III CO 473/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił oznaczenia sądu właściwego, uznając postanowienie sądu niższej instancji za nieistniejące z powodu braku podpisu pod sentencją.
Sąd Okręgowy w Krakowie zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy rozwodowej, jednak jego postanowienie nie zostało podpisane w sentencji, a jedynie pod uzasadnieniem. Sąd Najwyższy, powołując się na swoje orzecznictwo, uznał takie postanowienie za nieistniejące w sensie procesowym. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił oznaczenia sądu właściwego, ponieważ nie było prawomocnego postanowienia sądu niższej instancji o wystąpieniu z takim wnioskiem.
Sąd Najwyższy rozpatrzył wniosek Sądu Okręgowego w Krakowie o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy rozwodowej zainicjowanej przez S.G. przeciwko J.B. Sąd Okręgowy wydał postanowienie w tym przedmiocie, jednakże jego sentencja nie została podpisana przez sędziego, a podpis widniał jedynie pod uzasadnieniem. Sąd Najwyższy, opierając się na utrwalonym orzecznictwie, w tym uchwale z 13 marca 2002 r. (III CZP 12/02) i postanowieniu z 4 kwietnia 2003 r. (III CZP 10/03), stwierdził, że brak podpisu pod sentencją postanowienia skutkuje jego nieistnieniem w sensie procesowym. Sąd podkreślił, że nie można w takiej sytuacji skorzystać z możliwości pominięcia uzasadnienia przewidzianej w art. 357 § 5 k.p.c., gdyż uzasadnienie zostało sporządzone jako odrębna część. Ponieważ postanowienie Sądu Okręgowego o wystąpieniu do Sądu Najwyższego zostało uznane za nieistniejące, Sąd Najwyższy nie mógł oznaczyć sądu właściwego do rozpoznania sprawy, co skutkowało odmową uwzględnienia wniosku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie, którego sentencja nie została podpisana, a jedynie podpisano uzasadnienie, należy uznać za nieistniejące w sensie procesowym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na swoje orzecznictwo, zgodnie z którym brak podpisu pod sentencją postanowienia powoduje jego nieistnienie. Podpisanie jedynie uzasadnienia nie jest wystarczające do uznania postanowienia za skuteczne, a także nie pozwala na skorzystanie z art. 357 § 5 k.p.c. w celu pominięcia uzasadnienia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmawia oznaczenia sądu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S.G. | osoba_fizyczna | powód |
| J.B. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (2)
Główne
k.p.c. art. 45
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 357 § § 5
Kodeks postępowania cywilnego
Nie można uznać, że sąd ujął w postanowieniu jedynie zasadnicze powody rozstrzygnięcia, korzystając z tej możliwości, jeśli podpisano jedynie uzasadnienie, a nie sentencję.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie sądu, którego sentencja nie została podpisana, jest nieistniejące w sensie procesowym. Brak skutecznego procesowo postanowienia sądu niższej instancji uniemożliwia Sądowi Najwyższemu oznaczenie sądu właściwego.
Godne uwagi sformułowania
podpisanie przez skład sądu jedynie uzasadnienia, przy braku podpisania sentencji, skutkuje tym, że postanowienie należy uznać za nieistniejące nie można uznać, że Sąd ujął w postanowieniu jedynie zasadnicze powody rozstrzygnięcia (a nie uzasadnienie), korzystając z możliwości przewidzianej w art. 357 § 5 k.p.c. Skoro w sensie procesowym postanowienie Sądu Okręgowego [...] nie istnieje, nie jest możliwe oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo
Skład orzekający
Marcin Krajewski
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że brak podpisu pod sentencją postanowienia czyni je nieistniejącym procesowo, co ma kluczowe znaczenie dla prawidłowości postępowań i możliwości zaskarżenia orzeczeń."
Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw proceduralnych związanych z formą orzeczeń, a nie ich merytoryczną treścią.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje kluczową, choć często pomijaną, kwestię formalną w postępowaniu sądowym – znaczenie podpisu pod sentencją. Jest to ważna lekcja dla prawników o konsekwencjach błędów proceduralnych.
“Brak podpisu pod wyrokiem? Sąd Najwyższy: orzeczenie nie istnieje!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III CO 473/25 POSTANOWIENIE 16 maja 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marcin Krajewski na posiedzeniu niejawnym 16 maja 2025 r. w Warszawie w sprawie z powództwa S.G. przeciwko J.B. o rozwód, na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Krakowie postanowieniem z 4 kwietnia 2025 r., XI C 110/25, o oznaczenie sądu właściwego, odmawia oznaczenia sądu. UZASADNIENIE Postanowieniem z 4 kwietnia 2025 r. Sąd Okręgowy w Krakowie zwrócił się do Sądu Najwyższego na podstawie art. 45 k.p.c. o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy z powództwa S.G. przeciwko J.B. o rozwód. Postanowienie to sporządzono z uzasadnieniem, natomiast podpis sędziego został złożony jedynie pod uzasadnieniem, nie została natomiast podpisana sentencja. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że podpisanie przez skład sądu jedynie uzasadnienia, przy braku podpisania sentencji, skutkuje tym, że postanowienie należy uznać za nieistniejące (zob. uchwałę SN z 13 marca 2002 r., III CZP 12/02, OSNC 2003, nr 2, poz. 17, oraz postanowienie SN z 4 kwietnia 2003 r., III CZP 10/03). Jednocześnie wyodrębnienie uzasadnienia jako osobnej części postanowienia przesądza, że nie można uznać, iż Sąd ujął w postanowieniu jedynie zasadnicze powody rozstrzygnięcia (a nie uzasadnienie), korzystając z możliwości przewidzianej w art. 357 § 5 k.p.c. Warunkiem oznaczenia sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, jest wydanie przez sąd, do którego wpłynął pozew, postanowienia o wystąpieniu do Sądu Najwyższego (zob. np. postanowienia SN: z 10 września 2020 r., IV CO 184/20; z 27 listopada 2020 r., II CO 244/20; z 24 lutego 2021 r., I CO 26/21; z 31 stycznia 2022 r., III CO 107/22; z 7 lutego 2022 r., III CO 25/22). Skoro w sensie procesowym postanowienie Sądu Okręgowego, obejmujące wystąpienie do Sądu Najwyższego na podstawie art. 45 k.p.c., nie istnieje, nie jest możliwe oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo (zob. post. SN z 20 kwietnia 2022, III CO 301/22). Z tej przyczyny Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [SOP] [r.g.]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI