III CO 544/24Zwrot akt sprawy brak uzasadnienia wyznaczenia sądu
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej, rozpoznając wniosek Sądu Apelacyjnego w Gdańsku o wyznaczenie innego sądu do rozpoznania sprawy z powództwa M. U. i M. U.1 przeciwko Bank S.A. o ustalenie i zapłatę, postanowił zwrócić akta sprawy Sądowi Apelacyjnemu. Powodem takiej decyzji był brak uzasadnienia wniosku przez Sąd Apelacyjny, co uniemożliwiło Sądowi Najwyższemu ocenę, czy faktycznie zaistniały przesłanki do wyznaczenia innego sądu do rozpoznania sprawy zgodnie z art. 48(1) k.p.c. Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 48(1) k.p.c. nie może być postrzegany jako przepis szczególny wobec art. 44 i 44(1) k.p.c. i nie może być nadużywany do wyłączania sędziów lub zmiany właściwości sądu. Sąd Najwyższy szczegółowo omówił zasady wyłączania sędziów, podkreślając znaczenie niezawisłości i bezstronności sędziego jako fundamentalnych elementów prawa do sądu, zarówno w świetle prawa krajowego, jak i unijnego oraz europejskiego. Zwrócono uwagę, że wyłączenie sędziego powinno być stosowane powściągliwie, a wątpliwości co do bezstronności muszą być obiektywnie uzasadnione. Sąd Najwyższy zaznaczył, że sam fakt pracy w tym samym sądzie lub znajomość nie stanowią wystarczającej podstawy do wyłączenia sędziego, chyba że układ stosunków rodziłby uzasadnione wątpliwości co do bezstronności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie przepisów dotyczących wyznaczania sądu do rozpoznania sprawy (art. 48(1) k.p.c.), zasady wyłączania sędziów, prawo do sądu, niezawisłość i bezstronność sędziowska.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku uzasadnienia wniosku o wyznaczenie sądu oraz ogólnych zasad wyłączania sędziów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy Sąd Najwyższy powinien wyznaczyć inny sąd do rozpoznania sprawy na podstawie art. 48(1) k.p.c., jeśli sąd występujący nie przedstawił wystarczającego uzasadnienia swojego wniosku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Najwyższy zwrócił akta sprawy Sądowi Apelacyjnemu z powodu braku uzasadnienia wniosku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy nie jest zobowiązany do poszukiwania rzeczywistych motywów, którymi kierował się sąd występujący z wnioskiem o wyznaczenie innego sądu. Brak uzasadnienia uniemożliwia ocenę zasadności wniosku.
Czy art. 48(1) k.p.c. może być traktowany jako przepis szczególny wobec art. 44 i 44(1) k.p.c. i wykluczać możliwość przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 48(1) k.p.c. nie może być postrzegany jako przepis szczególny w tym znaczeniu, a jego odmienna wykładnia prowadziłaby do wniosku, że mechanizm ten stanowiłby jedynie powtórzenie art. 44 k.p.c.
Uzasadnienie
Odmienna wykładnia prowadziłaby do wniosku, że art. 48(1) k.p.c. stanowiłby jedynie powtórzenie art. 44 k.p.c. Ponadto, art. 48(1) k.p.c. odnosi się do sądu rozumianego jako skład personalny, a nie jednostka organizacyjna.
Jakie są konstytucyjne i unijne podstawy wyłączenia sędziego i jakie są granice stosowania tych przepisów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Bezstronność sędziego jest koniecznym składnikiem prawa do sądu. Wyłączenie sędziego powinno być stosowane powściągliwie, a wątpliwości co do bezstronności muszą być obiektywnie uzasadnione.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy szczegółowo omawia orzecznictwo TK, TSUE i ETPC dotyczące prawa do sądu, niezawisłości i bezstronności sędziów, podkreślając, że wyłączenie sędziego nie może być nadużywane ani stanowić instrumentu nacisku.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. U. | osoba_fizyczna | powód |
| M. U.1 | osoba_fizyczna | powód |
| Bank spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 48¹
Kodeks postępowania cywilnego
Nie może być postrzegany jako przepis szczególny wobec art. 44 i 44(1) k.p.c. Nie może być nadużywany do wyłączania sędziów lub zmiany właściwości sądu. Odnosi się do sądu rozumianego jako skład personalny, a nie jednostka organizacyjna.
Pomocnicze
k.p.c. art. 48 § § 1 pkt 1-4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 48 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 49 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 44
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 44¹
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 44²
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 51
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 52 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak uzasadnienia wniosku o wyznaczenie innego sądu uniemożliwia jego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy. • Art. 48(1) k.p.c. nie może być nadużywany i nie stanowi przepisu szczególnego wobec art. 44 i 44(1) k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
Nie jest jednak rolą Sądu Najwyższego poszukiwanie rzeczywistych motywów, którymi w razie wystąpienia o wyznaczenie innego Sądu równorzędnego kieruje się Sąd występujący. • Art. 48¹ k.p.c. nie może być postrzegany jako przepis szczególny wobec art. 44 oraz art. 44¹ k.p.c. w tym znaczeniu, iż w razie zaistnienia przesłanki wyłączenia sędziego na podstawie art. 48 k.p.c. w każdych okolicznościach, bez względu na obsadę sądu właściwego, wyklucza możliwość wystąpienia o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 44 oraz art. 44¹ k.p.c. • Bezstronność sędziego jest koniecznym składnikiem urzeczywistnienia prawa do sądu. • Instytucja wyłączenia sędziego na jego żądanie powinna być stosowana powściągliwie, z uwzględnieniem reguł dotyczących niezależności wymiaru sprawiedliwości i niezawisłości sędziów. • Sam fakt pracy w tym samym Sądzie lub znajomość nie stanowią okoliczności, które powinny być traktowane per se jako uzasadniające wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy.
Skład orzekający
Kamil Zaradkiewicz
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów dotyczących wyznaczania sądu do rozpoznania sprawy (art. 48(1) k.p.c.), zasady wyłączania sędziów, prawo do sądu, niezawisłość i bezstronność sędziowska."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku uzasadnienia wniosku o wyznaczenie sądu oraz ogólnych zasad wyłączania sędziów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie porusza fundamentalne kwestie związane z niezawisłością sędziowską i prawem do sądu, odwołując się do bogatego orzecznictwa krajowego i europejskiego. Jest to temat ważny dla prawników i dla szerszego zrozumienia funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.
“Czy brak uzasadnienia wniosku o wyznaczenie sądu może doprowadzić do jego zwrotu? SN wyjaśnia zasady wyłączania sędziów.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.