III CO 404/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał sprawę z powództwa J. S. przeciwko T. K. o rozwód, w której Sąd Okręgowy w Białymstoku wystąpił o oznaczenie sądu właściwego miejscowo. Sąd Najwyższy postanowieniem z 22 maja 2025 r. zwrócił akta sprawy Sądowi Okręgowemu w Białymstoku. Powodem takiej decyzji był brak uzasadnienia w postanowieniu Sądu Okręgowego z 13 marca 2025 r., które zawierało jedynie sentencję opartą na art. 45 k.p.c. Sąd Najwyższy przypomniał, że zgodnie z art. 45 § 1 i 2 k.p.c., Sąd Najwyższy oznacza sąd właściwy, jeżeli na podstawie przepisów kodeksu nie można ustalić właściwości miejscowej, a o oznaczenie takie występuje sąd, do którego wpłynął pozew. Podkreślono, że wystąpienie to wymaga przedstawienia motywów, w tym konkretnych okoliczności sprawy, sytuacji stron oraz przepisów o właściwości miejscowej, które uniemożliwiają jej ustalenie. Wskazano, że Sąd Okręgowy w Białymstoku ograniczył się do samej sentencji, nie wskazując w uzasadnieniu przyczyn przemawiających za oznaczeniem sądu właściwego, co uniemożliwia merytoryczną ocenę wniosku. Sąd Najwyższy powołał się na liczne orzeczenia potwierdzające tę zasadę. Dodatkowo, Sąd Najwyższy zauważył, że powód w pozwie podał informacje o wspólnym zamieszkiwaniu małżonków w różnych miejscach oraz o toczącym się postępowaniu o separację, co tym bardziej wymagało umotywowania wniosku o oznaczenie sądu właściwego. Brak formalny postanowienia Sądu Okręgowego uniemożliwił rozpoznanie wniosku, co skutkowało zwrotem akt sprawy w celu uzupełnienia braków.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaProceduralne wymogi dotyczące występowania sądów do Sądu Najwyższego o wyznaczenie sądu właściwego miejscowo, w szczególności konieczność uzasadnienia wniosku.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku uzasadnienia wniosku o wyznaczenie sądu właściwego, a nie samej kwestii ustalania właściwości miejscowej w sprawach o rozwód.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd występujący do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego miejscowo jest zobowiązany do przedstawienia uzasadnienia zawierającego konkretne okoliczności sprawy i podstawy prawne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd występujący do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego miejscowo jest zobowiązany do przedstawienia uzasadnienia zawierającego konkretne okoliczności sprawy, sytuację stron oraz przepisy o właściwości miejscowej, które nie pozwalają na ustalenie sądu miejscowo właściwego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że wystąpienie o oznaczenie sądu właściwego wymaga przedstawienia motywów działania, w tym konkretnych okoliczności sprawy i przepisów, które uniemożliwiają ustalenie właściwości miejscowej. Brak takiego uzasadnienia uniemożliwia merytoryczną ocenę wniosku.
Czy postanowienie sądu niższej instancji o wystąpieniu do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego miejscowo może ograniczyć się jedynie do sentencji bez uzasadnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie postanowienie nie może ograniczyć się jedynie do sentencji, lecz musi zawierać uzasadnienie wskazujące na podstawę prawną i okoliczności uzasadniające wystąpienie do Sądu Najwyższego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że brak formalny postanowienia Sądu Okręgowego, polegający na braku uzasadnienia, uniemożliwia rozpoznanie wniosku o oznaczenie sądu właściwego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. | osoba_fizyczna | powód |
| T. K. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 45 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy oznacza sąd, przed który należy wytoczyć powództwo, jeżeli na podstawie przepisów kodeksu nie można ustalić właściwości miejscowej.
k.p.c. art. 45 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
O oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, występuje sąd, do którego wpłynął pozew.
Pomocnicze
k.p.c. art. 41
Kodeks postępowania cywilnego
Określa właściwość miejscową w sprawach ze stosunku małżeństwa na podstawie ostatniego miejsca zamieszkania, a w braku takiej podstawy - miejsca zamieszkania strony pozwanej lub powoda.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego o wystąpieniu do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego miejscowo stanowi brak formalny uniemożliwiający merytoryczne rozpoznanie sprawy. • Wystąpienie do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego wymaga przedstawienia motywów i konkretnych okoliczności sprawy.
Godne uwagi sformułowania
wystąpienie do Sądu Najwyższego o dokonanie określonej czynności jurysdykcyjnej wymaga przedstawienia motywów takiego działania • przedstawienie okoliczności, które świadczyłyby o wystąpieniu stanu rzeczy wypełniającego hipotezę normy wynikającej art. 45 k.p.c. należy do sądu występującego o oznaczenie sądu właściwego, co może nastąpić wyłącznie w uzasadnieniu takiego postanowienia • Ten brak formalny przedmiotowego postanowienia uniemożliwia rozpoznanie przez Sąd Najwyższy wniosku
Skład orzekający
Marcin Trzebiatowski
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Proceduralne wymogi dotyczące występowania sądów do Sądu Najwyższego o wyznaczenie sądu właściwego miejscowo, w szczególności konieczność uzasadnienia wniosku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku uzasadnienia wniosku o wyznaczenie sądu właściwego, a nie samej kwestii ustalania właściwości miejscowej w sprawach o rozwód.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z właściwością sądu, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.
“Sąd Najwyższy zwraca akta: dlaczego brak uzasadnienia może zatrzymać sprawę?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.