II CO 118/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy dotyczącej umowy pożyczki innemu sądowi, mimo że pozwaną była sędzia sądu rejonowego, wskazując na właściwą procedurę wyłączenia sędziego.
Sąd Rejonowy w G. zwrócił się do Sądu Najwyższego o wyznaczenie innego sądu do rozpoznania sprawy o roszczenie z umowy pożyczki, ponieważ pozwana była sędzią tego sądu, co mogło budzić wątpliwości co do bezstronności. Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy, stwierdzając, że w takiej sytuacji należy zastosować procedurę wyłączenia sędziego wynikającą z ustawy, a nie ogólne przepisy o przekazaniu sprawy dla dobra wymiaru sprawiedliwości.
Sąd Rejonowy w G. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o wyznaczenie innego sądu równorzędnego do rozpoznania sprawy z powództwa I. [...] z Malty przeciwko K. R. o roszczenie z umowy pożyczki. Powodem wniosku było to, że pozwana, K. R., jest sędzią w Sądzie Rejonowym w G. Sąd Rejonowy argumentował, że ze względu na niewielką obsadę kadry orzeczniczej i bliskie znajomości między sędziami, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga rozpoznania sprawy przez inny sąd, aby zapewnić społeczne postrzeganie bezstronności. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, stwierdził, że w sytuacji, gdy stroną postępowania jest sędzia sądu, występuje przyczyna wyłączenia sędziego wynikająca z mocy ustawy (art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c.). W takim przypadku sąd powinien wystąpić do sądu nad nim przełożonego o wyznaczenie innego sądu rejonowego do rozpoznania sprawy, zgodnie z art. 48¹ k.p.c. Sąd Najwyższy uznał, że nie ma podstaw do zastosowania art. 44¹ § 1 k.p.c., który pozwala na przekazanie sprawy innemu sądowi, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Wskazał, że właściwą procedurą jest wyłączenie sędziego, a nie przekazanie sprawy przez Sąd Najwyższy na podstawie ogólnych przesłanek.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
W sytuacji, gdy stroną postępowania jest sędzia sądu, należy zastosować procedurę wyłączenia sędziego wynikającą z mocy ustawy (art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c.) i wystąpić do sądu nad nim przełożonego o wyznaczenie innego sądu, a nie przekazywać sprawę na podstawie ogólnych przepisów o przekazaniu sprawy dla dobra wymiaru sprawiedliwości.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że wyłączenie sędziego będącego stroną postępowania jest regulowane przez przepisy szczególne (art. 48¹ k.p.c.), które nakazują wystąpienie do sądu przełożonego o wyznaczenie innego sądu. Przepis art. 44¹ § 1 k.p.c. dotyczący przekazania sprawy dla dobra wymiaru sprawiedliwości ma zastosowanie w innych sytuacjach, a nie w przypadku oczywistego wyłączenia sędziego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. [...] | inne | powód |
| K. R. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 48¹
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek wystąpienia do sądu nad nim przełożonego o wyznaczenie innego sądu do rozpoznania sprawy w razie stwierdzenia wyłączenia sędziego będącego stroną postępowania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 48 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wyłączenie sędziego będącego stroną postępowania z mocy ustawy.
k.p.c. art. 44¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Sąd Najwyższy uznał, że przepis ten nie ma zastosowania w sytuacji, gdy występuje przyczyna wyłączenia sędziego wynikająca z mocy ustawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wystąpienie przyczyny wyłączenia sędziego z mocy ustawy (art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c.) jako podstawa do zastosowania art. 48¹ k.p.c., a nie art. 44¹ § 1 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi na podstawie art. 44¹ § 1 k.p.c. z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości i społeczne postrzeganie bezstronności.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga rozpoznania sprawy przez inny sąd występuje przyczyna niedopuszczalności dalszego prowadzenia tej sprawy przez wnioskujący Sąd, o której mowa w art. 48¹ k.p.c. Nie ma zatem podstaw do zastosowania w tej sytuacji art. 44¹ § 1 k.p.c.
Skład orzekający
Jacek Widło
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego i przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi, w szczególności w sytuacji, gdy stroną jest sędzia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy stroną jest sędzia sądu, który miałby rozpoznawać sprawę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o wyłączeniu sędziego i pokazuje, że nawet w sytuacjach budzących wątpliwości co do bezstronności, istnieją ściśle określone procedury prawne, które należy stosować.
“Sędzia pozwanym w swojej własnej sprawie – Sąd Najwyższy wyjaśnia, jak postępować.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt II CO 118/21 POSTANOWIENIE Dnia 6 października 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Widło w sprawie z powództwa I. […] w Malcie przeciwko K. R. roszczenia z umowy pożyczki, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 października 2021 r., na skutek wystąpienia przez Sąd Rejonowy w G. o wyznaczenie innego sądu równorzędnego do rozpoznania sprawy I C […], odmawia przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w G. postanowieniem z 31 maja 2021 r., I C […] , zwrócił się do Sądu Najwyższego o wyznaczenie innego sądu równorzędnego do rozpoznania sprawy z powództwa I. […] z siedzibą na Malcie przeciwko K. R. o roszczenie z umowy pożyczki. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że pozwana jest sędzią w Sądzie Rejonowym w G.. Rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy - wobec niewielkiej obsady kadry orzeczniczej Sądu - powoduje, że wszyscy orzekający sędziowie pozostają w stosunku bliskiej znajomości. Tym samym dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga rozpoznania sprawy przez inny sąd równorzędny, z uwagi na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skoro pozwaną w przedmiotowym postępowaniu jest sędzia Sądu Rejonowego w G. - K. R., to występuje przyczyna niedopuszczalności dalszego prowadzenia tej sprawy przez wnioskujący Sąd, o której mowa w art. 48 1 k.p.c. W razie stwierdzenia wyłączenia sędziego będącego stroną postępowania, wynikającego z mocy samej ustawy (art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c.), Sąd Rejonowy powinien, zgodnie z art. 48 1 k.p.c., wystąpić do sądu nad nim przełożonego o wyznaczenie innego sądu rejonowego do rozpoznania tej sprawy, a sąd przełożony powinien wyznaczyć inny równorzędny sąd. Nie ma zatem podstaw do zastosowania w tej sytuacji art. 44 1 § 1 k.p.c., zgodnie z którym Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 29 grudnia 2020 r., V CO 169/20). Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. ke
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI