III CO 323/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił wniosek o przekazanie sprawy do innego sądu, wskazując, że wątpliwości co do bezstronności sędziów należy rozwiązywać poprzez wyłączenie sędziego, a nie zmianę sądu.
Sąd Okręgowy w Szczecinie zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy o ochronę dóbr osobistych do innego sądu, argumentując to dobrem wymiaru sprawiedliwości, ponieważ powód jest adwokatem działającym w okręgu tego sądu, a świadkowie również są związani z tym środowiskiem zawodowym. Sąd Najwyższy oddalił ten wniosek, podkreślając, że przepis o przekazaniu sprawy ma zastosowanie w wyjątkowych okolicznościach, a potencjalne wątpliwości co do bezstronności sędziów powinny być rozstrzygane poprzez procedurę wyłączenia sędziego.
Sąd Okręgowy w Szczecinie, postanowieniem z dnia 19 lutego 2025 r., zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy o ochronę dóbr osobistych do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uzasadnienie wniosku opierało się na fakcie, że powód jest adwokatem wykonującym zawód w okręgu Sądu Okręgowego w Szczecinie, a także na tym, że świadkowie w sprawie również są znani sądowi z racji wykonywania zawodu adwokata. Sąd Okręgowy sugerował, że takie okoliczności mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sądu. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek, przypomniał, że zgodnie z art. 44¹ k.p.c. przekazanie sprawy innemu sądowi jest możliwe w wyjątkowych sytuacjach, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności gdy istnieje ryzyko naruszenia społecznego postrzegania sądu jako organu bezstronnego. Podkreślono, że przepis ten powinien być stosowany, gdy występują uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów lub gdy rozstrzygnięcie sprawy przez właściwy sąd godziłoby w jego społeczny odbiór. Sąd Najwyższy zaznaczył jednak, że wykonywanie zawodu adwokata w danym okręgu i znajomość sędziów nie jest wystarczającą przesłanką do przekazania sprawy. W takich sytuacjach właściwą procedurą jest instytucja wyłączenia sędziego (art. 49 k.p.c.). Nadmierne korzystanie z art. 44¹ k.p.c. mogłoby osłabić zaufanie do sądów. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił wniosek.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, nie zachodzi podstawa do przekazania sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wątpliwości co do bezstronności sędziów należy rozwiązywać poprzez procedurę wyłączenia sędziego, a nie przez przekazanie sprawy innemu sądowi. Przekazanie sprawy jest środkiem wyjątkowym, stosowanym tylko w uzasadnionych przypadkach, gdy istnieje realne ryzyko naruszenia autorytetu sądownictwa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie wniosku
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy (oddalił wniosek)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P.W. | osoba_fizyczna | powód |
| R. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (2)
Główne
k.p.c. art. 44 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten powinien znajdować zastosowanie w wyjątkowych okolicznościach, gdy zachodzi istotne ryzyko, że autorytet sądownictwa ucierpiałby, gdyby doszło do rozpoznania sprawy przez sąd właściwy w sprawie. Do przekazania sprawy innemu sądowi może dojść dopiero w sytuacji, gdy występują uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów danego sądu, w szczególności, gdy rozstrzygnięcie sprawy przez sąd właściwy godziłoby w jego społeczny odbiór jako bezstronnego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 49
Kodeks postępowania cywilnego
Instytucja wyłączenia sędziego jest właściwym trybem do rozwiązywania wątpliwości co do bezstronności sędziego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wątpliwości co do bezstronności sędziów należy rozstrzygać poprzez wyłączenie sędziego, a nie zmianę sądu. Przekazanie sprawy jest środkiem wyjątkowym i wymaga istnienia uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sądu. Nadmierne korzystanie z instytucji przekazania sprawy może osłabić zaufanie do sądów.
Odrzucone argumenty
Fakt wykonywania przez powoda zawodu adwokata w okręgu sądu i znajomość świadków przez sąd uzasadniają przekazanie sprawy z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego istotne ryzyko, że autorytet sądownictwa ucierpiałby instytucja wyłączenia sędziego z art. 49 k.p.c., a nie art. 44¹ k.p.c.
Skład orzekający
Ewa Stefańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przekazania sprawy do innego sądu (art. 44¹ k.p.c.) oraz wyłączenia sędziego (art. 49 k.p.c.), zwłaszcza w kontekście wątpliwości co do bezstronności sądu w sprawach z udziałem profesjonalnych prawników."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której sąd niższej instancji wnioskuje o przekazanie sprawy z powodu wykonywania zawodu adwokata przez powoda w danym okręgu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy podchodzą do kwestii bezstronności i zaufania publicznego, szczególnie gdy w sporze uczestniczą prawnicy. Wyjaśnia, kiedy można, a kiedy nie można zmienić sąd.
“Czy adwokat może wpłynąć na wybór sądu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III CO 323/25 POSTANOWIENIE 21 maja 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Ewa Stefańska na posiedzeniu niejawnym 21 maja 2025 r. w Warszawie w sprawie z powództwa P.W. przeciwko R. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o ochronę dóbr osobistych, na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Szczecinie postanowieniem z 19 lutego 2025 r., I C 1921/24, o przekazanie do sądu równorzędnego, oddala wniosek. UZASADNIENIE Postanowieniem z 19 lutego 2025 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie, na podstawie art. 44 1 k.p.c., zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu Sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu postanowienia Sąd Okręgowy wskazał, że powód jest osobą wpisaną na listę adwokatów i wykonującą zawód w okręgu Sądu Okręgowego w Szczecinie. Ponadto w sprawie mają zostać przesłuchani świadkowie, którzy także są znani służbowo sądowi z racji wykonywania zawodu adwokata. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 44 1 k.p.c. Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że przepis ten powinien znajdować zastosowanie w wyjątkowych okolicznościach, gdy zachodzi istotne ryzyko, że autorytet sądownictwa ucierpiałby, gdyby doszło do rozpoznania sprawy przez sąd właściwy w sprawie. Do przekazania sprawy innemu sądowi może dojść dopiero w sytuacji, gdy występują uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów danego sądu, w szczególności, gdy rozstrzygnięcie sprawy przez sąd właściwy godziłoby w jego społeczny odbiór jako bezstronnego (zob. postanowienia SN: z 12 stycznia 2024 r., III CO 1049/23; z 24 maja 2024 r., III CO 506/24, i z 10 lipca 2024 r., III CO 458/24). Chodzi przede wszystkim o sytuacje, które mogą wywierać realny wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny (zob. postanowienie SN z 29 listopada 2022 r., III CO 833/22). Wykonywanie zawodu adwokata skoncentrowane jest często w obszarze właściwości określonego sądu, a pełnomocnik może stać się osobą kojarzoną przez sędziów. Nie da się wykluczyć, że w konkretnym przypadku mogą powstać wątpliwości co do bezstronności danego sędziego. Na takie sytuacje została jednak przewidziana instytucja wyłączenia sędziego z art. 49 k.p.c., a nie art. 44 1 k.p.c. Na marginesie należy wspomnieć, że nadmierne korzystanie z powoływanego przepisu może odnieść skutek odwrotny i osłabić zaufanie obywateli do sędziów i sądów oraz podważyć ich autorytet jako niezawisłych (zob. postanowienia SN z 22 maja 2024 r., III CO 504/24 i III CO 411/24). Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak wyżej. ag [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI