Orzeczenie · 2025-04-09

III CO 305/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-04-09
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższydobro wymiaru sprawiedliwościbezstronność sądusędzianeo-sędziakpc

Sąd Okręgowy w R. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy o zapłatę 150 000 zł z powództwa A. P. przeciwko sędziemu X. Y. do innego sądu równorzędnego, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości i społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Powód w pozwie wskazał, że pozwany jest sędzią Sądu Okręgowego w R. i w ocenie powoda nie ma on uprawnień do orzekania jako tzw. „neo-sędzia”, co spowodowało u powoda cierpienia psychiczne. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, podkreślił, że przepis art. 44¹ § 1 k.p.c. o przekazaniu sprawy do innego sądu jest wyjątkiem i powinien być interpretowany ściśle. Zbyt pochopne przekazywanie spraw może budować przekonanie o łatwości manipulowania właściwością sądów. Sąd Najwyższy zaznaczył, że sama obawa stron lub opinii publicznej o braku bezstronności nie jest wystarczająca; muszą istnieć realne przesłanki obiektywne. W tej sprawie powód nie przedstawił żadnej argumentacji potwierdzającej jego wniosek, a określenie „neo-sędzia” jest stygmatyzujące i pozbawione treści normatywnej. Sąd Najwyższy wskazał, że w takich sytuacjach należy rozważyć wnioski o wyłączenie sędziego, a zarzut powoda o braku uprawnień pozwanego sędziego jest bezpodstawny. Odmówiono przekazania sprawy, uznając, że nie ma podstaw do stwierdzenia zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek przekazania sprawy do innego sądu na podstawie art. 44¹ § 1 k.p.c., zwłaszcza w kontekście zarzutów dotyczących statusu sędziego i społecznego postrzegania bezstronności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której zarzuty powoda są uznane za bezpodstawne i nie wpływają na obiektywną ocenę bezstronności sądu.

Zagadnienia prawne (1)

Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności przez wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego, gdy powód zarzuca pozwanemu sędziemu, że jest "neo-sędzią"?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie istnieją podstawy do przekazania sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty powoda dotyczące "neo-sędziego" są bezpodstawne i nie mają pokrycia w przepisach prawa. Brak jest obiektywnych przesłanek wskazujących na zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości. Przekazanie sprawy w takich okolicznościach mogłoby prowadzić do manipulacji i podważać autorytet sądów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
Strona wygrywająca
Sąd Okręgowy w R. (w kontekście wniosku)

Strony

NazwaTypRola
A. P.osoba_fizycznapowód
X. Y.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 44¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis stanowi wyjątek od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd miejscowo właściwy i powinien być interpretowany ściśle. Przesłanki zastosowania muszą być realne i stwarzać rzeczywiste zagrożenie dla prawidłowości funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

Konstytucja art. 175 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wskazuje na sprawowanie wymiaru sprawiedliwości przez sądy powszechne.

Konstytucja art. 179

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dotyczy statusu sędziego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis art. 44¹ § 1 k.p.c. wymaga ścisłej interpretacji. • Zbyt pochopne przekazywanie spraw może prowadzić do manipulacji. • Zarzuty powoda dotyczące "neo-sędziego" są bezpodstawne i nie mają pokrycia w prawie. • Brak obiektywnych przesłanek wskazujących na zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości. • Należy rozważyć wnioski o wyłączenie sędziego przed wystąpieniem do SN. • Dobro wymiaru sprawiedliwości należy rozumieć uniwersalnie, z uwzględnieniem długofalowych konsekwencji.

Odrzucone argumenty

Przekazanie sprawy do innego sądu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości i społeczne postrzeganie bezstronności sądu, gdy powód zarzuca pozwanemu sędziemu status "neo-sędziego".

Godne uwagi sformułowania

"neo-sędzia", nie mającego żadnej treści normatywnej, wynikającej z przepisów prawa, a używanego w debacie publicznej i w ramach sporów politycznych politycznego. • jawiącym się na tle postanowienia z 5 marca 2025 r. Sądu Okręgowego w Rybniku, stronie przysługują inne środki prawne. • dobro wymiaru sprawiedliwości nie jest tożsame ani z dobrem (w szczególności sprawnym funkcjonowaniem) sądu rozpoznającego konkretną sprawę lub z interesami prawnymi stron, ani też ze społecznym postrzeganiem sądu jako organu bezstronnego.

Skład orzekający

Adam Doliwa

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przekazania sprawy do innego sądu na podstawie art. 44¹ § 1 k.p.c., zwłaszcza w kontekście zarzutów dotyczących statusu sędziego i społecznego postrzegania bezstronności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której zarzuty powoda są uznane za bezpodstawne i nie wpływają na obiektywną ocenę bezstronności sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kontrowersyjnego tematu "neo-sędziów" i ich wpływu na postrzeganie bezstronności sądów, co jest aktualne w debacie publicznej.

Czy zarzut "neo-sędziego" wystarczy, by zmienić sąd? Sąd Najwyższy odpowiada.

Dane finansowe

WPS: 150 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst