III CO 37/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy przekazał wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego do rozpoznania temu sądowi, uznając, że nie zaszła przesłanka braku wystarczającej liczby sędziów do rozstrzygnięcia sprawy.
Pełnomocnik D. S. złożył wniosek o wyłączenie 39 sędziów Sądu Apelacyjnego w [...], w tym sędziów orzekających w sprawie oraz sędziów, którzy wydali zaskarżone orzeczenie. Sąd Najwyższy, analizując przepisy k.p.c. dotyczące wyłączenia sędziego, stwierdził, że kompetencja SN do rozstrzygnięcia wniosku o wyłączenie otwiera się tylko wtedy, gdy sąd niższej instancji nie może wydać postanowienia z powodu braku wystarczającej liczby sędziów. W niniejszej sprawie, mimo wniosku o wyłączenie, liczba pozostałych sędziów pozwalała na utworzenie składu orzekającego, dlatego Sąd Najwyższy przekazał wniosek do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.
W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek D. S. o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego w [...], w tym sędziów orzekających w sprawie o wznowienie postępowania oraz sędziów, którzy wydali orzeczenie objęte skargą. Pełnomocnik powódki domagał się wyłączenia 39 sędziów. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 52 § 1 k.p.c., wskazał, że o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd, w którym sprawa się toczy, a jedynie w przypadku braku wystarczającej liczby sędziów, sprawę rozpoznaje sąd przełożony, którym w tym przypadku jest Sąd Najwyższy. Analiza składu Sądu Apelacyjnego wykazała, że mimo wniosku o wyłączenie, liczba sędziów nieobjętych przeszkodami (wylosowaniem do sprawy lub wyłączeniem z mocy ustawy) pozwalała na utworzenie składu orzekającego. Sąd Najwyższy podkreślił również, że wniosek o wyłączenie sędziego niewyznaczonego do rozpoznania sprawy jest niedopuszczalny. W związku z tym, że nie zaktualizowała się kompetencja Sądu Najwyższego do orzekania w sprawie, postanowiono przekazać wniosek o wyłączenie sędziów do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w [...].
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego sądu apelacyjnego tylko wtedy, gdy sąd ten nie może wydać postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów.
Uzasadnienie
Przepis art. 52 § 1 k.p.c. stanowi, że o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd, w którym sprawa się toczy, a gdyby ten nie mógł wydać postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów, rozstrzyga sąd nad nim przełożony. W realiach sprawy, mimo wniosku o wyłączenie wielu sędziów, pozostała wystarczająca liczba sędziów do utworzenia składu orzekającego w sądzie apelacyjnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie wniosku
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. S. | osoba_fizyczna | skarżąca/powódka |
| J. W. | inne | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 52 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
O wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd, w którym sprawa się toczy, a gdyby ten nie mógł wydać postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów - sąd nad nim przełożony.
Pomocnicze
k.p.c. art. 48 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Sędziowie, którzy wydali orzeczenie objęte skargą o wznowienie postępowania, podlegają wyłączeniu od rozpoznania tej sprawy.
k.p.c. art. 200 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd z urzędu czuwa nad tym, by rozpoznawać jedynie te sprawy, które leżą w jego właściwości.
k.p.c. art. 406
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy właściwości sądu w sprawach o wznowienie postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedopuszczalność wniosku o wyłączenie sędziego niewyznaczonego do rozpoznania sprawy. Brak przesłanki braku wystarczającej liczby sędziów w sądzie apelacyjnym do rozpoznania wniosku o wyłączenie.
Godne uwagi sformułowania
kompetencja Sądu Najwyższego otwiera się wówczas, gdy sąd, w którym sprawa się toczy (...) nie może wydać postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów wniosek o wyłączenie sędziego niewyznaczonego do rozpoznania sprawy jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu
Skład orzekający
Joanna Misztal-Konecka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości Sądu Najwyższego w sprawach o wyłączenie sędziego oraz dopuszczalności wniosków o wyłączenie sędziów niewyznaczonych do sprawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wnioskiem o wyłączenie sędziów w sądzie apelacyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z wyłączeniem sędziego, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.
“Kiedy Sąd Najwyższy przejmuje sprawę o wyłączenie sędziego? Kluczowe zasady proceduralne.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt III CO 37/20 POSTANOWIENIE Dnia 13 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Joanna Misztal-Konecka w sprawie ze skargi D. S. o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa D. S. przeciwko J. W. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia i o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 lipca 2020 r., wniosku powódki o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego w […].: P. A., B. B., B. B.-P., J. B., M. B., P. C., M. D., T. D., R.D., A. G.-M., S. J., R. J., L. J., A. K.-B., M. K., J. K., G. K., R. K., B. L., I. Ł.-K., K. M., B. N.-Ś., H. N. de P., D. P., B. P.-S., J. P., A. P.-L., T. R., P. R., K. S., A. S., T. S., J. W., G. W. oraz delegowanych sędziów I. D., B. J., E. K., K. W.-W. i W. Ż. przekazuje wniosek o wyłączenie sędziów do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w […]. według właściwości. UZASADNIENIE 1. Ustanowiony z urzędu dla skarżącej D. S. pełnomocnik złożył wniosek o wyłączenie bliżej wskazanych 39 sędziów orzekających w Sądzie Apelacyjnym w […]. (w tym również sędziów w stanie spoczynku). Równocześnie wskazano, że na wypadek uznania niedopuszczalności wniosku o wyłączenie sędziów, którzy nie zostali wylosowani do rozpoznania danej sprawy, pełnomocnik domagał się wyłączenia trzech sędziów wylosowanych do rozpoznania tej sprawy (I. D., P. C. i W. Ż.) oraz trzech sędziów, którzy wydali orzeczenie objęte skargą o wznowienie postępowania. 2. Niektórzy sędziowie objęci wnioskiem o wyłączenie złożyli oświadczenia wskazujące na istnienie przeszkód w rozpoznaniu przez nich sprawy o wznowienie postępowania, większość jednakże nie stwierdziła zachodzenia przesłanek wyłączenia. Analiza listy sędziów orzekających w Sądzie Apelacyjnym w […]. wskazuje, że wnioskiem nie zostali objęci wszyscy sędziowie orzekający w tym Sądzie. 3. Zgodnie z art. 52 § 1 k.p.c. o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd, w którym sprawa się toczy, a gdyby sąd ten nie mógł wydać postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów - sąd nad nim przełożony. Przyjmuje się, że sądem przełożonym nad sądem apelacyjnym jest Sąd Najwyższy (postanowienie Sądu Najwyższego z 7 września 1994 r., I PO 10/94, OSNAPiUS 1995/4/56; uchwała Sądu Najwyższego z 6 marca 1998 r., III CZP 70/97, OSNC 1998/9/132). Kompetencja Sądu Najwyższego otwiera się wówczas, gdy sąd, w którym sprawa się toczy (a zatem Sąd Apelacyjny w […].) nie może wydać postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów. 4. W realiach niniejszej sprawy tego rodzaju przeszkoda jednakże nie występuje, skoro w Sądzie Apelacyjnym w […]. orzeka aktualnie 35 sędziów (vide lista sędziów na stronie internetowej sądu: https://www .[...] sa.gov.pl/lista-sedziow-wraz-z-podzialem-czynnosci,m,mg,2,150 ). Do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania w sprawie […] wylosowano trzech sędziów (I. D., P. C., W. Ż.), zaś orzeczenie w sprawie, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania, wydali sędziowie: SSA S. J., SSA P. C., SSA G. K. (https://sip.lex.pl/orzeczenia-i-pisma-urzedowe/orzeczenia-sadow/i-[...]-wyrok-sadu-apelacyjnego-w-[...]-[...]). Co ostatni są wyłączeni od rozpoznania sprawy stosownie do treści art. 48 § 3 k.p.c. Liczba sędziów nieobjętych wskazanymi przeszkodami - wylosowaniem do rozpoznania sprawy oraz wyłączeniem z mocy ustawy z art. 48 § 3 k.p.c. - niewątpliwie pozwala na utworzenie składu do rozpoznania złożonego przez powódkę wniosku. Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w uchwale Sądu Najwyższego z 26 lipca 2019 r. (I NOZP 1/19, OSNKN 2020/1/10), iż wniosek o wyłączenie sędziego niewyznaczonego do rozpoznania sprawy jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu bez składania przez sędziego oświadczenia, o jakim mowa w art. 52 § 2 k.p.c., przy czym sędzia objęty takim wnioskiem o wyłączenie, może zasiadać w składzie sądu rozpoznającego ten wniosek. Skoro tak, w niniejszym przypadku nie zaktualizowała się kompetencja Sądu Najwyższego do orzekania w sprawie. Skoro zaś sąd z urzędu czuwa nad tym, by rozpoznawać jedynie te sprawy, które leżą w jego właściwości miejscowej, rzeczowej i funkcjonalnej (art. 200 § 1 1 , § 1 4 k.p.c. w zw. z art. 406 k.p.c.), należało przekazać wniosek o wyłączenie sędziów przekazać Sądowi Apelacyjnemu w […]. do rozpoznania. Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. jw
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI