Orzeczenie · 2025-05-22

III CO 404/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-05-22
SNRodzinnerozwódŚrednianajwyższy
rozwódwłaściwość miejscowasąd najwyższysąd okręgowykodeks postępowania cywilnegoart. 41 kpcart. 45 kpcuzasadnieniebrak formalny

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał sprawę z powództwa J. S. przeciwko T. K. o rozwód, w której Sąd Okręgowy w Białymstoku wystąpił o oznaczenie sądu właściwego miejscowo. Sąd Najwyższy postanowieniem z 22 maja 2025 r. zwrócił akta sprawy Sądowi Okręgowemu w Białymstoku. Powodem takiej decyzji był brak uzasadnienia w postanowieniu Sądu Okręgowego z 13 marca 2025 r., które zawierało jedynie sentencję opartą na art. 45 k.p.c. Sąd Najwyższy przypomniał, że zgodnie z art. 45 § 1 i 2 k.p.c., Sąd Najwyższy oznacza sąd właściwy, jeżeli na podstawie przepisów kodeksu nie można ustalić właściwości miejscowej, a o oznaczenie takie występuje sąd, do którego wpłynął pozew. Podkreślono, że wystąpienie to wymaga przedstawienia motywów, w tym konkretnych okoliczności sprawy, sytuacji stron oraz przepisów o właściwości miejscowej, które uniemożliwiają jej ustalenie. Wskazano, że Sąd Okręgowy w Białymstoku ograniczył się do samej sentencji, nie wskazując w uzasadnieniu przyczyn przemawiających za oznaczeniem sądu właściwego, co uniemożliwia merytoryczną ocenę wniosku. Sąd Najwyższy powołał się na liczne orzeczenia potwierdzające tę zasadę. Dodatkowo, Sąd Najwyższy zauważył, że powód w pozwie podał informacje o wspólnym zamieszkiwaniu małżonków w różnych miejscach oraz o toczącym się postępowaniu o separację, co tym bardziej wymagało umotywowania wniosku o oznaczenie sądu właściwego. Brak formalny postanowienia Sądu Okręgowego uniemożliwił rozpoznanie wniosku, co skutkowało zwrotem akt sprawy w celu uzupełnienia braków.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Proceduralne wymogi dotyczące występowania sądów do Sądu Najwyższego o wyznaczenie sądu właściwego miejscowo, w szczególności konieczność uzasadnienia wniosku.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku uzasadnienia wniosku o wyznaczenie sądu właściwego, a nie samej kwestii ustalania właściwości miejscowej w sprawach o rozwód.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd występujący do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego miejscowo jest zobowiązany do przedstawienia uzasadnienia zawierającego konkretne okoliczności sprawy i podstawy prawne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd występujący do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego miejscowo jest zobowiązany do przedstawienia uzasadnienia zawierającego konkretne okoliczności sprawy, sytuację stron oraz przepisy o właściwości miejscowej, które nie pozwalają na ustalenie sądu miejscowo właściwego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że wystąpienie o oznaczenie sądu właściwego wymaga przedstawienia motywów działania, w tym konkretnych okoliczności sprawy i przepisów, które uniemożliwiają ustalenie właściwości miejscowej. Brak takiego uzasadnienia uniemożliwia merytoryczną ocenę wniosku.

Czy postanowienie sądu niższej instancji o wystąpieniu do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego miejscowo może ograniczyć się jedynie do sentencji bez uzasadnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, takie postanowienie nie może ograniczyć się jedynie do sentencji, lecz musi zawierać uzasadnienie wskazujące na podstawę prawną i okoliczności uzasadniające wystąpienie do Sądu Najwyższego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że brak formalny postanowienia Sądu Okręgowego, polegający na braku uzasadnienia, uniemożliwia rozpoznanie wniosku o oznaczenie sądu właściwego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zwrot akt sprawy

Strony

NazwaTypRola
J. S.osoba_fizycznapowód
T. K.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 45 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy oznacza sąd, przed który należy wytoczyć powództwo, jeżeli na podstawie przepisów kodeksu nie można ustalić właściwości miejscowej.

k.p.c. art. 45 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

O oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, występuje sąd, do którego wpłynął pozew.

Pomocnicze

k.p.c. art. 41

Kodeks postępowania cywilnego

Określa właściwość miejscową w sprawach ze stosunku małżeństwa na podstawie ostatniego miejsca zamieszkania, a w braku takiej podstawy - miejsca zamieszkania strony pozwanej lub powoda.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego o wystąpieniu do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego miejscowo stanowi brak formalny uniemożliwiający merytoryczne rozpoznanie sprawy. • Wystąpienie do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego wymaga przedstawienia motywów i konkretnych okoliczności sprawy.

Godne uwagi sformułowania

wystąpienie do Sądu Najwyższego o dokonanie określonej czynności jurysdykcyjnej wymaga przedstawienia motywów takiego działania • przedstawienie okoliczności, które świadczyłyby o wystąpieniu stanu rzeczy wypełniającego hipotezę normy wynikającej art. 45 k.p.c. należy do sądu występującego o oznaczenie sądu właściwego, co może nastąpić wyłącznie w uzasadnieniu takiego postanowienia • Ten brak formalny przedmiotowego postanowienia uniemożliwia rozpoznanie przez Sąd Najwyższy wniosku

Skład orzekający

Marcin Trzebiatowski

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne wymogi dotyczące występowania sądów do Sądu Najwyższego o wyznaczenie sądu właściwego miejscowo, w szczególności konieczność uzasadnienia wniosku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku uzasadnienia wniosku o wyznaczenie sądu właściwego, a nie samej kwestii ustalania właściwości miejscowej w sprawach o rozwód.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z właściwością sądu, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Sąd Najwyższy zwraca akta: dlaczego brak uzasadnienia może zatrzymać sprawę?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst