III CO 536/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy o dyskryminację i zapłatę innemu sądowi równorzędnemu, uznając brak podstaw do zastosowania art. 44¹ k.p.c.
Sąd Okręgowy w Szczecinie wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy z powództwa C.T. przeciwko sędziemu T.S. o stwierdzenie dyskryminacji i zapłatę innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na potrzebę ochrony bezstronności sądu. Sąd Najwyższy odmówił przekazania, podkreślając, że przepis art. 44¹ k.p.c. jest wyjątkiem i wymaga ścisłej interpretacji, a same obawy stron lub opinii publicznej nie są wystarczające do przekazania sprawy.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Okręgowego w Szczecinie o przekazanie sprawy z powództwa C.T. przeciwko sędziemu T.S. o stwierdzenie dyskryminacji, nadużywanie władzy i zapłatę zadośćuczynienia innemu sądowi równorzędnemu. Podstawą wniosku był art. 44¹ k.p.c., który pozwala na przekazanie sprawy, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Sąd Najwyższy odmówił przekazania, wskazując, że przepis ten stanowi wyjątek od zasady właściwości sądu i powinien być interpretowany ściśle. Podkreślono, że pochopne przekazywanie spraw może podważać zaufanie do sądów, a podstawa do przekazania zachodzi jedynie w przypadku istotnego ryzyka dla autorytetu sądownictwa, wynikającego z przesłanek obiektywnych i subiektywnych. Stwierdzono, że kierowanie powództw przeciwko sędziom, spodziewanie się wyłączenia sędziego, czy pomawianie sędziów nie stanowi wystarczającej podstawy do przekazania sprawy. Instytucja ta nie może też służyć obejściu rozstrzygnięć wydanych w trybie art. 49 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, nie istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 44¹ k.p.c. jest przepisem szczególnym i wymaga ścisłej interpretacji. Przekazanie sprawy jest uzasadnione jedynie w przypadku istotnego ryzyka dla autorytetu sądownictwa, wynikającego z obiektywnych i subiektywnych przesłanek. Same obawy stron, kierowanie powództw przeciwko sędziom, spodziewane wyłączenie sędziego, czy pomawianie sędziów nie są wystarczające do przekazania sprawy. Instytucja ta nie może też służyć obejściu innych przepisów proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| C.T. | osoba_fizyczna | powód |
| T.S. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (2)
Główne
k.p.c. art. 44¹
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis stanowi wyjątek od zasady właściwości sądu i powinien być interpretowany ściśle. Podstawa do przekazania zachodzi, gdy istnieje istotne ryzyko dla autorytetu sądownictwa, wynikające z przesłanek obiektywnych i subiektywnych. Same przesłanki subiektywne nie są wystarczające.
Pomocnicze
k.p.c. art. 49
Kodeks postępowania cywilnego
Instytucja przekazania sprawy nie może służyć obejściu rozstrzygnięć wydanych w trybie tego przepisu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 44¹ k.p.c. wymaga ścisłej interpretacji jako wyjątek od zasady właściwości sądu. Przekazanie sprawy jest uzasadnione tylko w przypadku istotnego ryzyka dla autorytetu sądownictwa. Przesłanki subiektywne (np. przekonanie stron) nie są wystarczające do przekazania sprawy. Kierowanie powództw przeciwko sędziom nie jest samo w sobie podstawą do przekazania sprawy. Instytucja przekazania sprawy nie może służyć obejściu innych przepisów proceduralnych.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego przepis ten stanowi wyjątek od kodeksowej zasady rozpoznawania sprawy przez sąd miejscowo właściwy i z tej przyczyny powinien być interpretowany ściśle Zbyt pochopne przekazywanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu nie służy wytwarzaniu w społeczeństwie przekonania o bezstronności sądów, lecz przeciwnie – może budować przekonanie o łatwości manipulowania ich ustawową właściwością zachodzi istotne ryzyko, że autorytet sądownictwa znacząco ucierpi w razie rozpatrzenia danej sprawy przez właściwy sąd Sama przesłanki subiektywne nie są wystarczające do zastosowania art. 44¹ § 1 k.p.c.
Skład orzekający
Ewa Stefańska
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 44¹ k.p.c., zwłaszcza w kontekście ochrony autorytetu sądownictwa i bezstronności sędziów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy, gdzie kluczowe są przesłanki obiektywne i subiektywne dotyczące wpływu na autorytet sądownictwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony bezstronności sądu i autorytetu wymiaru sprawiedliwości, co jest istotne dla prawników i opinii publicznej.
“Czy można przenieść sprawę do innego sądu, bo pozwanym jest sędzia? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III CO 536/23 POSTANOWIENIE 26 października 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Ewa Stefańska na posiedzeniu niejawnym 26 października 2023 r. w Warszawie w sprawie z powództwa C.T. przeciwko T.S. o uznanie za osobę dyskryminowaną i zapłatę, na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Szczecinie postanowieniem z 13 marca 2022 r., I C 1078/22, o przekazanie do sądu równorzędnego, odmawia przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. UZASADNIENIE Postanowieniem z 13 marca 2022 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie wystąpił do Sądu Najwyższego na podstawie art. 44 1 k.p.c. o przekazanie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu sprawy z powództwa C.T. przeciwko sędziemu Sądu Apelacyjnego w […] T.S. o stwierdzenie dyskryminacji i nadużywanie władzy sędziego oraz zapłatę zadośćuczynienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Artykuł 44 1 k.p.c. stanowi podstawę przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. W orzecznictwie podkreśla się, że przepis ten stanowi wyjątek od kodeksowej zasady rozpoznawania sprawy przez sąd miejscowo właściwy i z tej przyczyny powinien być interpretowany ściśle (postanowienia SN z: 16 marca 2020 r., IV CO 18/20; z 10 września 2020 r., II CO 203/20; z 28 września 2021 r., II CO 72/21). Zbyt pochopne przekazywanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu nie służy wytwarzaniu w społeczeństwie przekonania o bezstronności sądów, lecz przeciwnie – może budować przekonanie o łatwości manipulowania ich ustawową właściwością (postanowienia SN z: 25 listopada 2009 r., III KO 81/09; 24 lutego 2020 r., II PO 5/20). Podstawa do zastosowania art. 44 1 k.p.c. zachodzi wtedy, gdy zachodzi istotne ryzyko, że autorytet sądownictwa znacząco ucierpi w razie rozpatrzenia danej sprawy przez właściwy sąd. Dla oceny wagi zagrożenia dla autorytetu sądownictwa znaczenie mają przesłanki obiektywne (np. uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów danego sądu w konkretnej sprawie) oraz przesłanki subiektywne (np. przekonanie stron postępowania albo lokalnej opinii publicznej o braku bezstronności sędziów danego sądu w konkretnej sprawie). Same przesłanki subiektywne nie są wystarczające do zastosowania art. 44 1 § 1 k.p.c. (postanowienie SN z 3 sierpnia 2022 r., I NO 86/22 ). W orzecznictwie podkreśla się, że nie jest podstawą do odebrania sprawy właściwemu sądowi sytuacja kierowania powództw przeciwko sędziom sądów znajdujących się w obszarze właściwości danego sądu (postanowienie SN z 17 czerwca 2021 r., IV CO 94/21), sytuacja spodziewanego zaistnienia przyczyny wyłączenia sędziego, nawet gdyby zaszła w stosunku do wszystkich sędziów wydziału (por. postanowienia SN z: 7 listopada 1995 r., II KO 51/95, z 27 kwietnia 2017 r., IV KO 27/17) czy też pomawianie sędziów przez stronę. Podkreśla się także, że instytucja przekazania sprawy sądowi równorzędnemu nie może służyć obejściu rozstrzygnięć wydanych w trybie art. 49 k.p.c. (por. postanowienie SN z 3 sierpnia 2022 r., I NO 86/22 ). Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. (a.g.) [ms]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI