w świetle przepisów k.p.c. i utrwalonego orzecznictwa oznacza jego brak w sensie prawnoprocesowym.
Sąd Okręgowy we Wrocławiu, w sprawie o rozwód, wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy na podstawie art. 45 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy odmówił jednak oznaczenia sądu, wskazując na wadliwość formalną postanowienia sądu niższej instancji. Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego (art. 357 § 2 i 3 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c.) oraz utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego (m.in. uchwały III CZP 29/00 i III CZP 12/02), postanowienie, którego sentencji skład sądu nie podpisał, nie istnieje w znaczeniu prawnoprocesowym. W niniejszej sprawie postanowienie sądu okręgowego zostało sporządzone wraz z uzasadnieniem, a podpis sędziego złożono jedynie pod uzasadnieniem, bez odrębnego podpisu pod sentencją. Taka konstrukcja, wbrew możliwości przewidzianej w art. 357 § 5 k.p.c., skutkuje brakiem procesowego istnienia postanowienia, co uniemożliwia Sądowi Najwyższemu oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie, którego sentencji skład sądu nie podpisał, nie istnieje w znaczeniu prawnoprocesowym, nawet jeśli zostało ogłoszone lub podpisano samo uzasadnienie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na przepisy k.p.c. (art. 357 § 2 i 3 w zw. z art. 361 k.p.c.) oraz własne orzecznictwo (uchwały III CZP 29/00, III CZP 12/02), zgodnie z którym brak podpisu pod sentencją skutkuje brakiem procesowego istnienia orzeczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa oznaczenia sądu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | powód |
| J. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 45 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis regulujący możliwość oznaczenia przez Sąd Najwyższy sądu właściwego do rozpoznania sprawy, gdy nie można ustalić właściwości miejscowej na podstawie przepisów kodeksu.
k.p.c. art. 45 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis określający, że o oznaczenie sądu występuje sąd, do którego wpłynął pozew.
Pomocnicze
k.p.c. art. 357 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący sporządzania postanowień i ich uzasadnień.
k.p.c. art. 357 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący podpisywania postanowień przez skład sądu.
k.p.c. art. 361
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis odsyłający do odpowiedniego stosowania przepisów o protokole i podpisaniu wyroku do postanowień.
k.p.c. art. 357 § 5
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dopuszczający sporządzenie przez sąd zasadniczych powodów rozstrzygnięcia zamiast pełnego uzasadnienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie sądu okręgowego nie zostało podpisane w sentencji, co skutkuje jego brakiem w sensie prawnoprocesowym. Brak procesowego istnienia postanowienia uniemożliwia Sądowi Najwyższemu oznaczenie sądu właściwego.
Godne uwagi sformułowania
orzeczenie, którego sentencji skład sądu nie podpisał, nie istnieje w znaczeniu prawnoprocesowym podpisanie przez sędziego samego uzasadnienia, przy braku podpisu sentencji, pociąga za sobą ten skutek, że takie postanowienie w znaczeniu prawnoprocesowym nie istnieje
Skład orzekający
Marcin Łochowski
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących formy i istnienia procesowego orzeczeń sądowych, w szczególności postanowień."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku podpisu pod sentencją postanowienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje istotne z punktu widzenia praktyki prawniczej kwestie formalne dotyczące istnienia orzeczeń sądowych, co może być pouczające dla prawników.
“Czy postanowienie bez podpisu w ogóle istnieje? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową kwestię formalną.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III CO 160/25 POSTANOWIENIE 27 lutego 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marcin Łochowski na posiedzeniu niejawnym 27 lutego 2025 r. w Warszawie w sprawie z powództwa M. K. przeciwko J. K. o rozwód, na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu postanowieniem z 28 stycznia 2025 r., XIII RC 12/25, o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy, odmawia oznaczenia sądu, przed który należy wytoczyć powództwo. UZASADNIENIE Postanowieniem z 28 stycznia 2025 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu wystąpił do Sądu Najwyższego o oznaczenie na podstawie art. 45 § 1 k.p.c. sądu, przed który należy wytoczyć powództwo. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 45 § 1 k.p.c., jeżeli na podstawie przepisów kodeksu nie można w świetle okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej, Sąd Najwyższy oznaczy sąd, przed który należy wytoczyć powództwo. O oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, występuje sąd, do którego wpłynął pozew (art. 45 § 2 k.p.c.). Postanowienie Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 28 stycznia 2025 r. wbrew art. 357 § 2 1 i 2 3 k.p.c. zostało sporządzone od razu wraz z uzasadnieniem. Podpis sędziego został złożony tylko pod uzasadnieniem, natomiast sentencja postanowienia nie została odrębnie podpisana. Jednak zgodnie z art. 324 § 3 w zw. z art. 361 k.p.c. sentencję postanowienia powinien podpisać skład sądu. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale z 26 września 2000 r., III CZP 29/00 (OSNC 2001, nr 2, poz. 25), orzeczenie, którego sentencji skład sądu nie podpisał, nie istnieje w znaczeniu prawnoprocesowym także wówczas, gdy zostało ogłoszone. Jeżeli zatem – jak w niniejszej sprawie – wydane na posiedzeniu niejawnym postanowienie zostało skonstruowane w ten sposób, że wraz z uzasadnieniem stanowi jeden dokument, to podpisanie przez sędziego samego uzasadnienia, przy braku podpisu sentencji, pociąga za sobą ten skutek, że takie postanowienie w znaczeniu prawnoprocesowym nie istnieje (zob. uchwałę SN z 13 marca 2002 r., III CZP 12/02, OSNC 2003, nr 2, poz. 17, oraz postanowienie SN z 3 grudnia 2003 r., I CZ 140/03). Przy czym, z uwagi na konstrukcję postanowienia z 28 stycznia 2025 r. i wyraźne określenie części motywacyjnej postanowienia jako uzasadnienia, nie ma możliwości przyjęcia, że Sąd Okręgowy skorzystał z możliwości przewidzianej w art. 357 § 5 k.p.c. i sporządził zasadnicze powody rozstrzygnięcia, a nie uzasadnienie (zob. w tym kontekście uchwałę SN z 6 października 2022 r., III CZP 112/22, OSNC 2023, nr 4, poz. 35). Ponadto przepis ten stanowi jednoznacznie, że wskazanie zasadniczych powodów rozstrzygnięcia następuje w sposób odróżniający je od uzasadnienia postanowienia. Skoro zatem w sensie procesowym brak postanowienia Sądu Okręgowego obejmującego wystąpienie do Sądu Najwyższego na podstawie art. 45 k.p.c., to oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo nie jest możliwe (postanowienie SN z 20 kwietnia 2022 r., III CO 301/22). Z tych względów, Sąd Najwyższy na podstawie art. 45 § 2 k.p.c. odmówił oznaczenia sądu, przed który należy wytoczyć powództwo . (D.Z.) r.g.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI