Orzeczenie · 2026-05-21

III CO 530/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2026-05-21
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wyłączenie sędziegoprzeszkoda procesowasąd równorzędnySąd NajwyższyKodeks postępowania cywilnegorozpoznanie sprawy

Sąd Apelacyjny w Gdańsku, powołując się na niemożność rozpoznania sprawy przez wszystkich sędziów z powodu złożonych przez nich wniosków o wyłączenie, zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o wyznaczenie innego sądu równorzędnego na podstawie art. 44 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek, przypomniał, że przeszkoda prawna w rozpoznaniu sprawy, uzasadniająca wyznaczenie innego sądu, powstaje, gdy wszyscy sędziowie danego sądu zostali wyłączeni od jej rozpoznania. Podkreślono, że samo złożenie wniosków o wyłączenie nie jest równoznaczne z ich uwzględnieniem. W pierwszej kolejności należy rozpoznać te wnioski. Dopiero gdyby wszystkie okazały się uzasadnione, powstałaby podstawa do wyznaczenia innego sądu. Sąd Najwyższy zauważył również niejednoznaczność sformułowania postanowienia Sądu Apelacyjnego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił wyznaczenia innego sądu równorzędnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek wyznaczenia innego sądu równorzędnego w przypadku wniosków o wyłączenie sędziów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, gdzie wszyscy sędziowie składają wnioski o wyłączenie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy samo złożenie przez wszystkich sędziów danego sądu żądań wyłączenia od rozpoznania sprawy stanowi przesłankę do wyznaczenia innego sądu równorzędnego na podstawie art. 44 § 1 k.p.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samo złożenie żądań wyłączenia przez wszystkich sędziów nie stanowi jeszcze przesłanki do wyznaczenia innego sądu równorzędnego.

Uzasadnienie

Przesłanka wyznaczenia innego sądu równorzędnego powstaje dopiero wtedy, gdy wszystkie żądania wyłączenia sędziów zostaną uwzględnione, co uniemożliwi utworzenie składu orzekającego. W pierwszej kolejności należy rozpoznać złożone wnioski o wyłączenie.

Jaka jest podstawa prawna i procedura wyznaczenia innego sądu równorzędnego w przypadku niemożności rozpoznania sprawy przez sąd właściwy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Podstawą jest art. 44 § 1 k.p.c., który stanowi, że sąd nad nim przełożony wyznaczy inny sąd równorzędny, gdy sąd właściwy nie może z powodu przeszkody rozpoznać sprawy. Jednakże, przeszkoda ta musi być faktyczna lub prawna, a nie tylko potencjalna wynikająca z samych wniosków o wyłączenie.

Uzasadnienie

Instytucja wyznaczenia innego sądu równorzędnego jest stosowana, gdy faktycznie nie jest możliwe utworzenie składu orzekającego. Samo złożenie wniosków o wyłączenie wymaga najpierw rozpoznania, a dopiero ich uwzględnienie może prowadzić do przeszkody procesowej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa wyznaczenia innego sądu równorzędnego

Strony

NazwaTypRola
M.T.osoba_fizycznapowód
R.M.osoba_fizycznapozwany
P.Ż.osoba_fizycznapozwany
R.B.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 44 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłankę wyznaczenia innego sądu równorzędnego, gdy sąd właściwy nie może z powodu przeszkody rozpoznać sprawy lub podjąć innej czynności.

k.p.c. art. 44 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna odmowy wyznaczenia innego sądu równorzędnego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 44 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wskazany przez Sąd Apelacyjny jako podstawa prawna wniosku, choć Sąd Najwyższy odnosi się do § 1.

k.p.c. art. 48

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wyłączenia sędziego z mocy ustawy.

k.p.c. art. 49

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wyłączenia sędziego na wniosek strony.

k.p.c. art. 52 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje rozpoznanie wniosków o wyłączenie sędziego.

k.p.c. art. 48 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wyznaczenia innego sądu w przypadku wyłączenia sędziego z mocy ustawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Samo złożenie wniosków o wyłączenie przez wszystkich sędziów nie stanowi przeszkody prawnej do rozpoznania sprawy. • Konieczne jest najpierw rozpoznanie wniosków o wyłączenie. • Niejednoznaczność sformułowania postanowienia Sądu Apelacyjnego.

Odrzucone argumenty

Wniosek Sądu Apelacyjnego o wyznaczenie innego sądu równorzędnego z powodu złożenia przez wszystkich sędziów żądań wyłączenia.

Godne uwagi sformułowania

Podstawy do zastosowania art. 44 k.p.c. nie stanowi zatem samo złożenie przez wszystkich sędziów danego sądu żądań ich wyłączenia od rozpoznania sprawy. • W pierwszej kolejności niezbędne jest rozpoznanie tych żądań.

Skład orzekający

Marcin Łochowski

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wyznaczenia innego sądu równorzędnego w przypadku wniosków o wyłączenie sędziów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, gdzie wszyscy sędziowie składają wnioski o wyłączenie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z funkcjonowaniem sądów i możliwością rozpoznania sprawy, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy wszyscy sędziowie mogą odmówić rozpatrzenia sprawy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst